Architektura: Chojna

Architektura w Chojnie to gotyk z cegły: Kościół Mariacki, dwie bramy miejskie, ratusz i trzy mniejsze kościoły, od XIV wieku po 1913 rok.

Chojna jest małym miastem, ale zabytków z ceglanej epoki ma tu sporo i stoją blisko siebie. Zestawienie przyda się komuś, kto chce w kilka godzin obejrzeć bryły, detale i różne style, a nie tylko jeden kościół. Resztę miasta pokazuje strona atrakcji Chojny, a szerszy przegląd z regionu to architektura na Pomorzu Zachodnim.

Jakie zabytki gotyku warto zobaczyć w Chojnie?

Najważniejsze są trzy gotyckie obiekty: Kościół Mariacki, ratusz i bramy dawnych murów. Wszystkie zbudowano z cegły, a dwa z nich, kościół i ratusz, po zniszczeniach z 1945 roku odbudowywano przez długie lata.

Kościół Mariacki w Chojnie to trzynawowa hala z lat 1389-1407, później rozbudowana. Ściany pokrywa glazurowana cegła, a wieża w stylu neogotyku, według Wikipedii wyższa niż sto metrów, widoczna jest z daleka. Po pożarze w 1945 roku świątynię odbudowywano. O tym, jak do tego doszło, opowiada artykuł Kościół Mariacki w Chojnie: gotyk z lat 1389-1407, pożar 1945 i odbudowa.

Ratusz w Chojnie stoi w północno-zachodniej części dawnego rynku i łączy cechy gotyku i baroku, choć dominuje gotycka ceglana elewacja. Po wojennych zniszczeniach go odtworzono i od 1986 roku mieszczą się w nim miejskie centrum kultury oraz biblioteka. Jego odtworzone fasady zalicza się do najbogatszych gotyckich rozwiązań w Polsce, więc warto przyjrzeć się im z bliska, nie tylko przejść obok. Dzieje budynku i bram zebrano w tekście Chojna: ratusz zniszczony w 1945 roku, odbudowa do 1986 oraz Brama Świecka.

Czym różnią się dwie zachowane bramy miejskie?

Z trzech bram obronnych Chojny do dziś stoją dwie, Świecka i Barnkowska. Obie pochodzą z XV wieku i są ceglane, ale mają inny kształt i inaczej wpisują się w ulicę.

Brama Świecka w Chojnie stoi na kwadratowej podstawie i jest zwieńczona ceglanym gankiem z blankami i wieżyczkami, przez co przypomina małą warownię. Jej nazwa wiąże się z miejscowością Świecie nad Odrą, czyli dzisiejszym niemieckim Schwedt, do którego biegła stąd droga. Brama Barnkowska to ceglana brama wieżowa przy ulicy Bolesława Chrobrego, wpisana do rejestru zabytków, z tarasem widokowym. Obie dobrze pokazują, jak wyglądały mury, które w XIII i XIV wieku otoczyły miasto.

Które mniejsze kościoły Chojny mają ciekawą architekturę?

Poza dużą farą warto zajrzeć do trzech mniejszych świątyń. Reprezentują trzy różne epoki i materiały, od kamienia z cegłą po neogotyk z początku XX wieku.

Kościół Świętej Trójcy w Chojnie przy ulicy Malarskiej to jednonawowa gotycka świątynia z pierwszej połowy XIV wieku. Do 1536 roku należał do augustianów, a po wojnie odbudowano go w latach 1959-1965. Kościół św. Marka w Chojnie stoi w Barnkowie, dawnym przedmieściu, i jest późnogotycką budowlą z kamienia i cegły z XV wieku, z neogotycką wieżą dodaną w XIX stuleciu. Najmłodszy jest Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa w Chojnie, neogotycka ceglana budowla z 1913 roku przy ulicy Roosevelta, wzniesiona dzięki składkom polskich robotników.

Najczęstsze pytania

Ile czasu potrzeba na zabytki architektury w Chojnie?

Na obejrzenie wszystkich siedmiu obiektów z zewnątrz wystarczy kilka godzin. Najwięcej czasu zajmie Kościół Mariacki i spacer do bram, a kościół św. Marka leży poza ścisłym centrum, w Barnkowie.

Którą bramę w Chojnie zobaczyć najpierw?

Jeśli lubisz detale obronne, zacznij od Bramy Świeckiej z gankiem obronnym i blankami. Brama Barnkowska ma z kolei taras widokowy i stoi przy ulicy Bolesława Chrobrego.

Co mieści się dziś w chojeńskim ratuszu?

Od 1986 roku w ratuszu działają centrum kultury i biblioteka miejska. Budynek stoi w północno-zachodniej części dawnego rynku.

Który kościół w Chojnie jest najstarszy?

Spośród tych w zestawieniu najstarsze są gotyckie: Kościół Mariacki z lat 1389-1407 oraz Kościół Świętej Trójcy z pierwszej połowy XIV wieku. Najmłodszy pochodzi z 1913 roku.