Cieśnina, która zmienia kierunek

Dziwna to według Wikipedii cieśnina o długości 30,348 km, która łączy Zalew Szczeciński z Morzem Bałtyckim. Oddziela wyspę Wolin od stałego lądu po jej wschodniej stronie. Nad jej południowym krańcem leży miasto Wolin, przy Kamieniu Pomorskim tworzy Zalew Kamieński, a przez Zatokę Wrzosowską, nad którą leżą Dziwnówek i Wrzosowo, uchodzi do Zatoki Pomorskiej właśnie w Dziwnowie.

Według tego samego hasła odpływa nią około 10 procent wód zalewu, a większość idzie przez Świnę (75 procent) i Pianę (15 procent). Woda w Dziwnie zmienia kierunek w zależności od pory roku i wiatru: najczęściej odpływa wiosną, a przy wiatrach z północnego zachodu bywają wlewy z Zatoki Pomorskiej. Polska nazwa urzędowa Dziwna została ustalona w 1949 roku i wtedy cieśninę błędnie określono jako rzekę, a przed 1945 rokiem używano nazwy niemieckiej Dievenow.

Dziwnów leży po obu stronach tej cieśniny. Według Wikipedii część zachodnia stoi na Półwyspie Międzywodzkim na wyspie Wolin, wschodnia na mierzei należącej do Wybrzeża Trzebiatowskiego. Miasto powstało w 2004 roku z połączenia Dziwnowa, Dziwnowa Dolnego, Dziwnowa Górnego i Dziwnej. Na wschód, około 4,5 km od centrum, leży Dziwnówek, a tuż przy nim chroniony od 2017 roku klif, czyli Rezerwat przyrody Klif w Dziwnówku. W samym Dziwnówku stoi też kościół św. Maksymiliana Marii Kolbego, którego akt erekcyjny wmurowano 18 lipca 1982 roku.

Ujście, port i falochrony

Według Wikipedii w 1170 roku przez ujście Dziwny próbowały uciec statki króla duńskiego Waldemara Wielkiego, ale trafiły na mielizny i musiały zawrócić do bitwy z flotą pomorską koło Połchowa. Dziwnów po raz pierwszy wymieniono w dokumencie z 1243 roku. We wczesnym średniowieczu wiódł tędy szlak handlowy z Zalewu Szczecińskiego na Bałtyk, ale w XIII wieku Dziwna uległa zapiaszczeniu i straciła znaczenie handlowe. Około 1620 roku przy ujściu powstała niewielka twierdza, którą wojska szwedzkie spaliły 2 lipca 1630 roku. Szwedzi odbudowali ją w 1659 roku i utrzymali do 1677 roku.

Port morski Dziwnów leży według Wikipedii na mierzei, między cieśniną a brzegiem Bałtyku. Formalnie ustanowiono go w 1963 roku. Wejścia od strony morza strzegą dwa falochrony, budowane od 1892 roku i oddane do użytku w 1900 roku, a w latach 1958-1963 przebudowane do obecnych rozmiarów. Wikipedia nie jest tu spójna w liczbach: hasło o mieście podaje długości 351 m (wschodni) i 342 m (zachodni), a hasło o porcie 356 m i 342 m.

Ujście zmieniało też charakter miejscowości. Według Wikipedii pierwsi kuracjusze zaczęli przyjeżdżać do Dziwnowa w latach 1820-1830, a w 1895 roku przy plaży stanął hotel Kurhaus Ost-Dievenow, największy hotel na wybrzeżu Bałtyku według tego hasła. W 2019 roku otwarto w mieście Morskie Centrum Nauki Nautica Park, które według Wikipedii przybliża historię miasta i regionu oraz ciekawostki marynistyczne.

Most zwodzony nad Dziwną

Przez cieśninę przerzucony jest most drogowy w ciągu drogi wojewódzkiej nr 102. Według hasła o moście do połowy lat 50. XX wieku część miasta leżąca na wyspie Wolin nie miała stałego połączenia z lądem. Pierwszy most drewniany z podnoszonym przęsłem zbudowano w 1956 roku, a obecny, stalowy most oddano do użytku w 1994 roku. Budowa trwała według Wikipedii w latach 1991-1994. Przęsło otwiera się elektrycznie i działa na zasadzie przeciwwagi: obciążniki równoważą ciężar jezdni. Po podniesieniu powstaje przejście dla jednostek pływających. To właśnie most zwodzony w Dziwnowie.

Hasło o Dziwnowie opisuje wcześniejsze przeprawy nieco inaczej. Z meldunku z 9 marca 1945 roku wynika, że pod Dziwnowem istniał wtedy tylko jeden most o nośności 5 ton. Według tego hasła rozebrano go w 1950 roku po wypadku, w którym wojskowy pojazd spadł do wody, a tego samego roku saperzy zbudowali nowy, drewniany. W latach 1953-1958 powstał most półstały. Rok 1956 z hasła o moście i ten przebieg nie muszą się wykluczać, ale Wikipedia nie wyjaśnia, jak je pogodzić.

Liczby o samym przęśle też się różnią. Hasło o moście podaje rozpiętość przęsła 16 m. Według hasła o porcie szerokość pasa żeglownego między filarami przęsła zwodzonego to 9,8 m (przy szerokości 14,4 m między filarami), prześwit pionowy po zamknięciu mostu wynosi 2,2 m, a przęsło podnosi się najwyżej o 75 stopni od poziomu.

Stacja ratownictwa brzegowego z 1886 roku

Morze obchodziło się z tym brzegiem surowo, dlatego w 1886 roku Niemieckie Stowarzyszenie Ratowania Rozbitków założyło w Dziwnowie stację ratownictwa brzegowego. Według Wikipedii wyposażono ją w wiosłowo-żaglową łódź ratowniczą oraz aparat rakietowo-linowy, który służył do ratowania ludzi z wysztrandowanych statków. W zimie 1912/13 napór lodów zniszczył budynek stacji, a odbudowano ją w 1914 roku, nieco dalej od brzegu.

Według Wikipedii w nocy z 30 na 31 grudnia 1913 roku potężny sztorm zniszczył także dom zdrojowy, czyli hotel Kurhaus. Ratownictwo morskie pozostało w mieście: Wikipedia wymienia dziś w Dziwnowie stację Morskiej Służby Poszukiwania i Ratownictwa oraz grupę ratownictwa wodnego.

Ślad po ratownikach pojawia się w historii kościoła św. Józefa Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny. Według Wikipedii świątynię w kształcie łodzi poświęcono 28 sierpnia 1977 roku, a zbudowano ją w miejscu remizy ratownictwa morskiego. Hasło nie mówi, czy chodzi o budynek stacji z 1886 lub 1914 roku.