Taras widokowy o długości około 500 m nad Odrą w Szczecinie, zbudowany w latach 1902-1921 wraz z gmachami muzeum, urzędu wojewódzkiego i uczelni morskiej.
Wały Chrobrego to taras widokowy o długości około 500 m na skarpie nad Odrą, w centrum Szczecina. Wraz z Muzeum Narodowym, Zamkiem Książąt Pomorskich i katedrą św. Jakuba współtworzy nadodrzańską sylwetę miasta, widoczną od strony mostów.
W 1873 roku zaczęto wyburzać osiemnastowieczne fortyfikacje Szczecina. Na terenie likwidowanego Fortu Leopold powstał plan zabudowy wyniosłego brzegu Odry, a po kolejnych koncepcjach w 1901 roku podjęto decyzję o realizacji. Założenie zaprojektował i wzniósł w latach 1902-1921 Wilhelm Meyer-Schwartau z inicjatywy nadburmistrza Hermanna Hakena, na którego cześć taras nazwano pierwotnie Hakenterrasse.
Taras uformowano na wysokości 19,3 m n.p.m., czyli około 19 m nad poziomem Odry Zachodniej. Na szczycie nasypów biegnie wysadzana drzewami aleja spacerowa, zakończona na krańcach półokrągłymi placykami. Pod nią biegną dwie symetryczne drogi zjazdowe.
W środku założenia stoi nieco niższy półokrągły taras centralny, oparty na rustykowanym murze oporowym. Po bokach wznoszą się pawilony widokowe w kształcie owalnych kopuł na jońskich kolumnach. Na tarasie centralnym stoi kamienna rzeźba walki człowieka z centaurem dłuta Ludwiga Manzla. W murze wydrążono półkolistą niszę z fontanną, a w koronie muru, pod balustradą, umieszczono herby miast pomorskich. Przed fontanną stoją dwie wieże oświetleniowe stylizowane na latarnie morskie, a dwa biegi schodów łączą taras z nabrzeżem Odry.
W latach 1906-1912 w północnej części wzniesiono według projektu Paula Kieschke gmach dawnej rejencji szczecińskiej, w którym dziś ma siedzibę Urząd Wojewódzki. W środku zaczęto budować Muzeum Miejskie według projektu Meyera-Schwartau, dziś Muzeum Narodowe. Budowę przerwano w 1913 roku, a planowanego skrzydła od strony miasta nigdy nie wzniesiono.
Na południe od muzeum stoją dwa połączone gmachy: dawny Zakład Ubezpieczeń Społecznych projektu Emila Drewsa z lat 1902-1905 i dawna Naczelna Dyrekcja Ceł, ukończona w latach 1918-1921. Dziś zajmuje je uczelnia morska. Czerwona cegła i biel kamiennych obramień tych budynków kontrastuje z wczesnomodernistyczną bryłą muzeum i murem oporowym tarasu z piaskowca.
Za muzeum rozciąga się w stronę miasta regularny plac z tarasami wyrównującymi różnicę wysokości. Pierwotnie stał tu pomnik cesarza Fryderyka III, a od 1960 roku stoi betonowy pomnik Adama Mickiewicza dłuta Sławomira Lewińskiego. Kompozycję zamyka od zachodu Park im. Stefana Żeromskiego, dawny Cmentarz Grabowski.
Założenie przetrwało wojnę bez większych uszkodzeń. W niszach po obu stronach fontanny postawiono figury Jana z Kolna i Wyszaka, a nazwy miast zachodniopomorskich na murze zamieniono na polskie. Po 1989 roku oczyszczono elewacje tarasów, latarń i gmachów muzeum oraz urzędu, a odrestaurowano też tablicę dedykacyjną ku czci Hakena. Zespół tarasów jest wpisany do rejestru zabytków.
Z wałów blisko jest do Zamku Książąt Pomorskich, a około kilometra dalej stoi Brama Portowa.
Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.
Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.
Zaloguj się