Późnogotycki kościół halowy z wieżą o wysokości 99 m i największym średniowiecznym dzwonem Pomorza Zachodniego, związany z komandorią joannitów.
Kościół św. Jana w Stargardzie to późnogotycka świątynia ceglana, trójnawowy kościół halowy z halowym chórem obejściowym i osiową wieżą zachodnią. Jego dzieje wiążą się z miejscową komandorią joannitów. Wieża z hełmem z 1892 roku ma 99 m wysokości.
Dawną kaplicę konwentualną z drugiej połowy XIII wieku zastąpiła etapowo budowana świątynia. Dotychczas datowano ją na XV wiek, według inskrypcji w partii wieżowej: nawa i wieża na lata 1408-1464, chór na ostatnią ćwierć XV wieku. Nowsze badania wskazują jednak, że korpus nawowy powstał wcześniej, w drugiej ćwierci XIV wieku, a po 1354 roku był już zdatny do użytku liturgicznego. Wieżę wznoszono od 1408 roku, a około 1500 roku dobudowano pierścień niskich kaplic obejściowych. W nawie środkowej są sklepienia gwiaździste, a w bocznych krzyżowe.
Wzorem była kolegiata Mariacka, którą można obejrzeć około 500 m dalej: kolegiata Najświętszej Marii Panny Królowej Świata.
Wieża dwukrotnie uległa zniszczeniu: w 1540 i 1697 roku, w wyniku wichury i być może błędów konstrukcyjnych, zgniatając sklepienie i kaplice przywieżowe. Po drugiej odbudowie otrzymała dach dwuspadowy. Stożkowy hełm pochodzi z 1892 roku. Według hasła Wikipedii wieża ma 99 m i jest jedną z najwyższych na Pomorzu Zachodnim. W 1998 roku, podczas remontu zwieńczenia, w metalowej kuli znaleziono dokumenty i monety z listem pastora z 1893 roku.
Na wieży wiszą trzy zabytkowe dzwony. Największy, Jan Maria, odlany w 1464 roku, waży 3876 kg i według hasła Wikipedii jest największym średniowiecznym dzwonem na Pomorzu Zachodnim. Dwa mniejsze pochodzą z początku i z drugiej połowy XV wieku. Jeden z nich przeniesiono po 1945 roku z nieistniejącego kościoła w Rogowie. W styczniu 2025 roku w kościele poświęcono wyremontowane dzwony.
Do II wojny światowej kościół miał bogate wyposażenie, w tym późnogotycki poliptyk świętojański z drugiej połowy XV wieku, który po wojnie trafił do Muzeum Narodowego w Szczecinie. W północnej części, przy zakrystii, stoją piętnastowieczne czterosiedziskowe stalle. W latach 1968-1973 założono komplet witraży z pracowni w Katowicach, a polichromie na filarach w latach 1958-1961 wykonał prof. Hopper. W 2005 roku zakupiono relikwie św. Rafała Kalinowskiego.
Po 1945 roku kościół przekazano Kościołowi rzymskokatolickiemu, a opiekę nad nim objęli chrystusowcy. W pobliżu leży Brama Młyńska, około 400 m od kościoła.
Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.
Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.
Zaloguj się