Gotycki ceglany kościół pofranciszkański przy ul. Świętego Ducha, jedyna zachowana część dawnego klasztoru, z polichromiami z XV i XVI wieku.
Kościół św. Jana Ewangelisty przy ul. Świętego Ducha 9 to gotycka świątynia z cegły, jedyny zachowany obiekt dawnego franciszkańskiego kompleksu klasztornego w Szczecinie. Stoi na Europejskim Szlaku Gotyku Ceglanego, kilka minut od Starego Miasta. Wnętrze pokazuje odsłoniętą ceglaną konstrukcję, figuralne wsporniki i średniowieczne polichromie.
Franciszkanie przybyli z Westfalii do Szczecina około 1240 roku. Książę Barnim I ufundował im drewniane zabudowania klasztorne i mały ceglany kościół przy murach miejskich. W XIV wieku świątynię rozbudowano do trzynawowej hali: korpus nawowy wzniesiono w latach 1350-1360, a badania drewna z więźby dachowej wykazały, że belki ścięto zimą 1368/69. W 1410 roku dobudowano kaplicę ku czci Najświętszej Marii Panny, a w XV wieku dziesięć kaplic między szkarpami.
W 1525 roku franciszkanie opuścili miasto, klasztor stał się przytułkiem dla ubogich, a po reformacji kościół do 1945 roku służył ewangelikom. Później pełnił rolę magazynu wojska, hali targowej i magazynu rekwizytów teatralnych. W XIX wieku groził zawaleniem, a niektóre filary do dziś są odchylone od pionu. Prace konserwatorskie w latach 20. i 30. XX wieku uchroniły budowlę przed zniszczeniem. Po 1945 roku miasto przekazało ją Kościołowi w 1956 roku, a w 1957 roku przejęli ją pallotyni. Parafię erygowano w 1974 roku.
Kościół jest halowy, bez ambitu i bez wieży, a nad granicą prezbiterium i nawy wznosi się charakterystyczna sygnaturka. Prezbiterium jest trzyprzęsłowe i zamknięte siedmiobocznie. Ten układ spotyka się we wczesnogotyckich katedrach francuskich, skąd został najprawdopodobniej zapożyczony. Na elewacji biegnie fryz w kształcie winorośli, a między przyporami naw bocznych ciągną się płytkie kaplice. Wewnątrz widać ozdobne detale kamieniarskie, wsporniki łuku tęczowego w kształcie mnichów oraz płyty nagrobne.
Najcenniejsze są polichromie z XV i XVI wieku. Przedstawiają chłopca z herbem Szczecina, czyli gryfem, Marię w mandorli w otoczeniu świętych, mistyczne zaślubiny św. Katarzyny i sceny z biskupem przy ołtarzu. W ścianie wmurowano średniowieczne epitafium Henriciusa i Gertrudy Rabenstorpów z 1378 roku. Historyczne wyposażenie się nie zachowało, ołtarz główny powstał w latach 60. XX wieku, a barokowe organy z drugiej połowy XVIII wieku pochodzą z Mazowsza.
Barnim I jest też fundatorem innych szczecińskich świątyń, m.in. dawnego kościoła Mariackiego, który nie przetrwał. Z opisywanego kościoła do Ratusza Staromiejskiego i Kamienicy Loitzów jest około 300 metrów, a do archikatedry św. Jakuba podobnie. Tak ułożysz krótki spacer po gotyckim Szczecinie.
Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.
Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.
Zaloguj się