Centrum Szczecina jest ułożone tak, że główne miejsca da się połączyć spacerem, a dalsze punkty tramwajem. Ten plan zaczyna się przy Dworcu Głównym, bo tam jest pierwszy przystanek, i prowadzi w sobotę po starych murach, tarasach nad Odrą i zamku, a w niedzielę po zieleni i budynkach przy Alei Niepodległości. Kolejność można odwrócić. Godziny otwarcia i zasady wstępu podają instytucje, więc sprawdź je przed wyjazdem.

Sobota rano: schron pod dworcem i brama miejska

Jeśli przyjeżdżasz koleją, zacznij od Podziemnych Tras Szczecina. Wejście jest z głównego holu Dworca Głównego, potem na peron 1, w prawo i schodami w dół. To poniemiecki schron przeciwlotniczy udostępniony w 1943 roku, wzniesiony w podziemiach XVIII-wiecznych fortyfikacji. Jeden bilet obejmuje według strony obiektu trzy trasy: „II wojna światowa”, „Zimna wojna” i „Selfie z PRL-em”. Zwiedzanie wszystkich tras trwa co najmniej godzinę, a temperatura w środku wynosi 14 stopni.

W pobliżu stoi Brama Portowa, dawna Brama Berlińska, barokowa, ceglana. Daty budowy różnią się w zależności od źródła: Wikipedia podaje lata 1725-1727, Encyklopedia Pomorza Zachodniego 1724-1725. Na fasadzie widać tarczę z monogramem króla Fryderyka Wilhelma I i łacińską inskrypcję o prawach Brandenburgii do Pomorza. Bramę najłatwiej obejrzeć z zewnątrz.

Przy placu Batorego stoi Czerwony Ratusz, neogotycki gmach z lat 1875-1879, zaprojektowany przez Konrada Kruhla. Zarząd miasta urzędował tu do 1945 roku, a dziś w środku są biura instytucji państwowych, więc oglądasz go głównie z zewnątrz. Zwróć uwagę na cztery alegorie nad filarami portyku: Przemysł, Rolnictwo, Żeglarstwo i Wiedzę.

Sobota po południu: Wały Chrobrego, muzeum i zamek

Od Bramy Portowej do Wałów Chrobrego jest według opisu około kilometra. To taras widokowy o długości około 500 m na skarpie nad Odrą, wzniesiony w latach 1902-1921 według projektu Wilhelma Meyera-Schwartaua. Taras leży około 19 m nad poziomem rzeki, a pośrodku stoi półokrągły taras centralny z fontanną. Pierwotna nazwa to Hakenterrasse, od nadburmistrza Hermanna Hakena. Na krańcach stoją budynki restauracji.

W gmachu przy Wałach Chrobrego 3 mieści się siedziba główna Muzeum Narodowego w Szczecinie. Według Wikipedii muzeum opiekuje się ponad 150 tysiącami obiektów i ma cztery oddziały w centrum miasta. Bilet jest ważny na jedno wejście do jednego oddziału, więc wybierz ten, który cię najbardziej interesuje.

Od Wałów jest blisko do Zamku Książąt Pomorskich na Wzgórzu Zamkowym. Według opisu początki obecnego zamku sięgają 1346 roku, kiedy Barnim III zaczął wznosić tak zwany kamienny dom. W latach 1573-1582 książę Jan Fryderyk przebudował go w stylu renesansu, a po poważnych zniszczeniach z 1944 roku zamek odbudowano w latach 1958-1980. W 1946 roku odkryto tu kryptę z sarkofagami książąt pomorskich.

Niedziela: platany, róże i Filharmonia

Drugi dzień zaczyna się w zieleni. Jasne Błonia to plac z lat 1925-1927 z 213 platanami klonolistnymi. Według serwisu Visit Szczecin to największe skupisko tego gatunku w Polsce. Aleja prowadzi dalej do Parku Kasprowicza, a w nim, między ulicami Jasienicy, Zaleskiego i Moczyńskiego, leży Ogród Różany. Założono go w 1928 roku, a po odbudowie oddano do użytku w 2007 roku. Według opisu rośnie w nim ponad dziewięć tysięcy róż w 99 odmianach, a Ptasia Fontanna ma cztery betonowe gęsi, z których trzy są oryginalne.

Przy Alei Niepodległości 40 stoi Pałac Ziemstwa Pomorskiego, neobarokowy gmach z lat 1893-1895, zaprojektowany przez Emila Drewsa dla Towarzystwa Ziemstwa Pomorskiego. Dziś należy do Akademii Sztuki, więc zwykle ogląda się go od strony ulicy, a możliwość wejścia sprawdź na stronie uczelni.

Od Jasnych Błoni do Filharmonii im. Mieczysława Karłowicza jest około 300 m. Budynek przy ulicy Małopolskiej 48 powstał w latach 2011-2014 w miejscu zniszczonego w czasie wojny secesyjnego Konzerthausu. Białą bryłę zaprojektowała pracownia Estudio Barozzi Veiga. Sala symfoniczna ma 953 miejsca. Strona filharmonii podaje terminy oprowadzania po budynku, a repertuar prowadzi do sprzedaży biletów.

Miejsce po synagodze i widok z Gocławia

Około 800 m od Jasnych Błoni, przy ulicy Dworcowej, obok Książnicy Pomorskiej, stała Nowa Synagoga. Zbudowano ją w latach 1873-1875, mogła pomieścić 1500 osób. W nocy z 9 na 10 listopada 1938 roku została spalona, a w 1941 roku jej zgliszcza wysadzono. Nie ma tam budynku do zwiedzania: o synagodze przypomina tablica pamiątkowa. To miejsce na chwilę zatrzymania, a nie punkt programu.

Jeśli zostaje czas, Wieża Bismarcka, zwana dziś Wieżą Gocławską, stoi na Zielonym Wzgórzu, poza centrum. Wzniesiono ją w latach 1914-1921, ma 26 metrów i taras widokowy. Według Wikipedii dojście wiedzie tramwajem do pętli Gocław, potem ulicą Narciarską i żółtym szlakiem pieszym. Wieżę dzierżawi od 2020 roku prywatna spółka, która prowadzi jej rewitalizację, więc o możliwości wejścia informuje strona wiezagoclawska.pl.