W wielu wsiach i małych miasteczkach Pomorza Zachodniego stoją kościoły, których ściany opierają się na drewnianym szkielecie. Biało otynkowane pola przecięte ciemnymi belkami od razu zdradzają tę technikę. Poniżej osiem takich świątyń.

Na czym polega konstrukcja ryglowa

W konstrukcji ryglowej ściana ma drewniany szkielet z pionowych słupów i poziomych rygli, wzmocniony ukośnymi zastrzałami, a przestrzeń między belkami wypełnia się innym materiałem. Według Wikipedii przy szachulcu jest to glina, a przy murze pruskim cegła, ale gdy ściany otynkowano, z daleka trudno je odróżnić. Źródła opisujące poszczególne kościoły używają obu nazw, rejestr zabytków często pisze o murze pruskim.

Szkielet widoczny jak na obrazku

Kościół w Świerznie z 1681 roku to świątynia szachulcowa: szkielet z dębiny wypełniono cegłą, ściany pobielono, a drewniane elementy poczerniono impregnatem. Wieża też jest ryglowa, z odeskowaną górną częścią i ośmiobocznym hełmem. Według Wikipedii kościół wzniósł budowniczy Christian Krone na zlecenie rodziny von Flemmingów, a w 1708 i 1727 roku go rozbudowano, dlatego ma trzy fazy. We wnętrzu jest jedna sala, a drzwi z klepek ułożonych w jodełkę wiszą na kowalskich zawiasach.

Kościół w Tatyni w gminie Police stoi nad urwistym brzegiem rzeczki Gunicy. Powstał pod koniec XVII wieku jako ewangelicki i należy, według Wikipedii, do najstarszych budowli sakralnych tego typu na Pomorzu Zachodnim. To prosta budowla salowa na planie prostokąta z niewielką drewnianą wieżą z ostrosłupowym hełmem. Plac wokół ogrodzono murem z kamienia polnego.

Kościół św. Huberta w Karsznie, części Nowego Warpna, ma korpus w technice muru pruskiego: drewniany szkielet tworzy kwadratowe pola wypełnione cegłami i otynkowane na biało. Datę powstania trudno ustalić. Przez długi czas przyjmowano rok 1793 z chorągiewki na wieży, ale szwedzkie mapy sprzed 1709 roku zaznaczają już kościół w Karsznie. Po wojnie budowla popadła w ruinę, a mieszkańcy doprowadzili do odbudowy, zakończonej poświęceniem w 1998 roku. Wnętrze ma wystrój myśliwski, z rosochatym pniem pod ołtarzem i rogami trofeów.

Szkielet pod tynkiem

Kościół św. Jacka w Stepnicy wzniesiono w 1741 roku na planie krzyża greckiego, co na Pomorzu Zachodnim jest dużą rzadkością. Ściany zbudowano w technice ryglowej, ale po otynkowaniu w 1840 roku konstrukcja nie jest widoczna. Rejestr zabytków określa materiał jako mur pruski. Wieża została poważnie uszkodzona w pożarze w 1997 roku i wkrótce odbudowana, a przed kościołem leżą popękane wtedy dzwony.

Kościół w Łoźnicy w gminie Przybiernów jest według opisu w Wikipedii jednym z największych kościołów ryglowych na Pomorzu Zachodnim. Wikipedia podaje rok 1772 jako czas wzniesienia nowej świątyni, a zabytek.pl datuje obiekt na 1722. Fundatorem był proboszcz katedry kamieńskiej Bogusław Henning von Köller, który ma tu grobowiec. Trzykondygnacyjna wieża z dachem namiotowym jest węższa od korpusu.

Kościół w Białogórzynie w gminie Białogard ukończono w 1838 roku. Rejestr zabytków nazywa jego technikę murem pruskim, a opis budowli mówi o konstrukcji słupowo-ramowej. Pieniądze na budowę dała rodzina von Bonin oraz pożyczka od króla Fryderyka Wilhelma III. Wieżę dobudowano w 1935 roku, a ołtarz z 1914 roku przeniesiono z kościoła w Drawsku Pomorskim.

Na kamiennej podmurówce i nad jeziorem

Kościół w Przytoniu w gminie Węgorzyno zbudowano na początku XVIII wieku w technice ryglowej, na kamiennej podmurówce. Małe okna umieszczono wysoko pod okapem, a obok stoi niska, wolnostojąca drewniana wieża z dzwonami z 1582 i 1592 roku. Najcenniejszy jest barokowy ołtarz z 1707 roku z czterema kolumnami.

Kościół w Dołgiem koło Drawska Pomorskiego jest szachulcowy i stoi nad jeziorem Kamień. Wikipedia datuje go na lata 1614-1645, a rejestr zabytków na XVIII wiek. Ma plan wydłużonego ośmioboku i wieżę wtopioną w fasadę, z chorągiewką z datą 1701. Według Wikipedii w 2017 roku zamknięto go z powodu złego stanu technicznego, więc przed wizytą trzeba zapytać w parafii w Zarańsku.

Wiele z tych kościołów jest filialnych, dlatego wnętrza bywają otwarte tylko w czasie nabożeństw. Terminy podają parafie.