Kto płynie do Świnoujścia od strony Bałtyku, najpierw widzi nie miasto, tylko kilka znaków: długą kamienną linię falochronów, białą sylwetkę na końcu jednego z nich i wysoką wieżę za plażą. Każdy z nich ma w tym wejściu inne zadanie. Ten tekst porządkuje je po kolei, od morza w głąb ujścia Świny.

Stawa Młyny: znak, który udaje wiatrak

Według Wikipedii Stawa Młyny to zabytkowa stawa, czyli stały znak nawigacyjny, w kształcie wiatraka, ustawiona na końcu Falochronu Zachodniego przy ujściu Świny do Bałtyku. Ma 10 metrów wysokości, jest biała z czarnym dachem i powstała w latach 1873-1874, w czasie modernizacji toru wodnego. To nie jest latarnia, choć potocznie tak ją nazywają. Strona stawamlyny.pl zaznacza, że obiekt nie jest dawnym młynem, a jego forma przywołuje tylko skojarzenie z wiatrakiem.

Czemu właśnie wiatrak, tego żadne ze sprawdzonych źródeł nie wyjaśnia. Wiadomo natomiast, do czego stawa służy. Wikipedia opisuje, że razem ze stawą Galeriową, leżącą 522 metry na południe, wyznacza nabieżnik o kierunku 170°12', czyli linię, którą statek trzyma przy podejściu do portu. Na szczycie stawy Młyny znajduje się przednie światło nabieżnika: białe, przerywane, w cyklu dziesięciosekundowym, na wysokości 11 metrów nad wodą, o zasięgu 17 mil morskich.

Jest też symbolem miasta. Wikipedia pisze, że wchodzi w skład oficjalnego logo Świnoujścia, a zdjęcia stawy są stałym elementem pocztówek i okładek przewodników. W 1976 roku obiekt posłużył jako plan filmu Latarnik w reżyserii Zygmunta Skoniecznego, a na czas zdjęć dobudowano mały budynek i balkon, rozebrane po zakończeniu pracy.

Przy stawie krąży miejska legenda, którą Wikipedia podaje jako legendę, nie fakt. Podanie mówi, że marynarska żona Alicja usłyszała nocą nad morzem głos, który kazał jej szukać ratunku u młynarza w wiatraku. Stary młynarz miał odmłodzić jej wyczerpanego rejsami męża kuracją z błota, kąpieli w morzu i spacerów, a gdy sam zmarł, tajemnica zabiegów zniknęła razem z nim.

Brama Świny i falochrony

Nazwa Brama Świny ma dwa znaczenia. Według Wikipedii to mikroregion fizycznogeograficzny w obrębie Uznamu i Wolina nad Zatoką Pomorską, a zarazem zwężenie cieśniny Świny, w którym zachodzi wymiana wód: słodkich płynących Świną do zatoki i morskich z zatoki do Zalewu Szczecińskiego. Do 1945 roku używano niemieckiej nazwy Swinepforte, a polską ustalono urzędowo w 1949 roku. Wikipedia zwraca też uwagę na przyrodę mierzei: rośnie tam największe skupisko honkenii piaskowej na polskim wybrzeżu.

Ujście Świny, czyli właśnie Bramę Świny, ujęto według Wikipedii w latach 1818-1823 w dwa kamienne falochrony. Dzisiejszy układ jest bogatszy. Wikipedia wymienia w Świnoujściu trzy falochrony portowe. Falochron Zachodni, ten ze Stawą Młyny, ma według niej około 350 metrów, ale hasło o porcie Świnoujście podaje dla niego około 300 metrów i oznacza to jako informację bez przypisu, więc długość trzeba traktować orientacyjnie. Falochron Centralny na prawym brzegu, na Wolinie, ma ponad 1400 metrów i według Wikipedii jest najdłuższym falochronem kamiennym w Europie. Falochron Wschodni, zbudowany w latach 2010-2013 dla nowego portu zewnętrznego, ma prawie 3000 metrów, a Wikipedia podaje, że do Falochronu Centralnego dobudowano wtedy żelbetową ostrogę o długości około 250 metrów.

Przy zachodnim falochronie leży według Wikipedii Mielizna Zachodnia, wymieniona w haśle o porcie Świnoujście przy opisie wejścia do portu.

Od morza do Zalewu: druga brama

Według Wikipedii tor wodny ze Szczecina do morza wyznaczają cztery bramy torowe. Jedną z nich jest wejście z Zalewu Szczecińskiego do Kanału Piastowskiego, osłonięte własnymi falochronami po obu stronach kanału, po południowej stronie wyspy Karsibór. Wikipedia podaje, że wschodni ma 430 metrów, zachodni 550 metrów, a oba zastąpiły zniszczone falochrony z początku XX wieku.

Wieża za plażą: latarnia morska

Wysoka wieża w pobliżu to już prawdziwa latarnia morska. Według Wikipedii światło zapalono w niej 1 grudnia 1857 roku, wieża ma 67,7 metra, a na szczyt prowadzi 308 schodów. Wikipedia nazywa ją najwyższą latarnią na polskim wybrzeżu Bałtyku. Białe światło latarni ma według Wikipedii nominalny zasięg 25 mil morskich, a przednie światło stawy Młyny 17 mil.