Miasto w 1945 roku i pierwsi polscy mieszkańcy

Według Wikipedii Świnoujście zniszczyły głównie naloty alianckie z 12 marca i 16 kwietnia 1945 roku, a liczba ofiar miała przekroczyć 23 tysiące. Miasto poddało się Armii Czerwonej 5 maja 1945 roku. Wcześniej, w latach 1944-1945, liczyło według tego samego hasła około 40 tysięcy mieszkańców, z czego około połowę stanowili żołnierze niemieckiej bazy morskiej. Podczas nalotu 16 kwietnia spadł na Karsiborze brytyjski bombowiec Lancaster z 617 Dywizjonu RAF, który atakował krążownik Lützow cumujący przy Kanale Piastowskim. Miejsce upamiętnia pomnik lotników RAF.

Według Wikipedii, powołującej się na opracowanie o osadnictwie polskim w powiecie wolińskim, do czasu przejęcia miasta przez polską administrację osiedliło się tu spontanicznie około 400 Polaków. Większość budynków mieszkalnych zajmowała ludność niemiecka, a nieruchomości w dzielnicy nadmorskiej radzieckie władze wojskowe. Radzieckie władze uruchomiły ponownie między innymi stocznię remontową kutrów rybackich. 16 października 1945 roku przybyła czteroosobowa delegacja, która miała zorganizować powiatowy oddział Państwowego Urzędu Repatriacyjnego. Punkt etapowy w Świnoujściu przestał istnieć 5 grudnia 1947 roku, a placówkę PUR zlikwidowano 1 sierpnia 1950 roku.

Zimą 1945/1946 doszło w mieście do zabójstw pozostałej ludności niemieckiej. Według Wikipedii, która powołuje się na opracowanie z 2008 roku, IPN ocenia liczbę ofiar na ponad 40, a sprawcami byli młodzi funkcjonariusze Urzędu Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej. Liczba ta pochodzi z jednego opracowania.

Port wojenny i 8 Flotylla Obrony Wybrzeża

Według Wikipedii pierwsze okręty Rzeczypospolitej weszły do portu w Świnoujściu 3 kwietnia 1946 roku. Były to cztery trałowce: ORP Czajka, Mewa, Rybitwa i Żuraw, odzyskane z Niemiec w styczniu 1946 roku. Port wojenny leży według tego hasła na półwyspach Zieliny i Kosa i jest administracyjnie wyłączony z cywilnego portu morskiego. Do cywilnego portu Świnoujście nie należą baseny Węglowy i Południowy, które zajmuje port wojenny.

Powojenne kierownictwo marynarki zmieniało plany co do Świnoujścia. Według hasła o 8 Flotylli Obrony Wybrzeża w lipcu 1949 roku dowódca Marynarki Wojennej proponował skoncentrować główne siły w Gdyni, bo zaopatrzenie i remonty w odległym Szczecińskim Obszarze Nadmorskim sprawiały trudności. 21 grudnia 1950 roku nowej jednostce nadano nazwę Bazy Marynarki Wojennej w Świnoujściu. W maju 1965 roku, po jej rozwiązaniu, na mocy rozkazu dowódcy Marynarki Wojennej z 29 kwietnia 1965 roku utworzono 8 Flotyllę Obrony Wybrzeża. W tym samym roku odtworzono Komendę Portu Wojennego i utworzono 2 Brygadę Okrętów Desantowych. Hasło o flotylli różnie opisuje jej pochodzenie: we wstępie pisze, że powstała z Bazy Głównej Marynarki Wojennej, a w części historycznej, że po rozwiązaniu Bazy MW w Świnoujściu.

Początkowym zadaniem flotylli była według Wikipedii obrona wybrzeża od zachodniej granicy państwa do Jarosławca. W latach 1989-1992 nastąpiły zmiany organizacyjne, a 2 Brygadę Okrętów Desantowych przemianowano 12 lipca 1992 roku na 2 Brygadę Okrętów Transportowo-Minowych. W czerwcu 1994 roku flotylla otrzymała imię wiceadmirała Kazimierza Porębskiego, a 29 kwietnia ustanowiono jej świętem.

Wojska radzieckie w mieście

Według Wikipedii część uzdrowiskowa Świnoujścia była zajmowana przez wojska radzieckie do 1957 roku. Do przełomu lat 80. i 90. istniała w mieście baza radzieckich okrętów wojennych wraz z zapleczem. Dokładny rok jej likwidacji Wikipedia nie podaje.

Granica na Uznamie i port handlowy

Granica na wyspie Uznam przebiegała przez dzisiejsze miasto. Według Wikipedii 27 listopada 1950 roku rząd NRD wyraził zgodę na przekazanie Polsce ujęcia wody dla miasta nad jeziorem Wolgastsee. W czerwcu 1951 roku włączono do Polski obszar 76,5 ha ze stacją uzdatniania wody, tworząc wysunięty w głąb Niemiec cypel zwany Workiem. W zamian Niemcom przyznano podobny obszar nad Zatoką Pomorską. W 1989 roku ratyfikowano umowę o rozgraniczeniu obszarów morskich w Zatoce Pomorskiej, która ustaliła granicę morską w rejonie Świnoujścia. Wikipedia wymienia też byłe przejście graniczne Świnoujście-Ahlbeck, prowadzące do niemieckiej miejscowości po drugiej stronie granicy, a w 2011 roku otwarto pieszo-rowerową Promenadę Transgraniczną do Heringsdorfu.

Port zmieniał przeznaczenie. W 1948 roku rozpoczęto według Wikipedii przebudowę portu z wojennego na handlowo-rybacki, a trzy lata później oddano Bazę Rybacką. W latach 60. i 70. XX wieku powstał port morski, który razem ze szczecińskim tworzy zespół portów Szczecin-Świnoujście. W 1964 roku wznowiono żeglugę promową do Skandynawii. W grudniu 2006 roku zapadła decyzja o budowie w Świnoujściu na wyspie Wolin portowego terminalu LNG. Wyspę Karsibór, która do 1945 roku nosiła niemiecką nazwę Kaseburg, łączy z Wolinem Most Piastowski: pierwszy, oddany w 1966 roku, zastąpił prom, a obecny otwarto 6 grudnia 2012 roku.