Trasa od boi na Zatoce Pomorskiej do nabrzeży Szczecina

Tor wodny Świnoujście-Szczecin jest według Wikipedii sztuczną drogą wodną o długości 67,35 kilometra, czyli około 38 mil morskich. Zaczyna się od pławy podejściowej na kotwicowisku w Zatoce Pomorskiej, prowadzi przez Świnę w Świnoujściu, Kanał Mieliński i Kanał Piastowski, potem przez Zalew Szczeciński i Roztokę Odrzańską, a dalej Odrą (Szerokim Nurtem i Domiążą) do portu w Szczecinie. Port szczeciński podaje na swojej stronie, że miasto leży 68 kilometrów w głąb lądu od morza, więc zaokrąglona wartość jest nieco inna niż zapis w Wikipedii.

Według Wikipedii tor ma około 250 metrów szerokości, należy do klasy drogi wodnej Vb, a wyznaczają go cztery bramy torowe, razem osiem staw, oraz 52 pławy i dalby. Wejście do portu w Świnoujściu osłaniają falochrony, a ujście Świny ujęto w dwa kamienne falochrony w latach 1818-1823, według Wikipedii.

Głębokość techniczna nie jest stała na całej długości. Wikipedia, powołując się na rozporządzenie ministra do spraw gospodarki morskiej, podaje 14,3 metra na pierwszych 3,1 kilometra, 13 metrów do kilometra 5,28 i 10,5 metra na całej reszcie toru do Szczecina. Przy wejściu do portu jest port Świnoujście, a nabieżnik prowadzący do niego wyznaczają stawa Młyny i stawa Galeriowa, oddalona o 522 metry, według Wikipedii.

Po co przekopano Uznam

Świnoujście wzięło się z walki o drogę morską. Według Wikipedii Prusy pogłębiały Świnę od lat 30. XVIII wieku, żeby ominąć opłaty za przepływanie cieśniną Piana, która należała do Szwecji. Osiedle Swinemünde powstało w 1743 roku, portem morskim ogłoszono je w 1746, a prawa miejskie dostało w 1765.

Kanał Piastowski wykopano, żeby usprawnić żeglugę między Szczecinem a Bałtykiem. Wikipedia podaje lata budowy 1874-1880, a Encyklopedia Pomorza Zachodniego mówi o pracach nad kanałem i torem w latach 1875-1900. Przecina on południowo-wschodnią część wyspy Uznam między Zalewem Szczecińskim a Świną. Po jego wykonaniu półwysep Karsibór stał się wyspą.

Wymiary kanału różnią się w zależności od źródła. Polska Wikipedia podaje 8 kilometrów długości i 12,5 metra głębokości, a angielska wersja hasła około 12 kilometrów i 10 metrów. Do 1945 roku używano niemieckiej nazwy Kaiserfahrt, czyli Kanał Cesarski. Obecną nazwę ustalono urzędowo w 1949 roku, a Wikipedia nazywa ją ahistoryczną, bo z dynastią Piastów kanał nie ma nic wspólnego. Falochrony bramy torowej przy kanale mają według Wikipedii 430 metrów (wschodni) i 550 metrów (zachodni) i zastąpiły zniszczone falochrony z początku XX wieku. W 2015 roku Urząd Morski w Szczecinie zakończył modernizację umocnień brzegowych kanału.

Kanał Mieliński i Przekop Mieleński

Te dwie nazwy łatwo pomylić. Kanał Mieliński leży w Świnoujściu, ma według Wikipedii 4 kilometry długości, powstał w 1911 roku i też jest częścią toru. Według Wikipedii przekopano nim dawną wyspę Mielin, która dzięki temu stała się półwyspem.

Przekop Mieleński to natomiast kanał w Szczecinie, na Międzyodrzu. Według Wikipedii i Encyklopedii Pomorza Zachodniego ma około 5 kilometrów długości i 10,5 metra głębokości, prowadzi od Odry do Parnicy i należy do akwatorium portu. Do 1945 roku nazywał się Mölln Fahrt, w latach 1945-1949 Nowy Przekop, a obecną nazwę wprowadzono urzędowo w 1949 roku. Z Odrą łączy go Kanał Grabowski.

Odcinek przez Zalew i pogłębianie

Część toru przez Zalew Szczeciński, od ujścia Odry do Kanału Piastowskiego, ma według Encyklopedii Pomorza Zachodniego 19,5 kilometra i około 10 metrów głębokości. Wytyczono go pod koniec XIX wieku, a w XX wieku pogłębiono i wyprostowano. W okresie zlodzenia dozorują go lodołamacze.

Tor jest cały czas modernizowany. Urząd Morski w Szczecinie opisywał w komunikacie z 21 grudnia 2020 roku program modernizacji toru do głębokości 12,5 metra: do tego dnia wydobyto i odłożono na sztucznych wyspach W22 i W28 na Zalewie około 12 milionów metrów sześciennych urobku. Obrotnicę przy Ostrowie Grabowskim w Szczecinie przebudowywano wtedy z dawnej średnicy 280 metrów i głębokości 10,5 metra do średnicy 362 metrów i głębokości 12,5 metra. Na odcinku od pierwszej bramy torowej do Szczecina wprowadzono obowiązkowy pilotaż dla statków dłuższych niż 50 metrów.