środa, 04 listopada 2026 Ogłoszenia Katalog firm PL / EN
Zabytki

Pałac Pod Globusem w Szczecinie

Plac Orła Białego 2, Szczecin
O Pałac Pod Globusem w Szczecinie

Neobarokowy gmach z lat 1890-1891 z globusem na szczycie, na miejscu barokowej rezydencji Grumbkowa, dziś siedziba Akademii Sztuki.

Pałac Pod Globusem to neobarokowy gmach przy placu Orła Białego 2, zwieńczony rzeźbą kuli ziemskiej, od której wzięła się jego nazwa. Powstał w latach 1890-1891 jako biurowiec towarzystwa ubezpieczeniowego, a dziś jest siedzibą Akademii Sztuki w Szczecinie.

Od pałacu Grumbkowa do biurowca

Na tej działce stała wcześniej barokowa rezydencja Wilhelma von Grumbkowa, szefa Pomorskiej Kamery Wojskowo-Domenalnej, wzniesiona w latach 1723-1725. Zaprojektował ją Peter de Montarque, hugenota z południowej Francji, przy budowie współpracował Filip Gerlach, a dekorację rzeźbiarską wykonał nadworny artysta Johann Georg Glume. Hasło Wikipedii dodaje, że w 1759 roku urodziła się w niej księżniczka Zofia Dorota Wirtemberska, późniejsza caryca Maria Fiodorowna, żona Pawła I. W 1782 roku kupił ją szczeciński kupiec Fryderyk Wietzlow, a około 1800 roku rezydencję przebudowano w formach empirowych.

Potomek rodziny sprzedał pałac w kwietniu 1889 roku Pruskiemu Narodowemu Towarzystwu Ubezpieczeniowemu (National-Versicherung-Gesellschaft). Stary budynek rozebrano do fundamentów pod koniec marca 1890 roku, a prace nad nowym ruszyły w czerwcu 1890 roku i zakończyły się w grudniu 1891 roku. Po dawnej rezydencji zostały tylko XVIII-wieczny tunel instalacji wodnej, rzeźba Flory na placu i trzy wazy ze zwieńczenia, więc nazwa „pałac Grumbkowa” odnosi się do dzisiejszego gmachu tylko umownie.

Neobarokowy gmach Wichardsa

Autorem projektu był berliński budowniczy rejencyjny Franz Wichards. Rzeźby fasady wykonała berlińska spółka braci Bieber, a malarskie wnętrza i projekty witraży klatki schodowej, dziś niezachowanych, zlecono Gustavowi Neuhausowi. Przy budowie pracowali też szczecińscy rzemieślnicy.

Dwupiętrowy budynek jest podręcznikowym przykładem niemieckiego neobaroku. W 1891 roku był po willi Augusta Lentza drugim szczecińskim obiektem w tej stylistyce, a trzecim stał się ukończony w 1892 roku Pałac Ziemstwa Pomorskiego. Fasada ma w dolnej części kamienną rustykę, a w górnej jasną klinkierową licówkę, nawiązującą kolorem do piaskowca. Frontowy ryzalit dzielą pilastry, które dźwigają trójkątny tympanon z płaskorzeźbą, a całość wieńczy globus.

Detal elewacji wykonano z saksońskiego piaskowca, a boniowanie parteru z kamienia ze złoża w Postelwitz. Cegła elewacyjna, jasna, o nazwie Siegersdorfer Stein, pochodziła ze Śląska. We wnętrzu architekt zaprojektował dwukondygnacyjny westybul, przypominający nieco dziedziniec zamkowy we włoskim typie, z reprezentacyjnymi schodami o dwóch biegach i galerią na pierwszym piętrze opartą na arkadach. Stopnie wykonano z granitu strzegomskiego, a kolumny i balustrady głównych schodów z marmuru z Bawarii.

Po wojnie i dziś

Mimo niemal całkowitego zniszczenia Starego Miasta w czasie nalotów budynek przetrwał wojnę bez szwanku. Był siedzibą Zespołu Szkół Medycznych, a w drugiej dekadzie XXI wieku został wyremontowany i przekazany Akademii Sztuki w Szczecinie. Obiekt jest wpisany do rejestru zabytków.

Praktycznie

  • Adres: plac Orła Białego 2, Szczecin.
  • Budynek służy uczelni, więc dostęp do wnętrz zależy od jej zasad; fasadę z globusem oglądasz bez przeszkód z placu.
  • Obok stoi Książnica Pomorska, a po drugiej stronie placu Pałac Velthusena.

W okolicy

Znajdź nas na mapie
Tagi
0.0
0 ocen
Zaloguj się, by ocenić.
Komentarze (0)

Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.

Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.

Zaloguj się