środa, 04 listopada 2026 Ogłoszenia Katalog firm PL / EN
Zabytki

Brama Królewska w Szczecinie

Hołdu Pruskiego 1, Szczecin
O Brama Królewska w Szczecinie

Barokowa brama miejska z lat 1725-1728 na placu Hołdu Pruskiego, ze szczytami Marsa i Herkulesa autorstwa Bartholomé Damarta.

Brama Królewska to barokowa brama miejska na placu Hołdu Pruskiego, jedna z bram miejskich dawnej pruskiej twierdzy. Zbudowano ją z cegły w pierwszej połowie XVIII wieku, a jej szczyty zdobią rzeźby Marsa i Herkulesa.

Kto i kiedy ją zbudował

Bramę wzniesiono w latach 1725-1728, po zajęciu miasta przez Prusy. Zaprojektował ją Gerhard Cornelius van Wallrawe, holenderski projektant fortyfikacji, który zajmował się też przebudową twierdz kłodzkiej i magdeburskiej. Rejestr zabytków określa jej funkcję jako bramę forteczną, a styl jako barokowy.

Brama stanęła na miejscu dawnych murów miejskich, podobnie jak Brama Portowa. Wchodziła w skład pruskich fortyfikacji Szczecina i łączyła zadania obronne z dekoracyjnymi.

Szczyty z Marsem i Herkulesem

Najbardziej rzucają się w oczy szczyty wykonane przez Bartholomé Damarta, nadwornego rzeźbiarza króla pruskiego Fryderyka Wilhelma I. Przedstawiają między innymi Marsa z mieczem i tarczą oraz Herkulesa z maczugą i skórą lwa.

Nad przejazdem umieszczono panoplium z tarczą z pruskim orłem, otoczoną łańcuchem Orderu Czarnego Orła i zwieńczoną królewską koroną. Brama jest też ozdobiona rzeźbionym orężem, zbrojami, tarczami i sztandarami. Ten zestaw nawiązuje do rzymskiej tradycji triumfalnych pochodów, gdy zdobyczną broń wieszano na bramach miast.

Nazwy bramy

Pierwotnie nazywano ją Anklamer Tor, od miasta Anklam, które w dawnych polskich publikacjach bywa też nazywane Nakłem nad Pianą. W 1806 roku otrzymała nazwę Königstor, czyli Brama Królewska. Po wojnie funkcjonowały nazwy Brama Anklamska, Nakielska i Hołdu Pruskiego, a ostatecznie przyjęto tłumaczenie nazwy niemieckiej.

Wojna i odbudowa

W czasie II wojny światowej, w obawie przed zniszczeniem, zdemontowano ozdoby ze szczytów i ukryto je w Arkońskim Parku Leśnym. Samą bramę obsadzono bluszczem i w ten sposób przetrwała wojnę. Zdobienia odnaleziono w 1957 roku i zamontowano z powrotem.

W 1994 roku brama przeszła renowację. Później mieściła się w niej galeria sztuki, od 2000 roku lokal Brama Jazz Cafe, a od 2017 roku pijalnia czekolady.

W sąsiedztwie

Brama stoi na skraju Starego Miasta. Około 300 metrów dalej wznosi się Zamek Książąt Pomorskich, a w tej samej okolicy leżą Wały Chrobrego.

Praktycznie

  • Adres: plac Hołdu Pruskiego 1, Szczecin, Stare Miasto, przy zbiegu ulic Matejki i placu Żołnierza Polskiego.
  • Brama jest wpisana do rejestru zabytków.
  • Wnętrza służyły jako galeria i lokal gastronomiczny, więc zakres dostępu zależy od najemcy; sprawdź to przed wizytą.
Znajdź nas na mapie
Tagi
0.0
0 ocen
Zaloguj się, by ocenić.
Komentarze (0)

Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.

Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.

Zaloguj się