Gotycko-renesansowy zamek joannitów i Borków z XIV-XV wieku w Pęzinie, w prywatnych rękach, zwiedzany po uzgodnieniu z właścicielem i podczas dni otwartych.
Zamek w Pęzinie, w centrum wsi czternaście kilometrów na wschód od Stargardu, uchodzi za jedną z najlepiej zachowanych budowli mieszkalno-obronnych na Pomorzu. Stoi na sztucznym wzniesieniu między Krępielą a Pęzinką. Jest własnością prywatną, ale organizuje dni otwarte i wydarzenia.
Zamek wznieśli na przełomie XIV i XV wieku joannici, którzy od 1382 roku byli właścicielami Pęzina i nabyli go od rodu Borków za zgodą księcia Warcisława V. Za zgodę na budowę zobowiązali się bronić księstwa. Wzorowano go na zamkach w Łagowie i Swobnicy. Składał się z czteroodcinkowego muru obwodowego, budynku mieszkalnego przy wschodnim odcinku muru i potężnej wieży ostatecznej obrony, zwanej stołpem, w południowo-zachodnim narożu.
W 1492 roku zamek trafił do Borków jako dziedziczne lenno zakonu. Około 1600 roku przekształcili go oni w renesansową rezydencję. Od 1680 roku zarządzali nim Puttkamerowie, którzy w 1703 roku zostali właścicielami. W połowie XIX wieku dobudowali skrzydło neogotyckie, zaprojektowane w 1853 roku przez berlińskiego architekta Jana Henryka Starcka, a w latach 60. XIX wieku uporządkowali otoczenie, zakładając pawilon ogrodowy i ruiny kaplicy.
Zamek ma cztery skrzydła wokół średniowiecznego muru: późnorenesansowe od zachodu, późnogotyckie i neogotyckie od wschodu, bramne od południa i mur kurtynowy od północy. Wieża stołpu stoi w narożu, a w jej wnętrzu znajduje się loch o wysokości 14,5 m i boku zaledwie 2 m, do którego dostać się można tylko od góry, po linie lub drabinie. Nad bramą od zewnątrz widać kamienny herb Puttkamerów z początku XVIII wieku.
Na pierwszym piętrze skrzydła zachodniego jest sala poświęcona dziejom zamku, z planszami i eksponatami oraz renesansowym kominkiem i dansker w formie wykusza. Na drugim piętrze pokazano wystawę strojów historycznych związanych z kulturą dworską. Strona zamku wymienia też salę balową, konferencyjną i myśliwską oraz część renesansową.
W 1935 roku piorun wywołał pożar skrzydła wschodniego. Podczas remontu w latach 1936-1940 wykonano wspólną więźbę dachową dla skrzydła gotyckiego i neogotyckiego oraz zbudowano wąskie skrzydło bramne. Po wojnie zamek należał do PGR w Pęzinie, a jego stan się pogarszał. Generalny remont, ukończony w 1990 roku, przeprowadzili konserwatorzy ze Szczecina. W 1996 roku zamek sprzedano prywatnemu nabywcy.
Obecny właściciel obsługuje grupy zorganizowane, a zamek gości spotkania okolicznościowe, konferencje, wesela i wydarzenia plenerowe. Strona zamku zapowiada też dni otwarte, grę terenową i letnie turnusy tematyczne.
Obok zamku stoi Kościół Wniebowzięcia NMP w Pęzinie. Około 6 km dalej leży zespół klasztorny w Marianowie.
Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.
Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.
Zaloguj się