Mury obronne w Stargardzie Szczecińskim

Mury obronne Stargardu otaczają Stare Miasto i należą do najlepiej zachowanych zespołów obwarowań w Polsce. Zachowana długość przekracza kilometr, a w 2010 roku mury razem z kolegiatą Najświętszej Marii Panny uznano za pomnik historii.

Jak powstawały mury

Budowę murów zaczęto po lokacji miasta w 1243 roku. W drugiej połowie XIII wieku zastąpiły one obwałowania ziemno-drewniane, a ten etap zakończono w 1298 roku. Najstarsze fragmenty, zbudowane z kamieni polnych zwieńczonych cegłą, sięgają do 6 metrów wysokości. Widać je przy Bramie Pyrzyckiej.

Od początku XV do połowy XVI wieku, w obliczu zagrożenia ze strony Brandenburgii i rozwoju broni palnej, mury podwyższono i częściowo przebudowano. Obwarowania miały wtedy 2260 metrów długości, a w ich ciągu stało 45 czatowni, czyli trzypoziomowych dobudówek (arsenał, pomieszczenie załogi, stanowisko obserwacyjne). W XIX wieku mury straciły znaczenie obronne i rozebrano ponad połowę obwałowań. Zostały odcinki o łącznej długości 1040 metrów, a na zasypanych fosach i wałach urządzono parki.

Baszty i bramy

W obrysie murów stało dziewięć baszt, z których kilka można obejrzeć dziś, między innymi basztę Morze Czerwone, basztę Tkaczy, basztę Jeńców i basztę Białogłówkę. Do miasta prowadziły bramy: Świętojańska, Pyrzycka, Wałowa i Młyńska.

Brama Młyńska pełniła rolę przejścia wodnego, a jej renowacja trwa od 2008 roku. Obok stoi Brama Wałowa, kolejna z bram w ciągu murów.

Praktycznie

• Mury biegną wokół Starego Miasta w Stargardzie, odcinek przy Bramie Pyrzyckiej jest uznawany za najlepiej zachowany.
• Teren jest ogólnodostępny; wejście na baszty i do bram zależy od zarządcy konkretnego obiektu.
• Obchód wzdłuż murów łatwo połączyć z wizytą w kolegiacie Najświętszej Marii Panny Królowej Świata.