Średniowieczna brama miejska z cegły stojąca nad Kanałem Młyńskim w Stargardzie, wchodząca w skład pomnika historii.
Brama Młyńska to jedna z czterech średniowiecznych bram Stargardu, postawiona nad korytem Kanału Młyńskiego. Dwukondygnacyjna budowla z cegły ma dwie ośmioboczne wieże i krenelaże, a jej rysunek znajdował się dawniej na miejskich pieczęciach i w starym herbie miasta. Brama wraz z kolegiatą Mariacką i pozostałymi murami obronnymi została uznana za pomnik historii.
Według hasła Wikipedii brama należy do unikatowych zabytków tego typu w Europie, zarówno ze względu na funkcję, jak i architekturę. Stała nad rzeką, więc kontrolowała ruch wodny i miała prawo pobierać myto za przewóz towarów. Nazwa pochodzi od młyna zbudowanego obok na Kanale Młyńskim w latach 1240-1268. Używano też nazw Wodna, Portowa, Herbowa i Rzeczna. Rejestr zabytków datuje obiekt na XIII wiek, natomiast hasło wskazuje, że brama powstała prawdopodobnie w pierwszej połowie XV wieku.
Budowla stoi na prostokątnym rzucie o wymiarach 14 na 6 m, ponad korytem kanału o szerokości przepływu około 6 m. Czterospadowy dach przecinają dwie ośmioboczne wieże o wysokości 28 m, zwieńczone ceglanymi hełmami w kształcie ostrosłupów z iglicami, na których umieszczono kule i gryfy. Wieże mają otwory strzelnicze i zębate zwieńczenia ścian. Nad przejazdem są małe okienka strażnicze, dwa od zewnątrz i trzy od strony miasta, a elewację od strony miasta zdobią dwie blendy z rozetą, wzorowane na kolegiacie Mariackiej.
Wygląd bramy zmieniał się z czasem. W pierwszej połowie XIX wieku służyła jako areszt, a łuk przejazdu zabudowano wtedy ryglowymi ścianami. W drugiej połowie tego stulecia zabytek przekształcono w duchu neogotyku, dodając liczne blanki, a w 1938 roku jego wygląd nieco złagodzono. Remont kapitalny, pierwszy od 70 lat, trwał w latach 2008-2010.
W czasach PRL działał tu punkt informacyjny PTTK, a później siedziba stowarzyszenia miłośników sztuk plastycznych. Od 2007 roku, po konkursie, bramę zajmuje Stargardzkie Bractwo Rycerskie Gryf. Jest to więc budowla użytkowana, a warunki wejścia do wnętrza trzeba ustalić z jej gospodarzem.
Brama stoi przy murach miejskich, kilkaset metrów od Kolegiaty Najświętszej Marii Panny Królowej Świata.
Niedaleko są także Baszta Białogłówka oraz Ratusz w Stargardzie.
Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.
Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.
Zaloguj się