Muzea wojskowe Pomorza Zachodniego rozrzucone są po całym regionie: od bunkra pod Szczecinem, przez nadmorskie fortyfikacje, po schron po radzieckiej bazie w lesie koło Białogardu. Część z nich prowadzi muzeum państwowe lub gmina, inne stowarzyszenie albo osoba prywatna, a zbiory sięgają od II wojny światowej po zimną wojnę. Poniżej przegląd placówek, które zbierają sprzęt, uzbrojenie i pamiątki oraz opowiadają o wojskowej przeszłości regionu.

Bunkry i schrony jako sale muzealne

Muzeum Techniki Wojskowej w Szczecinie powstaje w pomieszczeniach bunkra na Międzyodrzu. Prowadzi je fundacja, według jej strony ekspozycje tworzy się wyłącznie społeczną pracą, a adaptacja bunkra trwa. Zbiory dotyczą wojska, obrony cywilnej, milicji, Grudnia 1970, podziemia solidarnościowego i PRL. Terminy otwarcia fundacja ogłasza na swojej stronie.

W Zalesiu pod Międzyzdrojami, na wyspie Wolin, działa Bunkier V3. To prywatne muzeum broni w bunkrze, w którym składowano pociski V-3, na dawnym niemieckim poligonie doświadczalnym. Według strony muzeum placówka działa od 2004 roku i jest jedyną w Polsce ekspozycją tej niemieckiej broni. Strona muzeum podaje też, że działo V-3 miało 130 metrów długości. W terenie wokół bunkra zachowały się pozostałości stanowisk ogniowych.

Najgłębiej w zimną wojnę prowadzi Muzeum Zimnej Wojny Podborsko 3001, oddział Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu. Mieści się w schronie nr 17 w lasach koło Podborska, w gminie Tychowo. Według muzeum schron był częścią tajnej bazy wojsk radzieckich, wybudowanej po umowie ZSRR i PRL z lutego 1967 roku o trzech bazach-magazynach broni jądrowej w Polsce. Obiekt 3001 zajmował ponad 300 hektarów, a służył w nim około 150-osobowy garnizon. Schrony przygotowano na 160 głowic, ale muzeum zaznacza, że dziś nie wiadomo dokładnie, ile ich faktycznie składowano. Ostatnie głowice wycofano najpewniej w 1988 roku, a żołnierze wyjechali jesienią 1992 roku. Wnętrze zachowało się w niemal nienaruszonym stanie, razem z halą przeładunkową ze sprawnymi urządzeniami do przesuwania wózków z głowicami. Zwiedza się je z przewodnikiem, a zasady wstępu podaje muzeum.

Sprzęt na wolnym powietrzu i w halach

Muzeum Obrony Przeciwlotniczej w Koszalinie jest oddziałem Muzeum Sił Powietrznych w Dęblinie. Kontynuuje tradycje muzeum założonego w 1976 roku przy szkole oficerskiej wojsk obrony przeciwlotniczej, a od 2018 roku nosi imię płk. Stanisława Paszkiewicza. Wystawa stała pokazuje rozwój polskiej broni przeciwlotniczej, a na wolnym powietrzu stoją między innymi armata ZU-23-2 na samochodzie Star 266, stacja radiolokacyjna PRW-9 Zofia, zestawy rakietowe Newa i Dźwina oraz samolot TS-11 Iskra w malowaniu morskim. Do zwiedzania udostępniono także rządowy samolot Jak-40. Na wystawie stałej jest też diorama z przedmiotami znalezionymi na terenie dawnego obozu jenieckiego Stalag Luft IV w Tychowie.

W Malechowie koło Darłowa prywatne Muzeum Pojazdów Wojskowych Tytan działa przy Forcie Marian od 2012 roku. Według Wikipedii w zbiorach są pojazdy z okresu II wojny światowej i z lat późniejszych, w tym czołg T-55AM Merida, artyleria, pojazdy dowodzenia i inżynieryjne, samochody terenowe i motocykle. Muzeum udostępnia też poniemieckie fortyfikacje w Darłówku Zachodnim, zbudowane w latach 1937-1940 dla Kriegsmarine. Służyły obronie portu i testowaniu amunicji, a odkryto je w 2012 roku.

Muzeum Militarnej Historii w Bornem Sulinowie przy ulicy Towarowej zbiera sprzęt w mieście, które ma wojskową historię: w latach 30. XX wieku zbudowano tu garnizon, od 1945 roku użytkowała go Armia Czerwona, a wojska radzieckie wyjechały w 1992 roku. Na zdjęciach z muzeum widać między innymi ciężarówki KrAZ, amerykańskiego GMC CCKW i radziecki zestaw rakietowy 2K11 Krug.

Pamiątki po walkach 1945 roku

Dwa miejsca opowiadają o walkach o Wał Pomorski i o forsowaniu Odry. Skansen bojowy 1 Armii Wojska Polskiego w Zdbicach, w gminie Wałcz, powstał w związku z decyzją z 1980 roku o utworzeniu Centralnego Rejonu Pamięci 1 Armii. Według Wikipedii część planu wykonano, a część nigdy nie powstała. Wzdłuż skarpy jeziora Zdbiczno wykonano rowy strzeleckie i ziemne schrony, a wystawiono moździerze, działa, czołgi i katiusze. Hasło zaznacza, że część eksponatów nie brała udziału w walkach w tym rejonie. Opis z 2012 roku mówił o złym stanie skansenu, dlatego aktualny stan najlepiej sprawdzić u gminy Wałcz.

Muzeum Pamiątek 1 Armii Wojska Polskiego w Starych Łysogórkach w powiecie gryfińskim dokumentuje forsowanie Odry w kwietniu 1945 roku. Działa od 1965 roku jako jednostka gminy Mieszkowice, obok cmentarza wojennego. W 2014-2016 muzeum zmodernizowano i odtworzono w piwnicy siedzibę ekshumacyjną z 1945 roku. W zbiorach są umundurowanie i wyposażenie żołnierzy, dokumenty, odznaczenia, fotografie, broń strzelecka, pociski rakietowe i katiusza.

Muzeum Wojskowości, Szkolnictwa i Wsi w Dziedzicach w powiecie myśliborskim, filia Muzeum Regionalnego w Barlinku, ma inny charakter. Mieści się w dawnej szkole, a jego część historyczna poświęcona jest więźniom Oflagu II C Woldenberg w Dobiegniewie: są tu pamiątki obozowe, umundurowanie i militaria. Obok działają część etnograficzna i rekonstrukcja dawnej klasy. Stowarzyszenie prowadzące muzeum organizuje też uroczystości ku pamięci jeńców obozu.