Puszcza Bukowa zaczyna się tuż za południowo-wschodnimi osiedlami Szczecina. Cały kompleks leśny, według Wikipedii leżący na Wzgórzach Bukowych, objęto ochroną jako Szczeciński Park Krajobrazowy „Puszcza Bukowa”. Według zarządcy, czyli Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Zachodniopomorskiego, jest to park krajobrazowy położony najbliżej Szczecina. Poniżej zebrano, jak park jest ułożony na mapie, co wyznacza jego granice i skąd bierze się jego rzeźba.

Park w liczbach: 1981, 9096 hektarów i otulina

Zespół Parków Krajobrazowych podaje jako datę powołania parku 1 listopada 1981 roku. Wikipedia, w haśle o Puszczy Bukowej, mówi po prostu o parku utworzonym w 1981 roku.

Powierzchnia parku zmieniała się. Według zarządcy początkowo wynosiła 6700 ha, a otulina, czyli strefa buforowa między parkiem a terenami zagospodarowanymi, miała 15 683 ha. Po korekcie granic w 1989 roku park powiększono do 9096 ha, a otulinę zmniejszono do 11 842 ha. Liczba 9096 ha jest więc aktualnym wymiarem parku podawanym przez zarządcę, a nie okrągłe „dziewięć tysięcy”.

Warto odróżnić park od obszaru Natura 2000 „Wzgórza Bukowe”, ustanowionego w 2008 roku. Według zarządcy zajmuje on 11 987,08 ha i chroni 19 typów siedlisk przyrodniczych oraz 12 gatunków zwierząt. Zasięg tej ochrony jest więc większy niż samego parku.

Granice i gminy

Park leży w granicach trzech jednostek: miasta Szczecin oraz gmin Stare Czarnowo i Gryfino. Nadzór nad gruntami leśnymi parku sprawuje Nadleśnictwo Gryfino. W samym parku znajdują się wsie Binowo, Kołowo i Dobropole Gryfińskie, a na północy do parku dochodzą leśne tereny z zabudową Szczecina.

Na szczecińskiej stronie granicy fragmenty puszczy zagospodarowano jako lasy komunalne i parki leśne. Park Leśny Zdroje ma według Wikipedii 173 ha i jest północno-zachodnim fragmentem Puszczy Bukowej. Niedaleko leży Park Leśny Klęskowo o powierzchni 23 ha, między osiedlami Bukowym i Słonecznym. Z Parku Leśnego Zdroje widać miasto ze Wzgórza Akademickiego, wzniesienia o wysokości 51 m n.p.m. z częściowo sztuczną hałdą po dawnej kopalni kredy. Przy północnym skraju Szczecina leży też zespół przyrodniczo-krajobrazowy „Wodozbiór” na 63,39 ha, chroniony odrębną uchwałą miejską, a nie w ramach parku.

Na południu park kończy się nad jeziorem Glinna Wielka o powierzchni 75,6 ha, a w południowo-wschodniej części puszczy działa Ogród Dendrologiczny w Glinnej, zarządzany przez Nadleśnictwo Gryfino.

Wzgórza Bukowe i Bukowiec

Według Wikipedii Wzgórza Bukowe to mezoregion Pobrzeża Szczecińskiego na prawym brzegu Odry. Hasło opisuje je jako wysoki wał morenowy z najwyższym punktem Bukowcem, z licznymi jarami, parowami i dolinami potoków. Wzgórza są pasem starszych moren, przekształconych powierzchniowo przez ostatnie zlodowacenie. Zarządca parku dodaje, że wzgórza przecinają głębokie doliny i wąwozy, a wysokości względne przekraczają 60 m. Niektóre zagłębienia bez odpływu wypełniają jeziora i torfowiska. Park obejmuje 17 naturalnych jezior polodowcowych, z których większość leży na południu.

Wysokość Bukowca w źródłach nie jest jednolita. Strona Zespołu Parków Krajobrazowych podaje 147 m n.p.m. Wikipedia w haśle o samym wzniesieniu ma 148,4 m, w haśle o szlaku na szczyt 148,3 m, a w haśle o Wzgórzach Bukowych i Puszczy Bukowej 149 m. Pewne jest jedno: według Wikipedii Bukowiec jest najwyższym wzniesieniem głównego grzbietu Wzgórz Bukowych i całego Pobrzeża Szczecińskiego. Na szczycie stoi stalowa wieża obserwacyjna ochrony przeciwpożarowej lasów.

Na szczyt prowadzi czarny Szlak Górski na Bukowiec o długości 3,8 km, który zaczyna się na pętli autobusowej na osiedlu Bukowym. Czerwony szlak przez Słupi Głaz startuje z tego samego miejsca.

Woda w puszczy: jeziora i dawne wyrobisko

Wiele wzgórz kryje w sobie wodę, ale jedno z jezior powstało dopiero w XX wieku. Jezioro Szmaragdowe w szczecińskich Zdrojach zalało wyrobisko kopalni kredy i margla 16 lipca 1925 roku, gdy w południowej ścianie trafiono na warstwę wodonośnych piasków. Według Wikipedii wszyscy pracujący wtedy robotnicy zdołali się uratować, a kopalnia zaopatrywała założoną w 1862 roku cementownię Stern. W granicach parku zostały więc także ślady dawnego przemysłu.

Poza tym Wzgórza Bukowe stanowią lokalny dział wodny. Według standardowego formularza danych obszaru Natura 2000, na który powołuje się zarządca, wody odpływają stąd licznymi strumieniami na zewnątrz. Wikipedia przyporządkowuje strumienie do trzech zlewisk: Płoni, Odry i Krzekny.