środa, 04 listopada 2026 Ogłoszenia Katalog firm PL / EN
Miejsca pamięci

Cmentarz żydowski w Świdwinie

Dobra Rycerskie, Świdwin
O Cmentarz żydowski w Świdwinie

Cmentarz żydowski z około 70 zachowanymi nagrobkami, wpisany do rejestru zabytków w 1989 roku.

Cmentarz żydowski w Świdwinie leży około 3 km na południowy zachód od rynku, przy ulicy Dobra Rycerskie, na wzgórzu zwanym Żydowskim. Zachował się z niego niewielki fragment dawnej nekropolii: około siedemdziesięciu nagrobków, układ kwater i alejek oraz stary drzewostan. Opis w serwisie zabytek.pl, przygotowany przez Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, nazywa go najlepiej zachowaną nekropolią żydowską na Pomorzu Zachodnim.

Gmina żydowska i jej cmentarz

Pierwsza żydowska rodzina osiedliła się w Świdwinie na początku XVIII wieku. W latach 70. i 80. XVIII wieku powstał cmentarz, na którym chowano także Żydów ze Sławoborza. Liczba członków gminy rosła po 1820 roku i około 1880 roku osiągnęła 387 osób, a potem malała. Na początku lat 30. XX wieku w mieście mieszkało ich już tylko 187. Do lat 30. spoczęło tu według szacunków 400 do 500 osób.

Zniszczenia

W nocy z 9 na 10 listopada 1938 roku zniszczono zarówno cmentarz, jak i synagogę. Niszczenie nekropolii trwało w następnych latach. Po 1945 roku groby rozkopywano, a kamienne nagrobki kradziono. Do aktów zniszczenia dochodziło jeszcze na początku XXI wieku.

Jak wygląda dziś

Działka ma 0,41 ha i kształt zbliżony do kwadratu. Przetrwały głównie stele i obeliski, podstawy i obudowy nagrobków oraz szczątki kaplic nagrobnych. Terenu pilnuje stary kamienny mur, miejscami niski i zniszczony. Rosną tu rzędy lip oraz pojedyncze dęby, jawory i jesiony. Cmentarz wpisano do rejestru zabytków w 1989 roku. Ówczesna dokumentacja odnotowała 72 zachowane nagrobki i 29 mogił, a większość inskrypcji była po niemiecku z jednej strony i po hebrajsku z drugiej.

Od 2001 roku cmentarzem opiekują się członkowie miejscowego Kościoła Zielonoświątkowców. Wtedy też ustawiono kamień z tablicą informacyjną po polsku i po hebrajsku. Mieszkańcy Świdwina porządkują teren kilka razy w roku, a od 2009 roku jest on własnością Fundacji Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego.

Praktycznie

  • Adres: ulica Dobra Rycerskie, Świdwin, około 3 km od rynku.
  • To czynne w pamięci miejsce pochówku: zachowaj ciszę i nie wchodź na nagrobki ani ich nie przestawiaj.
  • O zasady wstępu można zapytać w urzędzie miasta albo w Fundacji Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego, która jest właścicielem.
Znajdź nas na mapie
Komentarze (0)

Bądź pierwszy! Dodaj komentarz.

Aby dodać komentarz, musisz się zalogować.

Zaloguj się