Kamienne kręgi z Pławna

Kamienne kręgi z Pławna to cmentarzysko kultury wielbarskiej nad południowym brzegiem jeziora Krzemno, w powiecie drawskim. Leży na południe od wsi Stare Kaleńsko, w obrębie Nadleśnictwa Świerczyna. Nazwa pochodzi od Pławna, wsi położonej dalej na wschód, za jeziorem, i tak funkcjonuje w literaturze archeologicznej. Stanowisko datowane jest od schyłku I do pierwszych dziesięcioleci III wieku n.e.

Co tu jest

Według stanu badań stanowisko tworzą trzy kręgi kamienne, trzy kurhany oraz obiekty płaskie, niewidoczne na powierzchni. Środek konstrukcji wyznacza duży, dziś obalony głaz o długości 2,7 m. Kręgi tworzą głazy rozstawione co trzy metry, częściowo obrobione, długości 1,2-1,8 m, w większości przewrócone. Między nimi leżą rzędy ciasno ułożonych otoczaków. Średnice kręgów wynoszą 21, 26,5 i 19 m. Dwa kurhany mają około 8 m średnicy i pół metra wysokości, trzeci 19 m i metr wysokości.

Badania

Wykopaliska prowadzi od 2016 roku Andrzej Kasprzak z Działu Archeologii Muzeum w Koszalinie, przy wsparciu Ośrodka Sportu i Rekreacji w Starym Kaleńsku, Nadleśnictwa Świerczyna i gminy Czaplinek. W pierwszym roku odkryto m.in. pochówek popielnicowy kobiety oraz trzy groby jamowe. Po poszerzeniu badań w 2020 roku przebadano kurhan i dwadzieścia grobów w kręgu. Kręgi nie były budowlami grobowymi, zmarłych chowano poza nimi. Odbywały się w nich zgromadzenia plemienne oraz uroczystości żałobne. Badacze łączą stanowisko prawdopodobnie z Gotami. Zwraca uwagę całkowity brak broni w grobach.

Dziś

Miejsce jest odwiedzane przez wycieczki, a planowane jest utworzenie tu rezerwatu archeologicznego. W 2021 roku cmentarzysko wpisano do ewidencji zabytków archeologicznych jako „Pławno, st. 11”. W okolicy leży m.in. kościół Podwyższenia Krzyża Świętego w Czaplinku.

Praktycznie

• Położenie: południowy brzeg jeziora Krzemno, na południe od Starego Kaleńska, teren leśny.
• To stanowisko archeologiczne w lesie, a nie obiekt z infrastrukturą: informacje o dojściu i zasadach zwiedzania sprawdź w Ośrodku Sportu i Rekreacji w Starym Kaleńsku lub u gminy Czaplinek.