Gmach Wydziału Elektrycznego ZUT w Szczecinie

Budynek przy ulicy Sikorskiego 37 na szczecińskim Turzynie powstał w latach 1900-1901 jako gmach Królewskiej Szkoły Budowy Maszyn. Przez cały czas służy nauce: dziś mieści Wydział Elektryczny Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego.

Budowa i autor projektu

Gmach powstał przy ówczesnej Friedenstraße 37 dla Königliche Höhere Maschinenbauschule. Nazwisko autora projektu nie jest znane. Według Rafała Makały mógł nim być szczeciński architekt Wilhelm Meyer-Schwartau, inna hipoteza wskazuje miejskiego architekta Maxa Wolfganga Grubego, którego podpisy widnieją pod rysunkami budynku.

Roboty powierzono przedsiębiorstwu Theodora Blessa. Budowę rozpoczęto, zanim wydano pozwolenie, które pojawiło się dopiero 27 października 1900 roku. Stan surowy osiągnięto 21 stycznia 1901 roku, a szkoła przejęła budynek główny 4 października 1901 roku. Warsztaty na dziedzińcu oddano rok później.

Szkoła i uczelnia

W szkole można było wybrać jeden z pięciu wydziałów: elektrotechniki, inżynierii okrętowej, lotnictwa, budowy maszyn albo budowy okrętów. Nauka trwała dwa i pół roku, a kandydaci musieli mieć co najmniej dwa lata pracy w przemyśle.

Gmach nie ucierpiał w czasie bombardowań. Po wojnie stał się pierwszą siedzibą Wyższej Szkoły Inżynierskiej i jej Wydziału Elektrycznego, a pierwsze zajęcia odbyły się 18 lutego 1947 roku. Później mieściła się tu Politechnika Szczecińska, a od 2009 roku wydział działa w ramach Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego.

Elewacja z gryfami i herbem miasta

Budynek ma pięć kondygnacji, a całą fasadę pokrywa jasnożółta cegła klinkierowa. Frontowa elewacja jest symetryczna, osiemnastoosiowa, z ryzalitem środkowym i dwoma bocznymi. Rejestr zabytków określa styl jako secesyjny.

• Szczyty ryzalitów bocznych zdobią płaskorzeźby z wielkim herbem Szczecina, trzymanym przez dwa lwy.
• Szczyt głównego ryzalitu jest najwyższy, a po jego bokach stoją rzeźby gryfów z rozpostartymi skrzydłami.
• Nad wejściem płaskorzeźba przedstawia wawrzyn pod regulatorem Watta i kołem zębatym.
• Do głównych drzwi prowadzą czterostopniowe kamienne schody, a w ganku zachowały się oryginalne kafelki.

W latach 60. XX wieku elewację uproszczono, skuwając sterczyny z ryzalitów i zwieńczenia lizen, a poddasze przebudowano. Wewnątrz zachowały się oryginalna stolarka drzwiowa i sztukaterie korytarzy.

Praktycznie

• Adres: ulica Władysława Sikorskiego 37, Szczecin-Turzyn.
• To czynny budynek uczelni, więc wejście do środka zależy od zasad wydziału, a informacje podaje strona we.zut.edu.pl.
• Najłatwiej obejrzeć fasadę z ulicy. Około 1 km dalej stoi Brama Portowa.