Od grodu do miasta Nowej Marchii

Drawsko Pomorskie leży na Pojezierzu Drawskim, nad Drawą, a w granicach miasta znajduje się niewielkie jezioro Okra. Według Wikipedii pierwszy gród i osada istniały tu już od VII wieku, a w X-XII wieku stał na tym miejscu pomorski gród na pograniczu z Wielkopolską. Położenie przy drodze z Wielkopolski nad Bałtyk sprzyjało rozwojowi osady, ale pod koniec XIII wieku opanowała ją Brandenburgia.

Prawa miejskie Drawsko otrzymało 8 marca 1297 roku z rąk margrabiego Waldemara, jak podaje Wikipedia. Miasto weszło potem w skład Nowej Marchii. Pierwszym sołtysem został według tego samego źródła Arnold von Goltz. W XIV wieku wzniesiono mury miejskie, które uczyniły z Drawska, według Wikipedii, jedną z ważniejszych twierdz Nowej Marchii, a około 1350 roku na lewym brzegu rzeki powstało Nowe Miasto. Do dziś w wojewódzkim rejestrze zabytków figurują pozostałości murów obronnych z XIV wieku.

Dzieje miasta przerywały pożary i wojny: wielki pożar w 1620 roku, kolejne w 1664 i 1696, a w 1626 roku, w czasie wojny trzydziestoletniej, miasto zrujnowali lisowczycy. W 1818 roku powstał powiat drawski, a w listopadzie 1877 roku do Drawska dotarła linia kolejowa z Runowa. Niemiecka nazwa miasta brzmiała Dramburg; nazwę Drawsko wprowadzono urzędowo w 1946 roku, a w 1948 zmieniono ją na Drawsko Pomorskie.

Kościoły i ratusz: co zostało z dawnego miasta

Najstarszym zabytkiem jest kościół Zmartwychwstania Pańskiego. Wikipedia opisuje go jako późnogotycki kościół halowy o trzech nawach, z ośmioboczną absydą i wieżą wysoką na 75 metrów. Budowa trwała od połowy XIV wieku, kiedy położono kamień węgielny, do połowy XV wieku, kiedy ukończono wieżę. Pożar w 1664 roku zawalił gotyckie sklepienia, odbudowano je w 1913 roku. Najcenniejsze są boczne portale zdobione płaskorzeźbami wypalonymi w cegle: smoki, syreny, centaury, rycerze i jednorożce. Wnętrze zdobi drewniany ołtarz główny z lat 1705-1706.

W dwudziestoleciu międzywojennym miasto dostało nowe świątynie. Kościół świętego Pawła to neoromańska budowla z lat 1928-1929, a dawny kościół baptystyczny stoi przy ulicy Bocznej. Wikipedia wymienia w rejestrze zabytków także szachulcowy magazyn soli z około 1700 roku oraz dom z 1906 roku, zaprojektowany według tego źródła przez Waltera Gropiusa.

Ratusz przy placu Elizy Orzeszkowej wzniesiono w latach 1907-1909. Hasło Wikipedii o ratuszu opisuje go jako gmach w stylu eklektycznym, z mansardowym dachem i gryfem na neobarokowym naczółku, a wykaz zabytków miasta nazywa ten sam budynek starostwem. Jednocześnie ten wykaz zawiera osobny wpis: ratusz z końca XVIII wieku przy ulicy Ratuszowej 5, dziś dom mieszkalny. Dwa budynki o tej nazwie nie są więc tym samym obiektem.

Śladem dawnej, wielowyznaniowej wspólnoty jest cmentarz żydowski, który według Wikipedii istnieje w mieście do dziś. Historię Żydów w Drawsku opisuje portal Wirtualny Sztetl.

Rok 1945 i pamięć o nim

Drawsko zdobyto w nocy z 4 na 5 marca 1945 roku. Według Wikipedii zrobiła to 4 Pomorska Dywizja Piechoty im. Jana Kilińskiego we współdziałaniu z oddziałami radzieckimi. Hasło podaje oficjalne dane o 16 poległych polskich żołnierzach i zaznacza, że burmistrz miasta mówił o 40 grobach żołnierzy polskich, więc liczba mogła być większa. Zabudowa i substancja miasta uległy w walkach zniszczeniu w około 50 procentach, według tego samego źródła. Poległych upamiętnia cmentarz wojenny, miejsce ciszy, w którym obowiązuje zachowanie stosowne do miejsca.

Poligon Drawski za miastem

Na południe od miasta rozciąga się poligon, który mieszkańcy i turyści znają jako Poligon Drawski. Hasło o jednostce wojskowej podaje, że powstał 2 lutego 1946 roku, a jego powierzchnia wynosi 33 968 hektarów, z czego pole robocze zajmuje 11 420 hektarów. To samo hasło nazywa go największym tego typu obiektem w Polsce, natomiast artykuł o samym mieście pisze ostrożniej: jeden z największych poligonów w Polsce i Europie. Poligon leży w południowej części gminy Drawsko Pomorskie i północnej części gminy Kalisz Pomorski.

Początki instytucji były skromniejsze niż dzisiejsza nazwa. Według Wikipedii jednostka powstała jako Komenda Poligonu Artyleryjskiego i mieściła się najpierw w Jeleninie pod Szczecinkiem. W 1949 roku przeniesiono ją do Oleszna, a od 1957 roku zaczęto używać nieoficjalnej nazwy Poligon Drawski. We wrześniu 1996 roku odbyły się tu pierwsze ćwiczenia wojsk zachodnich, w których wzięła udział brytyjska 7 Brygada Pancerna. Już w latach 30. XX wieku rozbudowano w Drawsku garnizon wojskowy, co odnotowuje hasło o mieście.

Co poligon zmienia w okolicy

Dla odwiedzających ważne są ograniczenia. Południowy brzeg jeziora Lubie, od strony Karwic, porastają Bory Karwickie, w których leży poligon, i według Wikipedii ta część jest niedostępna dla osób cywilnych. Turystyka rozwija się na pozostałych brzegach jeziora, które leży około 3 kilometry od miasta. Zamknięty jest też odcinek Drawy między jeziorem Dąbie Wielkie a elektrownią wodną Borowo: spływ jest tam zabroniony, bo według Wikipedii to centralny punkt upadku pocisków, a rzeka nie jest oczyszczona z niewybuchów. Szlak kajakowy Drawą jest przez to przedzielony na część północną i południową.

Do Szczecina z Drawska jest około 85 kilometrów, a nad morze około 90 kilometrów, jak podaje Wikipedia. Przy drodze krajowej numer 20 miasto jest dobrą bazą wypadową na jeziora Pojezierza Drawskiego, a kościół, ratusz i fragmenty murów da się obejrzeć podczas jednego spaceru po Starym Mieście.