Oś od gmachu prowincji do lasu

Plac Jasne Błonia im. Jana Pawła II leży na północ od gmachu, w którym urzęduje Urząd Miasta. Wikipedia opisuje go jako szeroki zieleniec ograniczony ulicami Ogińskiego, Szymanowskiego i Moniuszki, który od północnego zachodu przechodzi w Park Kasprowicza. To część większego planu: gmach powstał w latach 1924-1927 jako siedziba władz Prowincji Pomorskiej i od początku miał być powiązany ciągiem widokowym z parkiem od północy oraz z zabudową centrum od południa. Teren pod budowę kupiono, jak podaje Wikipedia, od radcy handlowego Martina Quistorpa.

Sam zieleniec urządzono w latach 1925-1927. Wzdłuż boków rozległego trawnika z kwietnikami pośrodku poprowadzono aleje z platanami klonolistnymi. Serwis Visit Szczecin i Wikipedia podają, że rośnie ich tu 213 i że jest to największe w Polsce skupisko tego gatunku. Są to dane z opracowań o placu, a nie wynik osobnego spisu drzew. Wikipedia pokazuje aleję platanów przy ulicy Ogińskiego jako pomnik przyrody. Do platanów dochodzą krokusy: według Visit Szczecin kwitną tu raz w roku w liczbie tysięcy i są znakiem rozpoznawczym szczecińskiej wiosny.

Rodzina Quistorpów w tle

Nazwa Quistorp-Aue, pod którą plac znano przed 1945 rokiem, wskazuje na właścicieli gruntów. Johannes Quistorp, według Wikipedii szczeciński przedsiębiorca i filantrop, przekazał miastu ziemię, na której zgodnie z jego życzeniem powstał Park Kasprowicza. Visit Szczecin dodaje, że zastrzegł, by teren służył mieszkańcom do rekreacji.

Jego syn Martin zostawił w mieście inne ślady. W 1899 roku wzniesiono dla niego, według Wikipedii, willę w Pogodnie, a w latach 1900-1904 na jego polecenie, w hołdzie dla ojca, stanęła Wieża Quistorpa na Wzgórzu Arkony. Wieża jest dziś ruiną. Oś od Jasnych Błoni przez park do Lasu Arkońskiego prowadzi więc przez tereny związane z rodziną Quistorpów.

Plac zgromadzeń

Plac służył do wielkich uroczystości. Według Wikipedii w 1946 roku odbywały się tu masowe obchody pod hasłem „Trzymamy Straż nad Odrą”, a w 1959 roku spotkanie mieszkańców z Nikitą Chruszczowem. Dziś o charakterze placu decydują dwa pomniki, ustawione po przeciwnych stronach trawnika.

Pomnik Czynu Polaków, zwany też Pomnikiem Trzech Orłów, stoi w Parku Kasprowicza naprzeciw Jasnych Błoni. Zaprojektował go Gustaw Zemła we współpracy z Eugeniuszem Kozakiem, a odsłonięto go 3 września 1979 roku. O budowie zdecydował 6 września 1972 roku Komitet Wojewódzki PZPR jako wyraz podziękowania za odbudowę miasta po wojnie. Nazwę nadano na cześć trzech pokoleń: szczecińskiej Polonii sprzed wojny, pionierów powojennego Szczecina i pokolenia, które miasto rozbudowywało, stąd trzy orły. Orły odlano w Warszawie, a kolumnę ze stali nierdzewnej wykonała Stocznia Szczecińska. Orły przewieziono barkami Wisłą do Gdańska, potem morzem do Świnoujścia i Odrą do Szczecina. Wikipedia podaje wysokość pomnika 22,5 m, a w tym samym haśle całkowitą wysokość kolumny 22,75 m.

Gdy 11 czerwca 1987 roku Jan Paweł II odwiedził Szczecin, odprawił na placu mszę, w której według Wikipedii uczestniczyły setki tysięcy osób. Polowy ołtarz zbudowano obok Pomnika Czynu Polaków. W 1995 roku wydarzenie upamiętniono nadaniem placowi imienia papieża i ustawieniem jego pomnika, odsłoniętego 18 czerwca 1995 roku. Autorem projektu jest Czesław Dźwigaj, współautorem szczeciński architekt Stanisław Latour. Postać papieża przedstawiono jako Świętego Piotra kroczącego po falach, pod wiatr, co nawiązuje do homilii o „wietrze od morza”. Pomnika nie postawiono w miejscu ołtarza, lecz po przeciwnej stronie placu, w pobliżu gmachu Urzędu Miasta.

Ogród na skraju parku

W sąsiedztwie, na skraju Parku Kasprowicza, leży Ogród Różany, odtworzony i oddany do użytku 20 kwietnia 2007 roku. Razem z placem, parkiem i pomnikami tworzy ciąg zieleni, który Szczecin odziedziczył po planach z początku XX wieku.