Noc sylwestrowa 1913 roku w Dziwnowie

Największą stratę poniósł Dziwnów. Według Wikipedii potężny sztorm w nocy z 30 na 31 grudnia 1913 roku całkowicie zniszczył tamtejszy dom zdrojowy, czyli hotel Kurhaus Ost-Dievenow, mający 117 metrów długości i 140 pokoi. Wikipedia powołuje się tu na przewodnik Mariana Klasika po zabytkach powiatu kamieńskiego. Tę samą budowlę wymienia program sesji terenowej Uniwersytetu Szczecińskiego poświęconej Mierzei Dziwnowskiej: według niego ekstremalny sztorm z 1913 roku zniszczył Kurhaus, jeden z największych nad Bałtykiem domów zdrojowych.

Daty różnią się w szczegółach. Portal Nasza Historia, opierając się na materiale Dziennika Bałtyckiego, pisze o nocy sylwestrowej 1913/1914 i o sztormie, który trwał siedem dni i został później nazwany sztormem stulecia. Poziom wody miał być rekordowy: w Trzebieży 637 cm. Rok budowy hotelu też nie jest jednoznaczny: hasło o Dziwnowie podaje w jednym miejscu 1895, a w innym rok 1890, zgodnie z Nasza Historia. Portal ten dodaje, że sztorm zakończył żywot kompleksu, który nigdy nie został odbudowany, a życie straciło wielu ludzi świętujących tam Nowy Rok. Szkody objęły także szkołę i inne budynki.

Według Wikipedii cegły ze zniszczonego hotelu wykorzystano w 1921 roku do budowy siedziby władz powiatu w Kamieniu Pomorskim. Zanim Kurhaus runął, miał krótką historię: według tego samego hasła hotel mógł pomieścić 240 gości, a w 1896 roku na jego terenie odkryto źródło solankowe nazwane na cześć księcia Bismarcka.

Stacja ratownicza i lód zimą 1912/13

Morze nie oszczędzało Dziwnowa także wcześniej. W 1886 roku Niemieckie Stowarzyszenie Ratowania Rozbitków założyło tam stację ratownictwa brzegowego z wiosłowo-żaglową łodzią ratowniczą i aparatem rakietowo-linowym do ratowania ludzi z wysztrandowanych statków. Według Wikipedii w zimie 1912/13 napór lodów zniszczył budynek stacji, a odbudowano ją w 1914 roku, nieco dalej od brzegu.

Kołobrzeg: promenada wydmowa w morzu

Nasza Historia opisuje, że do dużych zniszczeń doszło też w Kołobrzegu: do morza spłynęła promenada wydmowa, a sztorm całkowicie zniszczył kąpielisko rodzinne, które było na plaży. Ucierpiało wiele budynków, a drzewa łamały się, jak pisze autor, jak zapałki. Tego, jak wyglądały wtedy kołobrzeskie pomosty, Wikipedia nie opisuje: wiadomo z niej tylko, że pierwszy drewniany pomost w kształcie litery T, o długości około stu metrów, zbudowano przy sanatorium Strandschloss w 1881 roku i że został on zniszczony w czasie II wojny światowej. Dzisiejsze molo w Kołobrzegu to konstrukcja żelbetowa otwarta 19 czerwca 1971 roku, ma 220 metrów długości i 9 metrów szerokości.

Międzyzdroje: molo zniszczone i odbudowane

W Międzyzdrojach źródła nie zgadzają się co do początków mola. Wikipedia w haśle o mieście pisze, że 1 lipca 1895 roku oddano do użytku drewniane molo o długości 300 metrów. Hasło o molu mówi z kolei o niewielkim drewnianym pomoście z 1884 roku, który mieszkańcy nazwali imieniem cesarza Fryderyka III, oraz o molu otwartym 1 lipca 1906 roku dzięki darowiźnie 250 tysięcy marek od radcy Bötkera. Rok 1906 podaje również gmina. Ta konstrukcja miała ponad 300 metrów, choć najczęściej podawana długość to 370 metrów, a na jej końcu stała przeszklona restauracja. Przez lata molo było przystanią dla statków pasażerskich ze Szczecina i Świnoujścia.

Według hasła o molu w 1913 roku silny sztorm zniszczył dużą część konstrukcji, ale po roku odbudowali ją mieszkańcy. Odbudowa trwała krótko: jeszcze w 1914 roku saperzy ze Świnoujścia wysadzili molo w obawie przed desantem wojsk rosyjskich. Po odbudowie w 1920 roku miało ono 200 metrów. Później morze wracało: w 1954 roku sztorm zniszczył niemal cały drewniany pomost, w 1961 pożar strawił secesyjny pasaż prowadzący na molo, a w 1985 wiatr i oblodzenie zniszczyły konstrukcję i molo zamknięto. Rozebrano je do 1989 roku, zostawiając tylko dwie wieżyczki. Budowę nowego, żelbetowego mola zaczęto w 1994 roku, a pierwszą część o długości 120 metrów oddano w 1996. W tej samej miejscowości znajduje się też Promenada Gwiazd.