Jezioro Turkusowe

Jezioro Turkusowe leży w Wolińskim Parku Narodowym, na południe od Wapnicy w gminie Międzyzdroje. Ma 6,74 ha powierzchni i 21,2 m głębokości, a woda ma niebieskawozieloną barwę, od której wzięło nazwę. Zbiornik zajął wyrobisko po dawnej kopalni kredy.

Skąd wzięło się jezioro

Do połowy XX wieku w tym miejscu wydobywano kredę dla cementowni Johannesa Quistorpa w pobliskim Lubinie, oddalonym o około pół kilometra na zachód. Quistorp zaczął budować zakład w 1855 roku nad brzegiem jeziora Wicko Wielkie, bo w sąsiedztwie leżały dobre złoża kredy. Najważniejsza była wielka ławica, porwak lodowcowy, który lądolód oderwał od dna dawnego morza i osadził wśród piasków i żwirów jako wzniesienie zwane dziś Piaskową Górą. Wieloletnie wydobycie zabrało znaczną część tej góry i sięgnęło kilkunastu metrów poniżej poziomu morza.

Cementownia stanęła w marcu 1945 roku, gdy zbliżał się front. Po wkroczeniu wojsk radzieckich urządzenia z kopalni i zakładu zdemontowano i wywieziono. Nienadzorowane wyrobisko zaczęło się wypełniać wodami podskórnymi, ale w 1948 roku władze polskie wznowiły eksploatację: wodę wypompowano, sprowadzono maszyny i kopalnia pracowała do 1954 roku. Wtedy z powodu wyczerpywania się złoża i rosnącej głębokości wyrobiska wydobycie zakończono. Zbiornik napełniał się ponownie, tym razem powoli, a około 1960 roku poziom wody zrównał się z poziomem Zalewu Szczecińskiego. Dziś lustro wody leży na wysokości 2,6 m n.p.m., więc dno tworzy kryptodepresję sięgającą 18,6 m poniżej poziomu morza.

Skąd turkusowy kolor

Według hasła Wikipedii barwa wynika z rozszczepienia światła słonecznego w czystej wodzie oraz z refleksów odbitych od białego, kredowego podłoża, na którym zalegają związki węglanu wapnia. Odcień zmienia się z oświetleniem i porą dnia, więc nie ma gwarancji, że podczas konkretnej wizyty będzie wyglądało tak samo.

Punkt widokowy i szlak

Na wysokim południowym brzegu wznosi się szczyt Piaskowej Góry, punkt widokowy na jezioro, Wapnicę i Pagórki Lubińsko-Wapnickie. Obok jeziora przechodzi niebieski Szlak Nad Bałtykiem i Zalewem Szczecińskim, który łączy Międzyzdroje z Wolinem. Źródła wymieniają Jezioro Turkusowe wśród atrakcji turystycznych Wolińskiego Parku Narodowego.

Niedaleko rośnie 400-letni dąb Prastary, pomnik przyrody, którego obwód w 2012 roku wynosił 705 cm. W 2015 roku drzewo zostało podpalone przez wandali.

Praktycznie

• Położenie: na południe od Wapnicy, na terenie Wolińskiego Parku Narodowego, gmina Międzyzdroje, powiat kamieński.
• Na miejscu: jezioro z wysokim brzegiem od południa i punktem widokowym na Piaskowej Górze oraz niebieski szlak turystyczny.
• Zasady poruszania się po terenie parku i ewentualne ograniczenia podaje Woliński Park Narodowy, tam też warto sprawdzić aktualne informacje przed wizytą.
• W okolicy znajduje się Muzeum Przyrodnicze Wolińskiego Parku Narodowego.