środa, 04 listopada 2026 Ogłoszenia Katalog firm PL / EN
Zabytki

Budynek Urzędu Wojewódzkiego w Szczecinie

Wały Chrobrego 4, Szczecin
O Budynek Urzędu Wojewódzkiego w Szczecinie

Zabytkowy kompleks trzech połączonych budynków z lat 1906-1911, zbudowany dla Rejencji Szczecińskiej, z wieżą o wysokości 72 m.

Gmach przy Wałach Chrobrego 4 to kompleks trzech monumentalnych budynków połączonych wspólną, bogato zdobioną elewacją. Wzniesiono go w latach 1906-1911 dla szczecińskiej rejencji i do dziś jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych budowli nad Odrą. Z jego południowej wieży, wysokiej na 72 m, spogląda figura marynarza, a wnętrza zachowały reprezentacyjne dekoracje z początku XX wieku.

Budowa

Głównym projektantem był berliński architekt Paul Kieschke. Po jego śmierci w 1905 roku projekt kontynuował i nadzorował budowę Paul Lehmgrübner. Prace rozpoczęto w 1906 roku na działce o powierzchni 12 860 m², w miejscu dawnego Fortu Leopolda. Ukształtowanie terenu wymagało rozległych robót ziemnych: zasypano fosy, wymieniono torfowe podłoże i wykonano drenaż. Budynek posadowiono na betonowych fundamentach, które sięgają miejscami 11 m poniżej poziomu ulicy. Całkowita powierzchnia gmachu to 19 451 m².

Styl i układ

Styl nawiązuje do niemieckiego historyzmu, zwłaszcza do północnego renesansu. W kompleksie są dwa wewnętrzne dziedzińce i dwie wieże. Wnętrza, między innymi hol główny, klatka schodowa i sala konferencyjna, mają reprezentacyjny charakter i zachowały pierwotne dekoracje. Zgodnie z hasłem Wikipedii wnętrzu systematycznie przywraca się wygląd międzywojenny, odtwarzając malaturę ścian i sklepień oraz sztukaterię.

Po oddaniu do użytku w 1911 roku środkową część zajęła szczecińska rejencja, w południowej było służbowe mieszkanie prezydenta rejencji, a w północnej biura instytucji morskich, m.in. Agencji Lloyda i Policji Portowej. Gmach nie ucierpiał podczas nalotów na Szczecin. Według hasła 30 kwietnia 1945 roku Piotr Zaremba, pierwszy polski gospodarz miasta, nakazał wywiesić na nim polską flagę. W 1985 roku budynek wpisano do rejestru zabytków.

Marynarz na wieży

Wieżę południową wieńczy figura marynarza umieszczona około 1912 roku. Wykonano ją z grubej, tłoczonej blachy, mierzy 225 cm, waży około 160 kg i jest pusta w środku. Marynarz trzyma w prawej ręce kotwicę, a w lewej stalowy maszt o wysokości 360 cm z wizerunkiem polskiego orła. Pierwotnie na maszcie był orzeł pruski, zastąpiony polskim w 1945 lub 1946 roku, a po 1989 roku wymieniono jego wizerunek.

W połowie lat siedemdziesiątych figura zaczęła się odchylać od pionu, więc zdjęto ją śmigłowcem 25 maja 1975 roku. Okazało się, że ma 112 przestrzelin, urwaną lewą rękę i zmiażdżoną stopę, najprawdopodobniej od walk z 1945 roku. Po naprawie, której dokonał szczeciński ślusarz Tadeusz Drogosz, pierwsza próba ustawienia jej na wieży nie powiodła się, a udane ponowne posadowienie nastąpiło 4 sierpnia 1976 roku.

Wnętrza i zwiedzanie

Według hasła Wikipedii od 2011 roku, w związku ze stuleciem istnienia, gmach udostępnia się do zwiedzania w grupach, z przewodnikiem i tylko po wyznaczonych trasach. Obejmują one podziemia, w których jest niezbadany, zalany wodą tunel biegnący w stronę Odry, oraz wieże ze zgromadzoną przez Niemców kolekcją maszkaronów. Warunki zwiedzania mogły się od tamtej pory zmienić, więc informacje trzeba potwierdzić przed wizytą.

Sąsiedztwo

Gmach stoi przy Wałach Chrobrego, nad Odrą.

Tuż obok jest Muzeum Narodowe w Szczecinie, około 200 m od gmachu.

Około 600 m dalej stoi Morskie Centrum Nauki.

Praktycznie

  • Adres: Wały Chrobrego 4, Szczecin.
  • Wnętrza i wieże: zwiedzanie tylko w grupach z przewodnikiem po wyznaczonych trasach, według informacji z hasła. Terminy i zapisy podaje zarządca gmachu.
Znajdź nas na mapie
Tagi
0.0
0 ocen
Zaloguj się, by ocenić.
Komentarze (0)

Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.

Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.

Zaloguj się