czwartek, 05 listopada 2026 Ogłoszenia Katalog firm PL / EN
Kościoły i klasztory

Kolegiata św. Mikołaja w Wolinie

Świętego Jana Pawła II 1, Wolin
O Kolegiata św. Mikołaja w Wolinie

Gotycki kościół z końca XIII wieku w Wolinie, zniszczony w 1945 roku, zabezpieczony jako trwała ruina i odbudowany do końca lat 90. XX wieku.

Kościół św. Mikołaja w Wolinie, nazywany też kolegiatą, to gotycka, ceglana budowla z końca XIII wieku. Wojna i dziesięciolecia zaniedbań zostawiły z niej mury obwodowe, filary i wieżę, a pełną funkcję świątyni odzyskała dopiero na przełomie XX i XXI wieku. Dziś jest kościołem parafialnym i jednym z najważniejszych zabytków miasta.

Od 1288 roku do pożaru w 1628 roku

Najnowsze badania wskazują rok 1288 jako datę powstania kościoła, bo wtedy po raz pierwszy go wzmiankowano. Dwa wschodnie, krótsze przęsła zbudowano przed 1343 rokiem, a kolejne trzy w XIV wieku. Pierwotnie wnętrze miało sklepienia krzyżowo-żebrowe. W 1535 roku kościół przeszedł w ręce luteran. W 1628 roku, podczas pożaru miasta, spłonął, a odbudowa trwała niemal sto lat i zakończyła się pod koniec XVII wieku. Wtedy wieża dostała barokowe zwieńczenie z ażurowym hełmem, a wnętrze barokowy charakter: nie odbudowano sklepień naw, obniżono nawę główną i dodano empory nad nawami bocznymi.

Wyposażenie sprzed wojny

Przed 1945 rokiem w kościele stał barokowy ołtarz główny ufundowany testamentem z 1668 roku przez mieszczanina Joachima Woltera i jego żonę oraz późnorenesansowa ambona z 1637 roku. Wisiał tu też kuty świecznik ambonowy z 1630 roku, wykonany jako dzieło mistrzowskie, a wśród płyt nagrobnych była płyta dzieci szwedzkiego generała Nielsa Kagga. Najstarszy znany dzwon pochodził z 1494 roku. To wyposażenie jest dziś opisem przeszłości, a nie tym, co zobaczy zwiedzający.

Ruina i odbudowa

Wojna zniszczyła dach, stropy i wieżę, a władze długo nie podejmowały żadnych działań zabezpieczających. W latach 60. część murów rozebrano. Projekt z końca lat 60. i początku 70. zakładał zachowanie obiektu jako trwałej ruiny, a w 1978 roku odbudowano wieżę z myślą o punkcie widokowym. Od 1988 roku kościół przejęła parafia św. Stanisława i ruszyła odbudowa według projektu Janusza Nekandy-Trepki, trwająca do 1998 roku. Świątynię poświęcono 15 października 2000 roku, a w grudniu tego roku parafia zmieniła siedzibę i wezwanie na św. Mikołaja. W 2009 roku wstawiono witraże projektu Janusza Sobczyka, ukazujące historię zbawienia. Hasło podaje też, że przez lata mówiono o zniszczeniu kościoła w 80 procentach, choć konserwator w 1945 roku oszacował je na 50 procent.

Jak wygląda dziś

To halowa, trójnawowa budowla gotycka w formie pseudobazyliki, zbudowana na planie prostokąta i zakończona dwoma blendowanymi szczytami. Od zachodu stoi kwadratowa wieża z dachem hełmowym, a nad wejściem biegnie empora chórowa. W prezbiterium są dwa duże okna z witrażami. Wnętrze mieści obraz patrona, kopię obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej, figurę Matki Boskiej Fatimskiej i drewnianą chrzcielnicę.

W okolicy

Tuż obok działa Muzeum Regionalne im. Andrzeja Kaubego, a około czterystu metrów dalej jest skansen w Wolinie. W pobliżu stoją też dwa inne kościoły, między innymi kościół św. Wojciecha.

Praktycznie

  • Adres: Wolin, ul. Świętego Jana Pawła II 1.
  • Kościół czynny; godziny nabożeństw i zasady wejścia do wnętrza oraz na wieżę sprawdź w parafii.
  • Wpis do rejestru zabytków: numer 374 z 1959 roku.
Znajdź nas na mapie
0.0
0 ocen
Zaloguj się, by ocenić.
Komentarze (0)

Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.

Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.

Zaloguj się