Na wschód od Szczecina ratusze mają bardzo różne życiorysy. Kołobrzeski gmach projektował Karl Friedrich Schinkel, w Darłowie urzędują dawne hale targowe, a koszalińska siedziba władz powstała dopiero po II wojnie światowej. Dalej, na Pojezierzu Drawskim i w okolicy Białogardu, ratusze są skromniejsze, za to zwykle nadal pełnią swoją pierwotną rolę. Poniżej przegląd dwunastu budynków, od wybrzeża w głąb lądu.

Wybrzeże: Kołobrzeg, Koszalin, Darłowo, Trzebiatów

Ratusz w Kołobrzegu to neogotycki gmach z jasnoczerwonej cegły, zaprojektowany przez Karla Friedricha Schinkla. Budowę rozpoczęto w 1829 roku na miejscu średniowiecznego ratusza, który ucierpiał podczas francuskiego oblężenia miasta w 1807 roku. Budynek ma blanki, narożne wieżyczki i wieżę zegarową, więc z daleka przypomina niewielki zamek. Według Narodowego Instytutu Dziedzictwa prace zakończono w 1831 roku, a rejestr zabytków i Wikipedia podają przedział 1829-1832. Z dawnego ratusza zachowano jeden narożnik i piwnice, a w nich mieści się dziś kawiarnia. W kwietniu 1945 roku gmach należał do nielicznych budowli miasta, które przetrwały walki bez zniszczeń. Dziś działają w nim między innymi galeria sztuki współczesnej i informacja turystyczna.

Ratusz w Koszalinie jest zupełnie innym przypadkiem. Według Wikipedii to szósty ratusz w dziejach miasta. Pierwszy powstał prawdopodobnie około 1308 roku i spłonął w 1504, kolejne niszczyły pożary, a ostatni z dawnych gmachów zburzył w marcu 1945 roku ostrzał artyleryjski. Obecny, modernistyczny budynek z cegły zbudowano w latach 1958-1962 według projektu Władysława i Marii Michałowskich. Od 2017 roku jest wpisany do rejestru zabytków.

Ratusz w Darłowie mieści się w dawnych halach targowych, które w 1725 roku podwyższono o jedną kondygnację. Poprzedni ratusz spłonął w 1722 roku, a z niego pochodzi kamienny renesansowy portal nad głównym wejściem. Rejestr zabytków opisuje styl budynku jako klasycystyczny, Wikipedia jako barokowy. Przed ratuszem stoi fontanna z 1919 roku z figurą rybaka.

Ratusz w Trzebiatowie pochodzi z 1701 roku i stoi pośrodku rynku. Zbudowano go po pożarze z 1696 roku, który zniszczył gotycki dom rady. Gotyckie arkady starszej budowli wyeksponowano w elewacji skrzydła zachodniego, a w skrzydle wschodnim stoi wieża z barokowym hełmem i zegarem. Budynek ma plan czworoboku z dziedzińcem. Wikipedia nazywa go klasycystycznym, rejestr zabytków mówi o ceglanym obiekcie z 1701 roku.

Okolice Sławna i Białogardu

Ratusz w Sławnie był pierwotnie siedzibą starostwa powiatowego. Zbudowano go w latach 1905-1907 według projektu Eduarda Kocha ze Słupska. Neobarokowy gmach na planie litery L ma mansardowy dach i ośmioboczną wieżę z cebulastym hełmem. Według Wikipedii przetrwał II wojnę światową z oryginalnym wystrojem wnętrz: drzwiami, okuciami i kaflami. W sali obrad witraże przedstawiają herby Sławna, Darłowa, Polanowa i Sianowa. Od 2003 roku działa tu galeria, w której pokazuje się głównie prace graficzne.

Białogard ma dwa ratusze obok siebie. Stary Ratusz to klasycystyczna kamienica kupiecka z 1827 roku z drewnianą wieżą zegarową dobudowaną w 1847 roku. Do 1924 roku zasiadały w nim władze miasta, a po remoncie od 2004 roku mieści muzeum i Pałac Ślubów. Nowy Ratusz to ceglany gmach w stylu zwanym niemieckim renesansem. Według ewidencji zabytków prace ruszyły w 1923 roku i budynek oddano w maju 1924, ale miejscowy dyrektor gimnazjum podawał rok 1926. Od początku budził spory: architekt Hans Reichow i polityk Karl Passarge uważali, że zaburza układ rynku i zasłania średniowieczny kościół.

Ratusz w Maszewie wzniesiono w latach 1821-1827 w zabudowie śródrynkowej, obok kościoła. Obecną formę dostał w 1920 roku, gdy dobudowano kondygnację strychową. W piwnicach od 2017 roku działa izba pamięci z eksponatami o przeszłości miasta, są tam też pomieszczenia dawnego skarbca z ciężkimi stalowymi drzwiami. Zasady zwiedzania ustala gmina. Ratusz w Resku to klasycystyczny budynek z cegły z lat 1830-1841, z niewielką wieżyczką z zegarem i kurantem. Należy do niewielu zabytków miasteczka, które przetrwały znaczne zniszczenia wojenne.

Pojezierze: Wałcz, Czaplinek, Drawsko Pomorskie

Ratusz w Wałczu z 1890 roku stoi w narożniku rynku, czyli placu Wolności. To ceglany gmach z boniowanym parterem i narożnym wykuszem na piętrze, nad którym wznosi się neobarokowa wieżyczka z glorietą. Rejestr zabytków uznaje styl za neorenesansowy, a Wikipedia za eklektyczny. Budynek jest siedzibą władz miejskich.

Ratusz w Czaplinku zbudowano w 1845 roku. To dwukondygnacyjny ceglany budynek z wysokimi piwnicami, kryty czerwoną dachówką, z herbem miasta nad wejściem. Mieści urząd miasta i gminy, więc ogląda się go głównie z zewnątrz, z rynku, a od jeziora dzieli go krótki spacer.

Ratusz w Drawsku Pomorskim powstał w latach 1907-1909. Ceglany gmach pod mansardowym dachem ma trzyosiowy ryzalit z trójkątnym naczółkiem, na którym umieszczono gryfa. Źródła opisują styl różnie: Wikipedia pisze o eklektyzmie, rejestr zabytków o neobarokowym stylu. Dziś budynek zajmuje starostwo powiatowe.

Taka trasa dobrze pokazuje, jak zmieniały się ratusze na Pomorzu Zachodnim: od odbudowywanych po pożarach gmachów z XVIII wieku, przez neostyle XIX i początku XX wieku, po modernizm lat 60. Zdecydowana większość z nich nadal służy władzom miasta, więc do środka zagląda się głównie w godzinach pracy urzędu albo w częściach udostępnionych jako galerie czy muzea. Szczegóły podają instytucje, które mieszczą się w poszczególnych budynkach.