Zamek w Dobrej (powiat łobeski)

Zamek w Dobrej w powiecie łobeskim to rycerski zamek rodu Dewitzów, zachowany dziś w formie ruiny na wzgórzu w mieście. Z dawnej warowni przetrwały fragmenty murów obwodowych, wieża do wysokości około 9 m i ruiny budynków z XVI wieku. Obiekt jest wpisany do rejestru zabytków od 1957 roku.

Od XIII wieku do wysadzenia w 1808 roku

Zamek zaczęto budować w latach 80. XIII wieku, około dwóch kilometrów na południe od starego grodu nad jeziorem Dobra. Jego założenie wiąże się najprawdopodobniej z Przybysławem IV z Parchimia, do którego okolice należały od 1287 roku. Najazd brandenburski w 1308 roku zniszczył warownię, a zamek opuszczono na ponad dwadzieścia lat.

Rodzina von Dewitzów rządziła tu do 1808 roku. Hasło o zamku podaje, że Gerhard von Dewitz został właścicielem pod koniec XIV wieku i rozbudował budowlę, a hasło o mieście, że zamek znalazł się w rękach Ulryka I von Dewitza w 1338 roku. W obu wersjach to właśnie Dewitzowie uczynili z niego do końca XV wieku jedną z najpotężniejszych rycerskich warowni w okolicy. Dobudowano skrzydło południowe i bramne, a u podnóża wzgórza drugi obwód murów z narożną wieżą, która służyła także jako więzienie.

Około 1538 roku Jobst von Dewitz przebudował zamek na wczesnorenesansową rezydencję obronną. Płyta z herbami Jobsta von Dewitza i Ottilie von Arnim z tej przebudowy jest dziś eksponowana w Muzeum Narodowym w Szczecinie. Ruiną zamek stał się w 1808 roku, kiedy nowy właściciel kazał wysadzić jego część, by zdobyć materiał budowlany.

Ratowanie ruin

W 1859 roku uporządkowano część ruiny, a w 1862 roku wykonano prace zabezpieczające. W 1906 roku ówczesny właściciel uzyskał państwową dotację na renowację, a Hugo Lemcke wykonał wtedy pomiarową inwentaryzację z widokami elewacji. Druga wojna światowa nie wyrządziła ruinom poważnych szkód.

Układ i bryła

Warownię założono na naturalnym pagórku na planie zbliżonym do kwadratu. Mury obwodowe wzniesiono z cegły na kamiennym fundamencie, a od południa zamek osłaniała fosa. Układ przestrzenny i system obronny nawiązywały do typu zamku joannickiego, w szczególności zamku w Swobnicy.

W pobliżu

Dobra ma kilka zabytków blisko siebie. Około 200 metrów od zamku stoi kościół św. Klary, a niecałe 300 metrów dalej działa Muzeum Ziemi Doberskiej.

Praktycznie

• Miejsce: wzgórze zamkowe w mieście Dobra, powiat łobeski.
• To ruina, więc nie oczekuj wnętrz do zwiedzania. Żadne z przeczytanych źródeł nie podaje godzin otwarcia ani zasad wstępu, dlatego zapytaj w urzędzie miasta lub w muzeum, czy teren jest dostępny.
• Hasło o mieście wspomina o corocznym jarmarku z inscenizacją bitwy o zamek i turniejami rycerskimi, organizowanym od 1999 roku. Terminy sprawdzaj w gminie.