Lista produktów tradycyjnych to rejestr prowadzony przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Wnioski o wpis składa się do marszałka województwa, a strony ministerstwa pokazują wpisy osobno dla każdego regionu. Dla województwa zachodniopomorskiego jest to około sześćdziesięciu pozycji w dziesięciu kategoriach, od hołubci bielkowskich po ogórek kołobrzeski. Poniżej przegląd według kategorii ministerstwa, z rokiem wpisu tam, gdzie podaje go strona resortu.

Od ogórka z Kołobrzegu do nowych wpisów

Najstarsze wpisy w tym regionie pochodzą z 2006 roku: ogórek kołobrzeski wpisano 24 maja, miód drahimski 1 czerwca, a nalewkę ze śliwek z Dębiny i wino ze śliwek 31 października. Lista rosła później stopniowo. Według relacji portalu dzieje.pl w marcu 2012 roku, gdy dopisano miody przelewickie i kiszkę szwedzką, było to 15 produktów z Pomorza Zachodniego, a w lipcu 2015 roku hołubcie bielkowskie stały się, jak podano, 33. pozycją. Wpisy pojawiały się także później: ministerstwo odnotowało między innymi chleb dębnowski z 2024 roku i zupę kresowiankę z grudnia 2024 roku.

Większość produktów związana jest z konkretną miejscowością albo krainą, co widać w nazwach: powidła radziszewskie, ziemniak wyszoborski, masło ostrowieckie, szynka świdwińska, krówka szczecinecka. Kilka nazw odnosi się do całego miasta, jak paprykarz szczeciński i pasztecik szczeciński.

Dania, mięso i nabiał

W kategorii gotowych dań i potraw jest siedem pozycji. Pasztecik szczeciński wpisano 13 grudnia 2010 roku, kiszkę szwedzką 6 marca 2012 roku, a hołubcie bielkowskie 8 lipca 2015 roku. Według dzieje.pl to potrawa podobna do gołąbków, ale z tartych ziemniaków i kaszy jęczmiennej zamiast mięsa i ryżu, znana od około 70 lat, która trafiła nawet na stoły wigilijne. Dalej są bełczańskie zupy piwne (2017), zalewajka z Rogowa, zupa „nic” i zupa kresowianka.

Produktów mięsnych jest cztery: kiełbasa krucha domowa i szynka świdwińska (obie wpisane 2 lutego 2015 roku), pasztet z gęsi (2014) i wędzony udziec wieprzowy z Przelewic (2018). Nabiał reprezentuje ser bałtycki z 2017 roku, a tłuszcze masło ostrowieckie, wpisane tego samego roku. Według serwisu National Geographic Traveler pasztet z gęsi kojarzy się z Nieborowem, a ser bałtycki z Bobolicami; to informacja z jednego źródła.

Ryby, warzywa i przetwory

Kategoria produktów rybołówstwa ma sześć wpisów. Obok paprykarza szczecińskiego (13 grudnia 2010 roku) są miedwieńskie ryby wędzone (2014), sieja miedwieńska (2013), sielawa wędzona z Pojezierza Drawskiego (2013), śledzie po szczecińsku (2015) i śledzik kołobrzeski (2015).

W warzywach i owocach jest siedem pozycji. Jeziorowy ogórek kiszony i kapusta kiszona z beczki dostały wpis w 2008 roku, konfitura szczecińska z owoców róży w 2011, konfitura z zielonych pomidorów w 2013, ziemniak wyszoborski w 2014, a powidła radziszewskie w 2018. Według National Geographic Traveler kapusta z beczki kojarzy się z Kinowem, a kiszony ogórek kołobrzeski z Ząbrowem. W kategorii „Inne” ministerstwo notuje jedną pozycję: grzyby marynowane z szyszką, wpisane 8 czerwca 2011 roku.

Miody i napoje

Miody to jedna z liczniejszych grup, z dwunastoma wpisami. Są wśród nich miody przelewickie (2012), akacjowy miód cedyński, miody Pojezierza Choszczeńskiego, Puszczy Barlinieckiej, wałeckie i z Lasu Świętej Marii (wszystkie 2013), miody dębickie (2016), rusinowskie (2017), ze Wzgórz Świeszewskich i Pojezierza Drawskiego (2018), leśne z Tuczna Drugiego (2020) oraz miód drahimski z 2006 roku. Ten ostatni ma też unijne oznaczenie geograficzne: według Wikipedii Komisja Europejska zarejestrowała go 14 czerwca 2011 roku jako Chronione Oznaczenie Geograficzne.

Z miodu robi się też trójniak, czyli miód pitny, i to on wyróżnia kategorię napojów. Zwykły trójniak wpisano w 2008 roku, a potem trójniak woliński leśny (2016), trójniak cedyński i trójniak Czcibor (obie pozycje z 2018). Poza tym lista napojów zawiera piwo szczecińskie (2018), lipiańskie piwo Zaczynaj (2017), zakwas buraczany z Dębna (2019) oraz wspomniane nalewkę i wino ze śliwek.

Chleby, pierniki i słodycze

Wyroby piekarnicze i cukiernicze to najliczniejsza grupa: ponad dziesięć pozycji. Chleby noszą nazwy miejscowości: chleb szczeciński (2015), gwdowski (2013), dębnowski (2024), a obok nich chleb razowy koprzywieński i chleb wiejski wojenny, oba z 2008 roku. Wśród słodkich wypieków są pierniki szczecińskie (28 lipca 2011 roku), choszczeńska strucla z makiem (2014), krówka szczecinecka (2016), paszteciki gwdowskie (2016), jabłuszka w koszulkach (2017), serca kaziukowe (2018) i rogaliki z Gwdy.

Jak czytać tę listę przy zakupach

Wpis na listę produktów tradycyjnych nie jest tym samym co zastrzeżenie nazwy. Widać to na przykładzie paprykarza: według Wikipedii i Encyklopedii Pomorza Zachodniego nazwa nie była chroniona, więc wyroby pod nią robi wiele firm w całym kraju. Inaczej jest z miodem drahimskim, który dostał ochronę na poziomie unijnym.

Wiele z tych produktów można poznać na jarmarkach i w sklepach z regionalną żywnością. Dzieje.pl opisywał w 2015 roku, że fundacja organizująca Jarmark Jakubowy prowadzi przy katedrze w Szczecinie całoroczny sklep z produktami regionalnymi. Pełna lista z aktualnymi wpisami jest na stronie ministerstwa, w zakładce poświęconej województwu zachodniopomorskiemu, a sam rejestr uzupełnia się o nowe pozycje.