Polski brzeg Zalewu Szczecińskiego jest krótki i płaski, a mimo to według Encyklopedii Pomorza Zachodniego leżą na nim trzy porty morskie: Trzebież, Stepnica i Nowe Warpno. W sąsiednich akwenach, na Świnie, Wicku Wielkim, Dziwnie i Odrze, encyklopedia wylicza jeszcze jedenaście innych portów morskich. Nie są to duże porty przeładunkowe, ale każdy z trzech ma własny charakter: Trzebież związana jest z rybołówstwem i żeglarstwem, Stepnica z przystaniami i dawnym wczasowiskiem, a Nowe Warpno z granicą wodną i kursami do niemieckiego Altwarp.

Trzebież: port rybacki, handlowy i jachtowy

Wikipedia nazywa port w Trzebieży największym polskim portem nad Zalewem Szczecińskim. Opisuje go jako port głównie rybacki, ale także handlowy, pasażerski i jachtowy, z wodnym przejściem granicznym. Stoi na zachodnim brzegu przewężenia, które łączy południową część Zalewu z Roztoką Odrzańską. Formalnie port morski ustanowiono tu w 1963 roku.

Według Wikipedii port składa się z dwóch części: południowej, z basenem handlowym i trzema małymi basenami dla łodzi rybackich, oraz północnej, przylegającej do dawnego Centralnego Ośrodka Żeglarstwa Polskiego Związku Żeglarskiego. Pomiędzy nimi biegnie nabrzeże tranzytowe, gdzie odbywają się odprawy graniczne. Od północnego wschodu baseny osłania Wyspa Refulacyjna, długi zadrzewiony falochron powstały przy budowie i pogłębianiu portu oraz torów podejściowych. Obok leży druga sztuczna wyspa, Chełminek, usypana przy pogłębianiu toru wodnego. Sam tor Szczecin - Świnoujście przez Zalew, od ujścia Odry do Kanału Piastowskiego, wytyczono pod koniec XIX wieku, a według Encyklopedii Pomorza Zachodniego ma 19,5 km długości i około 10 m głębokości.

Port ma długą historię. Według Wikipedii pierwsze wzmianki o wsi pochodzą z około 1280 roku, a pod koniec XIX wieku powstały tu porty żeglugi pasażerskiej i tranzytowy oraz stocznia. Po 1898 roku wieś dostała połączenie kolejowe z Policami. W czasie II wojny światowej zniszczeniu uległa według Wikipedii około 40 procent zabudowy, głównie port i tartak. Do 1948 roku uruchomiono go ponownie razem ze stocznią i tartakiem, a w latach 70. XX wieku Trzebież przeżywała największy rozkwit.

Dziś w jej części portowej działa przystań jachtowa, Marina Trzebież, na terenie dawnego Centralnego Ośrodka Żeglarstwa im. Andrzeja Benesza. Strona mariny podaje, że prowadzi ona postój jachtów, serwis, wodowanie żurawiem i zimowanie. Niedaleko, około 300 metrów od niej, stoi kościół Podwyższenia Świętego Krzyża. Obecny barokowy budynek pochodzi z 1745 roku i stoi na fundamencie znacznie starszej świątyni, wzniesionej około 1359 roku.

Na promenadzie imienia Aleksandra Doby stoi ławeczka tego podróżnika, odsłonięta 9 września 2023 roku. Doba, kajakarz i pierwszy człowiek, który samotnie przepłynął kajakiem Atlantyk z Afryki do Ameryki Południowej, przepłynął też wzdłuż polskiej morskiej granicy z Polic do Elbląga.

Stepnica: mały port i przystań w kanale

Stepnica leży na wschodnim brzegu Zatoki Stepnickiej, czyli części Roztoki Odrzańskiej. Wikipedia opisuje port w Stepnicy jako mały port morski, ustanowiony w 1963 roku decyzją Ministra Żeglugi. Mogą do niego zawijać jednostki o długości do 75 m, szerokości do 13 m i zanurzeniu do 3,1 m. Port ma dwa rejony: Basen Kolejowy, służący przeładunkom ładunków masowych, i Basen Rybacki, w którym stoją łodzie rybackie i jachty. Według Wikipedii działają w nim dwa kluby żeglarskie. Hasło Wikipedii o miejscowości określa go jako port o znaczeniu lokalnym, pełniący funkcje rybacką, żeglarską i handlowo-przeładunkową.

Osobno, w północnej części miasta, leży przystań przy Kanale Młyńskim, zwanym też Krampa albo Sportowym. Według opisu przystani kanał ma 780 m długości, a przystań należy do Zachodniopomorskiego Szlaku Żeglarskiego. Nad brzegiem biegnie droga z kamiennego bruku, która nadaje miejscu charakter starej mariny. Zasady cumowania podaje gmina Stepnica.

Sama Stepnica to według Wikipedii dawna słowiańska osada rybacka, wzmiankowana w XIII wieku. W okresie międzywojennym stała się wczasowiskiem szczecinian: była tu plaża, przystań jachtowa, a do molo przypływały statki białej floty. Na zachodni brzeg Odry, do Polic, kursował prom. Z miejscowości pochodził słynny żeglarz Robert Hilgendorf, kapitan wielkich żaglowców, a jego imię nosi port jachtowy w Stepnicy. Prawa miejskie Stepnica uzyskała 1 stycznia 2014 roku. Kościół św. Jacka wzniesiono w 1741 roku na planie krzyża greckiego, co na Pomorzu Zachodnim jest rzadkością.

Nowe Warpno: port przy granicy

Trzeci port leży na południowym brzegu Zatoki Nowowarpieńskiej, w polskiej, południowo-zachodniej części Zalewu. Wikipedia opisuje go jako port z przystanią rybacką i morskim przejściem granicznym, przystosowanym do odpraw promów pasażerskich i jednostek sportowo-turystycznych. Z Nowego Warpna kursują statki białej floty do sąsiedniego Altwarp, a także do Ueckermünde i Kamminke. Sam tor wodny prowadzący do portu leży częściowo na granicy polsko-niemieckiej.

Miasto ma starszy rodowód niż port: według Wikipedii jego lokacja nastąpiła najprawdopodobniej w 1295 roku. Po wielkim pożarze w 1692 roku wzniesiono tu ratusz w konstrukcji ryglowej, ukończony w 1697 roku, który jest do dziś siedzibą władz gminy. Obok stoi gotycki kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny z XV wieku.

Dookoła Zalewu

Do wszystkich trzech miejscowości dojedzie się szlakiem rowerowym wokół Zalewu Szczecińskiego. Według portalu rowerowego Pomorza Zachodniego okrężna, polsko-niemiecka trasa ma 296 km i jest podzielona na siedem etapów. Jeden z nich prowadzi z Ueckermünde przez Trzebież do Szczecina.