Police leżą nad Odrą, tuż przy Szczecinie, a ich dzieje sakralne rozpisują się na trzy miejsca i kilka epok. Najstarszy kościół stoi w dawnej wsi Jasienica, gdzie w średniowieczu osiedlili się augustianie. Na rynku Starego Miasta przetrwała gotycka kaplica po kościele Mariackim, a na północnych osiedlach stoją nowsze świątynie parafialne.

Klasztor augustianów w Jasienicy

Do Jasienicy augustianów sprowadził w 1331 roku książę pomorski Barnim III. Według Wikipedii zakonnicy uregulowali rzekę Gunicę, założyli młyn, mieli kilka karczm, uprawiali chmiel, hodowali owce i świnie, a od księcia dostali zgodę na połów ryb na Zalewie Szczecińskim. Hasło Wikipedii o samej Jasienicy łączy początki wsi i opieki zakonników z aktami Barnima III z około 1330 roku i zaznacza, że na przełomie XIV i XV wieku klasztor i wieś zostały złupione przez rabusiów, a zakonnicy popadli w chaos organizacyjny i obyczajowy.

Klasztor skasowano w 1534 roku, w związku z wprowadzeniem reformacji w księstwie pomorskim. W latach 1543-1583 mieściło się tu kolegium nauczycielskie założone przez księcia Barnima XI, a potem budowla stała się książęcym zamkiem myśliwskim. Pod koniec XVI wieku namiestnik króla szwedzkiego Nils Bielke przebudował zabudowania i ukrył gotyckie formy, a w latach 1769-1775 Elżbieta Krystyna Ulryka z Brunszwiku-Wolfenbüttel przebudowała je ponownie w stylu późnoklasycystycznym. Według Wikipedii po rozwodzie z Fryderykiem Wilhelmem II, późniejszym królem pruskim, wypoczywała tu, zesłana do Szczecina.

Co zostało z klasztoru

Dzisiaj klasztor augustianów w Policach-Jasienicy jest ruiną. Wikipedia podaje, że w latach 60. XX wieku rozebrano górne kondygnacje i zostawiono parterowe mury w formie tak zwanej trwałej ruiny. Zachowały się mury obwodowe skrzydła południowego i wschodniego do wysokości pierwszego piętra oraz piwnice. Zabudowania tworzyły dwa dwukondygnacyjne skrzydła i kościół, razem otwarte ku zachodowi wokół dziedzińca, a budynki miały krużganek z blendami, w których odkryto ceramiczny krzyż maltański. Według Wikipedii co roku na terenie ruin odbywa się Jarmark Augustiański.

Tuż obok stoi Kościół św. św. Apostołów Piotra i Pawła, który Wikipedia nazywa najstarszym z trzech kościołów w mieście i który do czasu reformacji był częścią klasztoru. Pierwszy kościół w tym miejscu, pod wezwaniem Świętego Krzyża, wzmiankowano w źródłach w 1299 roku. Według strony parafii i Wikipedii zbudowano go z drewnianych bali, a po pożarze w XIV wieku przebudowano z piaskowca i kamieni polnych.

Pod koniec XVII wieku kościół popadł w ruinę, rozebrano go i odbudowano w stylu gotyckim, powiększając w 1725 roku. Wikipedia zaznacza, że z pierwotnej budowli zachowała się tylko kaplica. Po pożarze w 1858 roku nad nawą stanęła nowa wieża, od wschodu dobudowano prezbiterium, a w XX wieku kruchtę. W prezbiterium zachował się obraz olejny z 1858 roku, Chrystus w rozmowie z Marią i Martą. W 2017 roku zamontowano w kościele organy z seminarium duchownego w Szczecinie, pierwotnie pochodzące z kościoła św. Stanisława Kostki w Szczecinie.

Policki rynek i kościół Mariacki

W samych Policach najstarszą pamiątką jest kaplica gotycka przy placu Bolesława Chrobrego, czyli na rynku Starego Miasta. Według Wikipedii to pozostałość po kościele Najświętszej Marii Panny z XIII lub XIV wieku, rozebranym w 1895 roku z powodu złego stanu technicznego. Rejestr zabytków, cytowany przez zabytek.pl, datuje samą kaplicę na XV wiek, a Wikipedia mówi o kaplicy przy starszym kościele, więc daty nie są jednolite.

Kaplica przylegała do południowej ściany kościoła. Dopóki wokół stał cmentarz, czyli do około 1500 roku, pełniła funkcję kostnicy. Potem ustawiono w niej ołtarz, który stał tu do 1910 roku. Ceglaną budowlę postawiono na fundamencie z głazów narzutowych. Ostrołukowy portal z uskokowymi ościeżami i blendy zdobią ścianę południową, a szczyty ozdobiono blendami w układzie piramidalnym. Renowację ukończono z początkiem grudnia 2009 roku, a od 2010 roku w kaplicy mieści się Centrum Informacji Turystycznej i Kulturalnej. Obok zaczyna się Szlak Policki PTTK.

Miejsce dawnego kościoła Mariackiego zajmuje dzisiaj Kościół Niepokalanego Poczęcia NMP, zbudowany w 1894 roku, kiedy w mieście wprowadzano gruntowne zmiany w architekturze. Jego ponad sześćdziesięciometrowa wieża jest według Wikipedii charakterystycznym elementem panoramy starówki. W czasie II wojny światowej zniszczono dach i ogołocono wnętrze, a po wojnie dach odbudowano. Kościół razem z cmentarzem przykościelnym jest wpisany do rejestru zabytków. W latach 70. XX wieku wnętrze ponownie wymalowano, w oknach nawy bocznej osadzono witraże, a sgraffito w prezbiterium i nawie wykonał Kazimierz Bieńkowski.

Najnowszy kościół miasta

Trzecia świątynia jest najmłodsza. Kościół św. Kazimierza Królewicza stoi na Osiedlu Anny Jagiellonki, a jego parafia jest według Wikipedii najludniejsza w archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej. Budowę zaczęto w 1992 roku od fundamentów, od czerwca 1993 roku msze odprawiano już w surowych murach, a główną bryłę ukończono w kwietniu 1996 roku. W połowie 1999 roku na sygnaturce zawisły trzy dzwony poświęcone przez Jana Pawła II. Świątynię zaprojektowano tak, by w całym wnętrzu mogło się zmieścić około pięciu tysięcy osób.

W prawej nawie bocznej mieści się kaplica Matki Bożej Fatimskiej, w której od 2014 roku znajdują się relikwie krwi Jana Pawła II, a w lewej kaplica św. Kazimierza. Kościół ma pięćdziesięciopięciogłosowe organy sprowadzone ze Szwajcarii i przebudowane na potrzeby wnętrza.

Fabryka benzyny w tle

W zachodniej części Polic stoją też pozostałości zakładu Hydrierwerke Pölitz, niemieckiej fabryki benzyny syntetycznej z lat II wojny światowej. To zupełnie inny rozdział historii miasta niż średniowieczny klasztor i miejskie kościoły.