Parsęta i jej największy dopływ Radew płyną z pojezierza ku Bałtykowi i spotykają się w Karlinie. Pierwsza kończy bieg w porcie w Kołobrzegu, druga ma na trasie dwa jeziora zaporowe. Obie są szlakami kajakowymi, ale o bardzo różnym charakterze: dolny odcinek Parsęty jest łatwy, a górne odcinki obu rzek wymagają przenosek.

Parsęta od Parsęcka do portu w Kołobrzegu

Według Wikipedii Parsęta ma 139 km długości i zlewnię o powierzchni 3151 km². Wypływa z okolic Parsęcka na Pojezierzu Drawskim, około 7 km na północny zachód od Szczecinka, a jej źródło leży na wysokości około 137 m n.p.m. Płynie na północny zachód do Białogardu, gdzie wypływa z pojezierza i zaczyna meandrować. W okolicach Pustar wchodzi na Pobrzeże Koszalińskie i dość prostym odcinkiem dochodzi do Kołobrzegu. Miasta nad rzeką to Białogard, Karlino i Kołobrzeg. W Karlinie stoi zamek biskupów kamieńskich.

Dawniej rzeka nazywała się po polsku Prośnica, a po niemiecku Persante. Nazwa Parsęta ma według Wikipedii oficjalnie od 1948 roku i zastąpiła niemiecką. Pochodzenie nazwy nie jest wyjaśnione. Hasło wymienia hipotezę indoeuropejską, od rdzenia oznaczającego pryskanie, oraz słowiańską, od wyrazu prosię, i zaznacza, że żadna nie tłumaczy jej w pełni. Najstarsze zapisy sięgają XII wieku: Parsandi w 1159 roku i Persandi w 1179 roku.

Szlak kajakowy i elektrownie

Według Wikipedii odcinek od Białogardu do Kołobrzegu jest łatwy i dostępny dla turystyki masowej. W górnym i środkowym biegu, do Byszyna, szlak jest miejscami bardzo trudny: leżą tam zwalone drzewa i rozgałęzione wierzby, są przewężenia, boczny nurt i gwałtowne zakręty, a przenoski bywają dłuższe niż 50 metrów.

Na rzece stoją trzy małe elektrownie wodne. Najbardziej znana jest ta w Rościnie, na 53. kilometrze. Według Wikipedii w latach 1935-1936 powstała tam pierwsza na świecie podwodna elektrownia wodna: turbiny leżą poniżej dna rzeki, a zapora ma około 4 m wysokości. Hasło o elektrowni podaje dwa generatory po 120 kW, hasło o rzece łączną moc 418 kW, więc liczby się różnią. Zapora jest według Wikipedii przeszkodą dla ryb łososiowatych idących na tarło, a istniejąca przepławka ma wadliwą konstrukcję. W latach 2013-2014 obiekt zmodernizowano tak głęboko, że oryginalny przestał istnieć. Mniejsze elektrownie stoją w Storkowie (20 kW) i Pustkowiu (do 35 kW).

Troć i łosoś w rzece

Wikipedia nazywa Parsętę rzeką, w której odbywa się tarło troci wędrownej i łososia, choć nie podaje liczb. Od 1997 roku odbywają się nad nią zawody spinningowe Salmo Parsęty, którymi kończy się sezon połowu tych ryb, gdy rozpoczynają okres godowy. Dolina rzeki jest chroniona obszarem Natura 2000 Dorzecze Parsęty. Od 20 marca do 31 maja obowiązuje obręb ochronny na odcinku od początku Kanału Drzewnego w Budzistowie do mostu kolejowego przy ulicy Solnej w Kołobrzegu, a w wodach portu od 15 września do 31 grudnia obowiązuje ochrona troci i łososia z zakazem spinningu. W 1992 roku powstał Związek Miast i Gmin Dorzecza Parsęty, który zrzesza 23 gminy.

Ujście w Kołobrzegu

Od mostu kolejowego przy ulicy Solnej ujściowy odcinek Parsęty jest morskimi wodami wewnętrznymi. Rzeka razem z Kanałem Drzewnym tworzy tam akwatorium i kanał wejściowy do portu w Kołobrzegu, a przy nabrzeżach cumują statki.

Radew: jeziora zaporowe i szlak Żydowo - Karlino

Radew ma według Wikipedii 83 km i zlewnię o powierzchni 1091,5 km². Źródła leżą niedaleko wsi Żydowo na Pojezierzu Bytowskim, około 8 km na wschód od Bobolic, a z jeziora Kwiecko rzeka wypływa już pod nazwą Radew. W górnym biegu nazywa się Debrzyca. Ujście jest w Karlinie, gdzie przed połączeniem z Parsętą woda kierowana jest na kanał energetyczny i elektrownię o mocy 155 kW z przepławką dla ryb. Dolina Radwi to obszar chronionego krajobrazu i obszar Natura 2000.

Dwa jeziora na biegu są zaporowe. Jezioro Rosnowskie powstało w 1922 roku przez spiętrzenie rzeki zaporą ziemną i ma około 190 ha, a według Wikipedii jest jednym z najstarszych zbiorników retencyjnych w Polsce. Hajka ma 92 ha, a jej zapora spiętrza wodę na 9,1 m i zasila zabytkową elektrownię z 1912 roku. Hasło dodaje, że w publikacjach jezioro bywa nazywane też Niedalińskim. Elektrownia w Rosnowie ma według hasła o Radwi 3300 kW, według hasła o jeziorze 3,2 MW, a w Niedalinie 1100 kW. Na obu jeziorach od 1 kwietnia do 30 września obowiązuje zakaz napędu spalinowego.

Szlak kajakowy Żydowo - Karlino liczy około 50 km i prowadzi głównie przez tereny zalesione. Jest stosunkowo trudny: w górnym i środkowym biegu są głazy i szypoty, a przy elektrowniach trzeba robić przenoski. Na brzegach zalewów urządzono pola biwakowe i kąpieliska.