Pojezierze Drawskie i sąsiednie Pojezierze Ińskie mają bardzo wiele jezior, ale cztery z nich dobrze pokazują, jak bardzo mogą się różnić. Lubie jest głębokie i graniczy z poligonem, Ińsko leży w parku krajobrazowym, Wielimie ma ponad tysiąc sześćset hektarów i zaledwie kilka metrów głębokości, a Woświn jest największym jeziorem dorzecza Regi. Dane pochodzą z haseł Wikipedii, które powołują się na katalogi jezior, a tam, gdzie źródła się rozchodzą, podajemy obie wartości.

Lubie: głębokie jezioro i poligon po południowej stronie

Według Wikipedii Lubie leży na południowy wschód od Drawska Pomorskiego, w gminie Złocieniec. Lustro wody ma 1487,5 ha i znajduje się na wysokości 95,5 m n.p.m., długość jeziora to 14,1 km, a największa głębokość sięga 46,2 m. Na jeziorze jest pięć wysp: Sołtysie, Rybaki, Kamieniec, Ptaszyniec i Wyspa Bezimienna. Przez Lubie przepływa Drawa.

Południowy brzeg porastają Bory Karwickie, a w nich mieści się Poligon Drawski. Wikipedia zaznacza, że ta część brzegu jest niedostępna dla osób cywilnych, więc ruch turystyczny skupia się na pozostałych brzegach, przy miejscowościach Gudowo, Lubieszewo i Karwice oraz osadzie Błędno. Przez jezioro biegnie szlak kajakowy im. Karola Wojtyły, a wokół niego rowerowy, o długości około 50 km.

W badaniach z 1998 i 1999 roku potwierdzono w Lubiu populacje reliktowych skorupiaków polodowcowych, Mysis oculata i Pallasea quadrispinosa. To gatunki, które zostały po ostatnim zlodowaceniu w chłodnych i głębokich zbiornikach. Do 1945 roku jezioro nosiło niemiecką nazwę Gross Lübbe-See, a obecną wprowadzono urzędowo w 1949 roku.

Ińsko: jezioro w parku krajobrazowym

Jezioro Ińsko ma według Wikipedii 596 ha powierzchni, w tym trzy wyspy o łącznej powierzchni 22,3 ha, 5,4 km długości, 2,1 km szerokości i do 42 m głębokości. Linia brzegowa jest dobrze rozwinięta i liczy 32 km. Brzegi są przeważnie wysokie, miejscami urwiste, bo tworzą je wzgórza morenowe wysokie względnie do 30 m, a północne są zalesione. Dno jest bardzo urozmaicone, bo jezioro składa się z kilku rynien.

Źródła nie zgadzają się co do wielkości. Wikipedia podaje 596 ha i 42 m, a serwis Nurkomania, przeznaczony dla nurków, 487 ha i 41 m, przy tej samej długości 5400 m i szerokości 2100 m. Różnica 109 ha jest zbyt duża, żeby uznać ją za zaokrąglenie, dlatego warto traktować obie liczby jako dane z różnych pomiarów.

Jezioro wchodzi w skład Ińskiego Parku Krajobrazowego i obszaru ptasiego Ostoja Ińska w sieci Natura 2000. Największa z wysp, rezerwat przyrody Wyspa Sołtyski, zajmuje około 20 ha, a na północno-wschodnim brzegu leży leśny rezerwat Kamienna Buczyna. Przez Ińsko przepływa rzeka Ina, która łączy je z jeziorem Stubnica. Wody oceniono na I klasę czystości, a w jeziorze żyje rzadki w Polsce skorupiak reliktowy Pallasea quadrispinosa.

Wielimie: ogromne i płytkie

Wielimie w gminie Szczecinek jest odwrotnością Lubia. Wikipedia podaje powierzchnię od 1637,5 ha (Katalog jezior Polski, 2006) do 1754,6 ha (według Instytutu Rybactwa Śródlądowego), czyli więcej niż Lubie, ale głębokość maksymalna wynosi tylko 5,5 m, a średnia 2,2 m. Lustro leży na wysokości około 132,6 lub 132,7 m n.p.m. Badania z 2003 roku zaliczyły jego wody do III klasy czystości.

Przez jezioro płynie Gwda, a wpada do niego Nizica, która wypływa z Trzesiecka. Główny zbiornik zasłania ogromna Wyspa Owcza, która według Wikipedii ma 96,13 ha i jest największą w Polsce wyspą śródjeziorną. Widok na rozległą taflę, jak pisze Wikipedia, można oglądać tylko z okolic wsi Gwda Wielka, oddalonej o około 10 km od Szczecinka.

Jezioro było niegdyś większe i głębsze. Wikipedia opisuje, że pod koniec XVIII wieku, po powodziach i podtopieniach Szczecinka, mieszkańcy sprowadzili z Holandii specjalistów, którzy obniżyli poziom wód Wielimia i Trzesiecka. Południowo-zachodni brzeg zamienił się w trzęsawiska, a odnoga przy mieście stała się niedostępna.

Woświn: największe w dorzeczu Regi

Woświn leży w gminie Węgorzyno, w powiecie łobeskim, na Pojezierzu Ińskim. Według Wikipedii jest jednym z największych jezior tego pojezierza i największym w dorzeczu Regi. Powierzchnia wynosi od 767,5 ha (Katalog jezior Polski) do 809,7 ha (Instytut Rybactwa Śródlądowego), długość około 9,5 km, szerokość około 2 km, głębokość maksymalna 28,1 m, a średnia 9,4 m.

Nie jest to jednak najdłuższe jezioro regionu: przy 9,5 km Woświn jest krótszy od Lubia, które ma 14,1 km. Jezioro leży w Ińskim Parku Krajobrazowym, objęto je też obszarem ptasim Ostoja Ińska. W 2000 roku oceniono jego wody na II klasę czystości.

Nazwa jest zapisana już w 1284 roku jako Woswin. Wikipedia przytacza hipotezę o bałtyckim pochodzeniu nazwy, od litewskiego wyrazu aszwa, czyli klacz, oraz próbę etymologii słowiańskiej, wiążącą ją z osiką.

Cztery liczby obok siebie

Zestawienie według Wikipedii. Powierzchnia: Wielimie od 1637,5 do 1754,6 ha, Lubie 1487,5 ha, Woświn od 767,5 do 809,7 ha, Ińsko 596 ha. Głębokość maksymalna: Lubie 46,2 m, Ińsko 42 m, Woświn 28,1 m, Wielimie 5,5 m. Największe jezioro nie jest więc najgłębsze, a najgłębsze nie jest największe.

Dla porównania, jezioro Drawsko ma według prezentacji gminy Czaplinek 1871 ha i 83 m głębokości, a Wikipedia podaje 1781,5 ha i 82,2 m. Z kolei Pile koło Borne Sulinowa, największy akwen Pojezierza Szczecineckiego, ma według Wikipedii 980,1 ha i do 43,9 m głębokości. Przez Lubie płynie Drawa, przez Wielimie Gwda, a Woświn i Ińsko leżą w granicach Ińskiego Parku Krajobrazowego.