Pomnik księcia Bogusława X i jego żony królewny Anny Jagiellonki w Szczecinie

Pomnik stoi przy ulicy Korsarzy, w północno-zachodnim narożniku Zamku Książąt Pomorskich, obok Wieży Dzwonów. Przedstawia dwie postacie stojące obok siebie i zwrócone w stronę centrum miasta: księcia pomorskiego Bogusława X i jego żonę, królewnę Annę Jagiellonkę, córkę króla Kazimierza Jagiellończyka. Rzeźbę wykonano w żółtym piaskowcu, a odsłonięto ją 22 lipca 1974 roku.

Skąd się wziął pomnik

Konkurs na projekt ogłoszono w 1969 roku. Wybór tych dwóch postaci miał podkreślać związki Pomorza z Polską, które w tamtym czasie silnie akcentowano w propagandzie. Pierwszą nagrodę ex aequo zdobyły dwie szczecińskie rzeźbiarki, Leonia Chmielnik i Anna Paszkiewicz, obie na początku kariery. Komisja zasugerowała połączenie ich projektów i wspólną realizację, na co się zgodziły. Od tego zaczęła się ich długoletnia współpraca.

Prace trwały kilka lat, bo komisja domagała się kolejnych modeli, w glinie i w gipsie, i rozważano nawet rezygnację z budowy. Autorki same jeździły do kamieniołomu w Bolesławcu po bloki piaskowca, a rzeźbiły z rusztowania w miejscu, w którym pomnik stoi do dziś.

Jak wygląda

Anna Jagiellonka ma długą, sięgającą ziemi suknię i stoi o stopień wyżej niż mąż. Dzięki temu, wbrew faktom, oboje są podobnego wzrostu: według hasła Wikipedii książę był mężczyzną bardzo wysokim, znacznie wyższym od żony, a komisja konkursowa chciała, by królewna nie wypadła niżej od niego. Bogusław X ma szaty królewskie spięte pasem, długi płaszcz opadający do ziemi, płaskie nakrycie głowy i łańcuch z medalionem, znak książęcej godności. Na cokole widnieje napis „Bogusław X i Anna Jagiellonka 1491”.

Faktura rzeźby jest częściowo uszkodzona po nieudanej próbie oczyszczenia w 2000 roku. W 2024 roku powstał film dokumentalny „Babska sprawa” Heleny Kwiatkowskiej i Marty Płachty o historii pomnika, z udziałem obu autorek.

Obok pomnika

W pobliżu jest Brama Królewska, a nieco dalej Wały Chrobrego, więc można go zobaczyć przy okazji.

Praktycznie

• Adres: ulica Korsarzy, przy północno-zachodnim narożniku Zamku Książąt Pomorskich.
• Pomnik stoi na zewnątrz, można go obejrzeć o każdej porze.