Międzyodrze leży między dwiema odnogami Odry: Odrą Zachodnią i Odrą Wschodnią, zwaną Regalicą. Według Encyklopedii Pomorza Zachodniego obejmuje obszar na północ od Widuchowej do kanału Iński Nurt oraz wyspy między Odrą a jeziorem Dąbie. Jego terytorium dzielą cztery gminy: Widuchowa, Gryfino, Kołbaskowo i miasto Szczecin. Z daleka wygląda jak dzika dolina rzeki, ale to krajobraz, który w dużej mierze ukształtowali inżynierowie.
Dwie Odry, jedna z nich wykopana
Rozwidlenie Odry zaczyna się koło Widuchowej. Według Wikipedii Odra Zachodnia jest pierwotnym korytem rzeki, a Odra Wschodnia na odcinku od Widuchowej do Gryfina powstała jako sztucznie wykonany przekop. Wikipedia pisze, że na początku XX wieku wykonano ten przekop, a także dwukilometrowy przekop Odry Zachodniej, który skrócił meander dawnego koryta, dziś zwanego Kanałem Węzłowym. Na początku Odry Zachodniej zbudowano w 1914 roku jaz zastawkowy o długości 78 m. Według tego samego hasła miał on kierować wodę do nowego koryta Odry Wschodniej i chronić Odrę Zachodnią przed nadmiernym przepływem i erozją. Dziś przez Odrę Wschodnią płynie większość wód Odry, a jaz nadal reguluje przepływ.
Kanały, polder i pastwiska
Encyklopedia Pomorza Zachodniego wiąże przekształcenia szczecińskiego Międzyodrza z budową portu Szczecin i ułatwianiem żeglugi na Odrze. Wykopano wiele kanałów albo zasypano części rzek, co zmieniło linię brzegową, a niektóre wyspy rozdzieliło. Wikipedia dodaje, że największy wpływ na dzisiejszy wygląd Doliny Dolnej Odry miał okres Prowincji Pomorze, kiedy przekopano liczne kanały, wybudowano budowle hydrotechniczne i przystosowano część obszaru do celów przemysłowych, rolnictwa, hodowli i żeglugi.
Na południowej części Międzyodrza chodziło głównie o rolnictwo. Według hasła o Parku Krajobrazowym Dolina Dolnej Odry sieć starorzeczy, kanałów, rowów i rozlewisk ma łącznie ponad 200 km, a część z nich służyła dawniej melioracji. Pozostało po niej wiele zabytkowych budowli hydrotechnicznych, które regulowały poziom wody głównie po to, by utrzymać pastwiska i zabezpieczyć teren przed powodzią. Wikipedia opisuje Dolinę Dolnej Odry jako obszar z kanałami, starorzeczami i polderami. W okresie międzywojennym, jak pisze hasło o parku, inwestycje w rolnicze wykorzystanie Międzyodrza pochłonęły znaczne środki, ale nie przyniosły oczekiwanych efektów.
Po 1945 roku: krajobraz bez konserwacji
Po II wojnie światowej, według Wikipedii, zaniechano działań rolniczych i konserwacji urządzeń hydrotechnicznych. Pograniczny charakter terenu praktycznie uniemożliwił ludziom poruszanie się po nim. Przyroda wróciła wtedy do stanu sprzed prac hydrologicznych: dziś Międzyodrze jest zalewane zależnie od poziomu wody w Odrze i pokryte turzycowiskami, szuwarami, zaroślami łozy i łęgami. Park Krajobrazowy Dolina Dolnej Odry, utworzony 1 kwietnia 1993 roku, obejmuje według Wikipedii 6009 ha Międzyodrza.
Ten krajobraz da się oglądać z kajaka. Park Krajobrazowy Dolina Dolnej Odry opisuje cztery trasy kajakowe, a zarządca parku radzi, by na samym Międzyodrzu nie liczyć na spacer pieszo: mosty, kładki i śluzy są zniszczone, a kanałów nie da się przejść.
Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.
Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.
Zaloguj się