Czerwony Ratusz

Czerwony Ratusz, zwany też Nowym (niem. Neues Rathaus), to dawny ratusz miejski stojący przy placu Batorego. Neogotycki gmach z cegły powstał w latach 1875-1879 i zachował czerwoną, ceglaną elewację, od której wzięła się jego popularna nazwa. Dziś jest zabytkiem wpisanym do rejestru, a w środku mieszczą się biura instytucji państwowych, więc oglądamy go przede wszystkim z zewnątrz.

Budowa i projekt

Władze miasta przewidywały budowę nowego ratusza już w 1856 roku, ale kamień węgielny wmurowano dopiero 2 listopada 1875 roku. Prace zakończono 10 stycznia 1879 roku. Projekt wykonał szczeciński radca Konrad Kruhl, który nawiązał do rozwiniętej fazy gotyku. Zarząd miasta urzędował tu do 1945 roku.

Co widać na elewacji

Gmach stoi na skarpie, na planie prostokąta z dwoma ryzalitami na narożach i jednym pośrodku od strony placu Batorego. Od strony wschodniej zaprojektowano taras i dwubiegowe schody, które miały podkreślać reprezentacyjny charakter budynku. Fasada zachodnia jest równie okazała: wejście poprzedza arkadowy portyk z rzeźbami figuralnymi. We wnękach nad filarami stoją alegoryczne postacie przedstawiające Przemysł, Rolnictwo, Żeglarstwo i Wiedzę, czyli cztery źródła potęgi Szczecina. Każda ma 120 cm wysokości, a wykonał je Emil Steiner w 1869 roku.

Elewację zdobią balkony, wieżyczki i herby Szczecina z wicią akantu w zwieńczeniach okien. W 1939 roku, przy adaptacji strychu na mieszkania, ostre sterczyny wieńczące lizeny zastąpiono niskimi słupkami. Mimo to bryła zachowała lekki, wysmukły charakter.

Wnętrze i dzieje po wojnie

Według hasła Wikipedii do wnętrza prowadzi klatka schodowa z tralkami w formie ażurowych, ostrołukowych arkadek, a korytarz i dawna sala kawiarniana mają sklepienia krzyżowo-żebrowe. W klatce schodowej wmurowano herb Szczecina z 1660 roku, przeniesiony ze starego ratusza. Pod koniec II wojny światowej gmach został podpalony i zniszczony, a odbudowano go w latach sześćdziesiątych XX wieku. Elewacje remontowano w latach 2008-2014, a w 2015 roku odnowiono główny hol z klatką schodową.

W budynku mają dziś siedzibę m.in. Urząd Morski, który zarządza gmachem, Urząd Żeglugi Śródlądowej i inne instytucje, a w dolnej części działa klub biznesowy. Czy można wejść do środka, trzeba ustalić z zarządcą budynku.

W sąsiedztwie

Ratusz stoi w śródmieściu, kilkaset metrów od Ratusza Staromiejskiego.

W pobliżu, w odległości od około 100 do 700 metrów, są też Zamek Książąt Pomorskich i Nowa Synagoga.

Praktycznie

• Adres: plac Stefana Batorego 4, Szczecin.
• Obiekt wpisany do rejestru zabytków (numery A-1224 z 1993 roku i A-825 z 2011 roku).
• W budynku działają biura instytucji, dlatego możliwość wejścia do holu lub na klatkę schodową warto sprawdzić przed wizytą w Urzędzie Morskim.