Dwa odcinki Wału Pomorskiego leżą w miastach, w których fortyfikacje można dziś obejrzeć z bliska. W Wałczu jest to Grupa Warowna Cegielnia między jeziorami Zamkowym i Chmiel Duży, w Szczecinku pas schronów na przesmyku między jeziorami Trzesiecko i Wielimie. W obu miejscach działają muzea, a ich zwiedzanie opiera się na obiektach z lat trzydziestych XX wieku.

Grupa Warowna Cegielnia w Wałczu

Według opisu Zachodniopomorskiej Organizacji Turystycznej Grupa Warowna Cegielnia leży między jeziorem Zamkowym a jeziorem Chmiel Duży i stanowi fragment Wału Pomorskiego, który zamykał przejście między naturalnymi przeszkodami terenu Pojezierza Wałeckiego. Rzeźba terenu pozwoliła tu ukryć stanowiska obserwacyjne i ogniowe. W latach 1932-1936 zbudowano schrony z kopułami pancernymi dla karabinów maszynowych, pomieszczenia dla polowych armat przeciwpancernych i stanowiska obserwacyjne. W 1944 roku zaczęto rozbudowywać umocnienia o dodatkowe stanowiska strzeleckie, przeszkody przeciwpiechotne i przeciwpancerne oraz żelbetowe punkty obserwacyjne i bojowe.

Rdzeń zespołu tworzą dwa schrony typu B, czyli B-Werki. Pierwszy ma sześciootworową kopułę obserwacyjną i kazamatę flankującą, drugi był schronem biernym, z bronią tylko w kazamacie flankującej. Z obu prowadzą korytarze do dwóch wież z trzyotworową kopułą. Obok stoją dwa wielosektorowe schrony B1, w niektórych miejscach wzmocnione do standardu B, bez kopuł pancernych, osłonięte płytami pancernymi. Opis ten mówi o dwóch liniach schronów: pierwszej z głównymi obiektami i dwoma schronami jednosektorowymi z przeciwpancernymi ścianami ogniowymi, drugiej ze schronami bojowymi i schronem dla armat przeciwpancernych i ich obsługi, który opis nazywa budowlą jedyną w swoim rodzaju na Wale Pomorskim.

Według tego samego opisu schrony wysadzili saperzy polscy i radzieccy na przełomie stycznia i lutego 1945 roku. W kolejnych latach rozebrano zasieki, zasypano rowy, a wygląd terenu zmieniło wydobycie piasku i składowiska odpadów. Pozostałości jednego ze schronów zawaliły się w latach osiemdziesiątych na skutek podkopania. Wikipedia w haśle o Wałczu wymienia wśród pozostałości Wału Pomorskiego bunkry w okolicy cegielni.

Dziś obiekt jest wojskowym muzeum, oddziałem Muzeum Ziemi Wałeckiej. Poza udostępnionymi schronami przygotowano wystawę stałą w pawilonie oraz ekspozycję sprzętu wojskowego, a przy okazji wydarzeń działa tam kino plenerowe. Muzeum organizuje też rajdy wzdłuż umocnień Wału Pomorskiego. W samym Wałczu o fortyfikacjach opowiada ponadto Muzeum Wału Pomorskiego na terenie dawnych koszar, z ekspozycją o początku budowy Wału, o Armii Czerwonej w 1945 roku, o 1 Armii Wojska Polskiego i o obozach jenieckich na Ziemi Wałeckiej.

Schrony w Szczecinku

Według Wikipedii schrony Wału Pomorskiego w Szczecinku wybudowano w latach 1934-1935 na zachód i północ od miasta. Żelbetowe obiekty, łącznie 25, blokowały przesmyk między jeziorami Trzesiecko i Wielimie. Wikipedia pisze, że w końcu lutego 1945 roku nie zdołały one powstrzymać ofensywy wojsk radzieckich, które zajęły miasto i wkrótce potem opuszczoną linię umocnień.

Przy drodze do Barwic stoi dwukondygnacyjny B-Werk, według Wikipedii najlepiej zachowany z 11 obiektów tego typu na Wale Pomorskim. Muzeum Regionalne w Szczecinku pisze o 11 B-Werkach zbudowanych przez Niemców, z których dwa znajdują się w Szczecinku, i nazywa to miejsce skansenem wojennym. Schron wzniesiono w ramach Pozycji Pomorskiej, jak Niemcy nazywali ten pas umocnień. Ma 21 pomieszczeń bojowych, pomocniczych, socjalnych i technicznych. Według muzeum nie wziął udziału w walkach w lutym 1945 roku, a w marcu sowieccy saperzy odstrzelili główne pancerze i uszkodzili górną kondygnację, dolne piętro zagruzowano. W latach sześćdziesiątych w tym miejscu zaczęła działać żwirownia, która stopniowo odsłoniła całą bryłę budowli.

Rewitalizacja trwała w latach 2009-2012, a Muzeum Wału Pomorskiego i II Wojny Światowej otwarto w lipcu 2012 roku. Prowadzi je stowarzyszenie turystyczno-historyczne, a na stronie Muzeum Regionalnego w Szczecinku obiekt figuruje jako Muzeum Wału Pomorskiego. W środku pokazywane są broń, elementy umundurowania i wyposażenia, części pojazdów oraz pamiątki po jednostkach Wojska Polskiego stacjonujących w mieście po wojnie. Obok stoi wystawa plenerowa z czołgiem T-34-85 i dwiema armatami przeciwlotniczymi kalibru 85 mm. Muzeum udostępnia też bunkry Grupy Warownej Góra Śmiadowska koło wsi Śmiadowo.

Wystawy zbiorów miejskich, w tym Salę Garnizonową, prezentuje Muzeum Regionalne w Szczecinku. Zasady zwiedzania schronu podaje muzeum.