Romańsko-gotycka ceglana bazylika, dawna katedra biskupstwa kamieńskiego, pomnik historii, z barokowymi organami z 1669 roku.
Konkatedra św. Jana Chrzciciela w Kamieniu Pomorskim to ceglana, romańsko-gotycka bazylika, dawna katedra biskupstwa kamieńskiego i dziś konkatedra archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej. Wraz z sąsiednimi zabudowaniami została uznana za pomnik historii. Wikipedia nazywa ją najstarszym obiektem sakralnym na Pomorzu Zachodnim. Od 1964 roku odbywa się przy niej festiwal muzyki organowej.
Po misji chrystianizacyjnej św. Ottona z Bambergu w 1124 roku na podgrodziu powstał drewniany kościół św. Jana Chrzciciela. W 1176 roku książę Kazimierz I ufundował na jego miejscu katedrę, a budowa wiązała się z przeniesieniem siedziby biskupów pomorskich z Wolina. Prace rozpoczęto prawdopodobnie w latach 1172-1176 z granitowej kostki, potem kontynuowano z cegły. Pierwotnie świątynia była romańską bazyliką na planie krzyża łacińskiego z transeptem, chórem i półkolistą apsydą.
Drugi etap budowy przyniósł gotycki korpus nawowy. Prace zakończono w 1370 roku, a kościół ukończono pod koniec XV wieku. Sklepienie podpiera dwanaście filarów, które symbolizują dwunastu apostołów. Dwie nawy boczne różnią się między sobą: południowa jest szersza i ma sklepienie gwiaździste, północna węższa i ma krzyżowo-żebrowe.
Po śmierci ostatniego katolickiego biskupa w 1544 roku katedra przeszła w ręce protestantów. Była kościołem luterańskim, a potem unijno-ewangelickim do 1945 roku, choć zachowała rangę katedralną. Po wojnie wróciła do Kościoła katolickiego, a w 1972 roku, po utworzeniu diecezji szczecińsko-kamieńskiej, została konkatedrą. Dominuje nad nią neogotycki blok wieżowy, któremu obecny kształt nadano w 1934 roku.
Według ustaleń z 2021 roku katedra ma najstarszą zachowaną więźbę dachową w Polsce. Struktura pochodzi z XIII wieku, choć część elementów wymieniono w ciągu wieków. Zachowały się średniowieczne znaki ciesielskie, a dąb sprowadzono z wyspy Wolin. Próbki drewna wskazują na ścięcie w latach 1260-1268, a w innym miejscu w latach 1360-1361. Drewno z dachu nad prezbiterium może być jeszcze starsze.
W prezbiterium stoi późnogotycki tryptyk z końca XV lub początku XVI wieku, z Wniebowzięciem Matki Bożej w części środkowej. Na północnej ścianie prezbiterium wiszą dwa obrazy z 1527 roku z warsztatu Lucasa Cranacha Starszego: „Droga na Golgotę" i „Ukrzyżowanie". Ambona z 1682 roku jest bogato zdobiona. Portal północny z XII wieku jest najstarszy, a portal południowy pochodzi z lat 1230-1250.
Od 2010 roku kościół jest sanktuarium. Słynie z obrazu Pana Jezusa Ukrzyżowanego i Matki Bożej Bolesnej z Brzozdowic, który przywieźli repatrianci ze Lwowa.
Barokowe organy zostały ufundowane w 1669 roku przez ostatniego tytularnego biskupa kamieńskiego, księcia Ernesta Bogusława von Croya. Od 1964 roku organiści z całego świata koncertują na nich w ramach Festiwalu Muzyki Organowej i Kameralnej, który organizuje Towarzystwo Muzyczne im. H. Wieniawskiego. Parafia przyjmuje też zamówienia na prezentacje organowe dla grup od poniedziałku do piątku.
Od północy do korpusu przylega wirydarz z krużgankami. Strona parafii nazywa go jedynym w Polsce wirydarzem katedralnym. Po 1310 roku wzniesiono krużganki po stronie północnej, a w latach 1848-1850 rozpoczęto ich restaurację, ale południowego skrzydła nie odbudowano.
Katedra leży w centrum miasta, obok pałacu biskupiego. Tuż obok działa Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej.
Około 200 metrów dalej stoi ratusz, a w pobliżu kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny.
Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.
Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.
Zaloguj się