Piernik kojarzy się z Toruniem, ale Szczecin ma własną odmianę, wpisaną na ministerialną listę produktów tradycyjnych. Jej opis sięga do niemieckiej książki kucharskiej z połowy XIX wieku, a charakterystyczne kształty wiążą się z morzem: kotwice, statki, mewy i marynarze.

Przepis z książki Marie Rosnack

Według Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi tradycję wypiekania pierników na terenie województwa zachodniopomorskiego datuje się od roku 1845. Rok ten pochodzi z wydania książki „Stettiner Kochbuch”, czyli „Szczecińskiej Książki Kucharskiej”, autorstwa Marie Rosnack. Ministerstwo i Encyklopedia Pomorza Zachodniego cytują z niej oryginalny przepis. To przepis na ciasto, a nie dowód, że pierniki wypiekano w Szczecinie dopiero od tego roku: 1845 to najstarsza data, jaką podają te źródła.

Przepis jest zaskakująco krótki. Składają się na niego funt dobrego syropu cukrowego, funt drobnej mąki, pół łuta oczyszczonego potażu i pół łuta smalcu wieprzowego. Do tego przyprawy: cynamon, skórka cytryny, goździki, kwiat cynamonowca i odrobina pieprzu. Książka ostrzega, że goździków i pieprzu nie powinno być dużo, bo pierniki będą zbyt ostre.

Choinki z piernikowymi ozdobami w 1938 roku

Drugi wątek historyczny to rok 1938. W archiwalnych numerach tygodnika „Stettin. Nachrichtenblatt des Stettiner Verkehrsvereins” znajduje się informacja o nowej tradycji, zapoczątkowanej przez ówczesne władze miasta: przystrajaniu choinek kolorowymi piernikowymi ozdobami w różnych kształtach. Według opisu z listy produktów tradycyjnych udekorowane drzewka były potem głównym elementem bożonarodzeniowym na Pomorzu, a pierniki można było kupić we wszystkich piekarniach i cukierniach Szczecina.

Morskie kształty i dzisiejszy skład

Opis produktu z ministerialnej listy mówi, że pierniki szczecińskie wypieka się w kształtach związanych najczęściej z tematyką morską: statków, marynarzy, mew, ryb, kotwic, żaglówek i latarni. Kształt zależy od użytej formy, podobnie jak wielkość. Zdjęcia w Encyklopedii Pomorza Zachodniego pokazują między innymi piernik w kształcie herbu Szczecina, marynarza i kotwicy.

Według tego samego opisu współcześnie do ciasta stosuje się mąkę pszenną lub żytnią, migdały, miód, cukier brązowy oraz przyprawy: cynamon, goździki, kardamon, imbir, gałkę muszkatołową i skórkę cytrynową. Pierniki mają porowatą konsystencję, są ciemnobrązowe na zewnątrz i jasnobrązowe w środku, a wierzch pokrywa polewa cukrowa lub czekoladowa. Smak określono jako słodki i korzenny, zapach jako intensywny i korzenny.

Lista produktów tradycyjnych i drewniane formy

Pierniki szczecińskie wpisano na listę produktów tradycyjnych 28 lipca 2011 roku, w kategorii „Wyroby piekarnicze i cukiernicze”, w województwie zachodniopomorskim. Dołączyły do pasztecika i paprykarza szczecińskiego, które znalazły się na liście wcześniej. Wcześniej, w 2007 roku, produkt zajął pierwsze miejsce w konkursie „Nasze Kulinarne Dziedzictwo” w kategorii „Produkty i przetwory pochodzenia roślinnego”.

Encyklopedia Pomorza Zachodniego wspomina o pierniku wypiekanym zgodnie z oryginalną recepturą i metodą, w drewnianych formach snycerskich, w gospodarstwie w Bełcznej koło Łobza. To jedyny wskazany tam przykład takiej metody. Forma decyduje o kształcie gotowego piernika, więc zestaw wzorów zależy od zachowanych form.