Grób z klifu i cmentarzysko w lesie

Okolice Bagicza są od końca XIX wieku miejscem odkryć archeologicznych. Według Wikipedii na początku 1899 roku miejscowy rybak znalazł w niewysokim klifie, z którego abrazja wypłukiwała ziemię, grób kłodowy: wydrążony pień dębu o długości 3 m i średnicy 0,5 m, a w nim, w torfowej ziemi, prawie kompletny szkielet kobiety z elementami biżuterii. W literaturze funkcjonuje jako „księżniczka” albo „kobieta z Bagicza”. To nie kurhan i nie grób z epoki brązu: Wikipedia przypisuje pochówek Gotom z kręgu kultury wielbarskiej.

Wiosną 1899 roku znalezisko badał w muzeum w Szczecinie Hugo Schumann razem z Almgrenem i wydatował je na II lub III wiek naszej ery. Według Wikipedii grób przebadał ponownie w latach 70. i 80. XX wieku zespół Ryszarda Wołągiewicza, a w 2018 roku naukowcy z Katedry Archeologii Uniwersytetu Szczecińskiego. W drugiej połowie lat 30. XX wieku podczas budowy lotniska znaleziono groby ciałopalne z popielnicami: trzy z kultury wielbarskiej i jeden z wcześniejszej kultury oksywskiej. Ratownicze badania prowadził Otto Dibbelt, założyciel pierwszego muzeum w Kołobrzegu.

W 2017 roku, dzięki skanowaniu laserowemu terenu, odkryto ok. 1 km od dawnych znalezisk cmentarzysko kurhanowe kultury wielbarskiej. Według Wikipedii na powierzchni ok. 5 ha stwierdzono 57 pochówków, w lesie ok. 2,5 km od brzegu morza. Badania terenowe prowadzi od 2017 roku dr Marta Chmiel-Chrzanowska z Katedry Archeologii Uniwersytetu Szczecińskiego. W lutym 2018 roku Robert Maziarz, właściciel Muzeum Patria Colbergiensis w Kołobrzegu, odkrył w ścianie klifu kolejny, ciałopalny pochówek tej kultury, w pobliżu miejsca znalezienia grobu z 1899 roku.

Wieś wysiedlona w 1935 roku i lotnisko

Bagicz, niem. Bodenhagen, został według Wikipedii założony w 1753 roku na bagnistym terenie na skraju Lasu Kołobrzeskiego, w miejscu średniowiecznej osady Boltenhagen. W 1935 roku władze III Rzeszy wysiedliły mieszkańców i rozpoczęły na tym miejscu budowę kompleksu wojskowego o kryptonimie Kolberg Flugplatz. Z dawnej wsi zachowała się tylko stacja kolejowa z przyległymi budynkami.

Lotnisko powstało według Wikipedii w latach 1935 do 1939. Początkowo stacjonowały tam bombowce Junkers Ju 87 Stuka, później Junkers Ju 86. We wrześniu 1939 roku z Bagicza operowały samoloty dokonujące nalotów na Polskę. W 1941 roku kręcono tu zdjęcia plenerowe do niemieckiego filmu propagandowego „Kampfgeschwader Lützow”. Niemcy opuścili lotnisko w marcu 1945 roku, gdy front zbliżył się do Kołobrzegu.

Od marca 1945 roku bazę i sąsiednie osiedle garnizonowe Podczele zajmowała Armia Czerwona. Według Wikipedii powstała tam samowystarczalna, eksterytorialna strefa o powierzchni 162,48 ha, z własnym szpitalem, szkołą i sklepami, w której stacjonowało ok. 2000 żołnierzy. Po 1956 roku rozbudowano lotnisko o dłuższy pas startowy, równoległy do brzegu morza, przystosowany do samolotów odrzutowych. Od 1965 roku stacjonowały tu myśliwce MiG-21, a od 1973 roku także MiG-23. Po 1966 roku zaczęto budować schronohangary i obiekty, w których według Wikipedii mogły być przechowywane wyrzutnie rakiet Scud lub SS-20.

Po wypadku samolotu MiG-23 w 1989 roku pułk myśliwsko-szturmowy przeniesiono do Brzegu, a w jego miejsce przebazowano pułk śmigłowcowy. Ostatnie śmigłowce wojskowe opuściły Bagicz w 1991 roku, a ostatni żołnierze rosyjscy wyjechali wiosną 1992 roku. Tereny bazy podzielono między miasto Kołobrzeg i gminę Ustronie Morskie, a Podczele stało się dzielnicą mieszkaniową Kołobrzegu. Wikipedia podaje, że cywilne lotnisko powstało w lipcu 2012 roku, a otwarto je 9 września 2012 roku. Opisuje je jako lotnisko sezonowe, przyjmujące ruch turystyczny i czarterowy małych samolotów. Aktualny status lotniska podaje jego zarządca.

Ustronie Morskie: kąpielisko i umocnienia w lasach

Ustronie Morskie było według Wikipedii do końca XIX wieku wsią rybacką. Rozwój turystyki zaczął się po otwarciu linii kolejowej Koszalin-Kołobrzeg w 1899 roku. W 1899 roku odnotowano 360 gości, w 1905 roku ok. 1200, a krótko przed pierwszą wojną światową ok. 3000. W latach 20. XX wieku miejscowość należała do bardziej znanych kąpielisk ówczesnych Niemiec. Po 1945 roku nosiła nazwę Ustronie Nadmorskie, a pod koniec lat 60. działało pięć ośrodków Funduszu Wczasów Pracowniczych z ok. 775 miejscami noclegowymi. Letnie kąpielisko obejmuje według Wikipedii 2100 m linii brzegowej i w sezonach 2006, 2007 oraz 2010 do 2013 miało Błękitną Flagę. W miejscowości stoi neogotycki kościół Podwyższenia Krzyża Świętego, zbudowany według jego opisu w 1885 roku.

W nadmorskich lasach na wschód od miejscowości zachowały się umocnienia z czasów PRL. Według Wikipedii w latach 50. XX wieku, w ramach systemu obrony wybrzeża, powstały tam cztery stanowiska baterii artylerii nadbrzeżnej. 31 Bateria Artylerii Stałej miała na żelbetowych podstawach cztery sowieckie działa kalibru 130 mm, które broniły dostępu do portu w Kołobrzegu. Jednostkę skadrowano w latach 1961 do 1965, a na początku lat 70. wycofano ze służby, pozostawiając działa na miejscu. Za rzeką Czerwoną, na pozostałościach poniemieckich budowli ośrodka Luftwaffe, zbudowano stanowiska ogniowe 42. Dywizjonu Rakietowego, rozformowanego w 1995 roku. Wikipedia opisuje te umocnienia jako niszczejące, a w lasach mają być ukryte schrony i działobitnie.

Poza Ustroniem, w pobliżu Bagicza, rósł dąb Bolesław, nazwany w 2000 roku na cześć Bolesława Chrobrego. Lasy Państwowe podawały jego wiek na ok. 800 lat, ale według Wikipedii autorzy „Drzew Polski” z 2016 roku szacują go na ok. 400 lat, bo wieku nie mierzono metodą dendrochronologiczną. Dąb przewróciła wichura w nocy z 31 maja na 1 czerwca 2016 roku, a jego pozostałości zostały na miejscu jako pomnik przyrody.