Atrakcje: Szczecin

Co zobaczyć w Szczecinie: ponad dwieście miejsc, od Zamku Książąt Pomorskich i Wałów Chrobrego po parki, jeziora i muzea na deszcz.

Szczecin leży nad Odrą i jej odnogami, a jego atrakcje rozkładają się na kilka wyraźnych rejonów: gotyckie Stare Miasto, nadodrzańskie tarasy, gwiaździste place śródmieścia i zielone dzielnice na obrzeżach. Kolejne rozdziały prowadzą po nich po kolei i wskazują, co pasuje na pierwszy dzień, a co na deszcz albo spokojniejszy spacer.

Co zobaczyć w Szczecinie przy pierwszej wizycie?

Pierwszy dzień najlepiej spędzić na Starym Mieście i nad Odrą. Leżą tu zamek, katedra, ratusz, baszta i fontanna, a odległości między nimi to kilkanaście minut spaceru. To też dzielnica z największą liczbą miejsc na liście: kilkadziesiąt pozycji, więcej niż w którejkolwiek innej części miasta.

Zamek, baszta i katedra

Zamek Książąt Pomorskich w Szczecinie wznosi się nad rzeką na Wzgórzu Zamkowym, gdzie rezydowali Gryfici, książęta pomorscy. To renesansowy gmach, odbudowany po wojnie, z kryptą książęcą i wieżą widokową; dziś mieszczą się w nim instytucje kultury. Pod zamkiem, na ulicy Panieńskiej pod numerem 47, wznosi się Baszta Panieńska, gotycka baszta z XIV wieku, resztka dawnych obwarowań, odbudowana w latach sześćdziesiątych, zwana także Basztą Siedmiu Płaszczy. Jest jednym z rozpoznawalnych symboli miasta.

Gotycką ceglaną halą na Starym Mieście jest Bazylika Archikatedralna św. Jakuba Apostoła w Szczecinie, główny kościół archidiecezji. Hełm jej wieży sięga ponad stu dziesięciu metrów, a w hełmie urządzono punkty widokowe. W środku stoją gotyckie ołtarze przeniesione ze zniszczonych kościołów regionu i dwanaście kaplic. W pobliżu jest też mały Kościół św. Piotra i św. Pawła w Szczecinie, gotycki, ceglany, dziś polskokatolicki, z malowanym stropem z początku XVIII wieku.

Ratusz, rynek i kamienice

Rynek Sienny w Szczecinie, dawny Heumarkt, to brukowany plac staromiejski z odbudowanymi kamienicami, a przy nim stoi Ratusz Staromiejski w Szczecinie, gotycka siedziba miejskich władz z XV wieku, odbudowana po wojennych zniszczeniach w latach siedemdziesiątych. Mieści Muzeum Historii Szczecina. Z rynku blisko do Kamienicy Loitzów przy ulicy Kurkowej 1, późnogotyckiego domu bankierskiej rodziny z lat 1539-1547, dziś Liceum Plastycznego, którą ogląda się z zewnątrz.

Wokół placu Orła Białego stoją trzy zabytki, które łatwo obejść w kwadrans. Fontanna Orła Białego w Szczecinie z lat 1729-1732 to najstarsza zachowana barokowa fontanna miasta. Pałac Pod Globusem w Szczecinie to neobarokowy gmach z globusem na szczycie, dziś siedziba Akademii Sztuki. Pałac Velthusena wzniesiony w XVIII wieku przez holenderskiego kupca, kiedyś winiarnia i wytwórnia fortepianów, a od 1963 roku szkoła muzyczna. Przy tym kościele działa też teatr alternatywny Kana (teatr), powstały w 1979 roku, mający dziś swój ośrodek w kamienicy obok tej świątyni.

Co zobaczyć nad Odrą: Wały Chrobrego, bramy i port?

Nad rzeką warto spędzić drugą połowę dnia. Taras Wałów Chrobrego, dwie barokowe bramy pruskiej twierdzy i port tworzą trasę, którą da się przejść pieszo, a widoki z nabrzeża pasują na koniec zwiedzania Starego Miasta.

Wały Chrobrego to taras widokowy o długości około pięciuset metrów nad Odrą, powstały na początku XX wieku wraz z sąsiednimi gmachami: muzeum, urzędu wojewódzkiego i uczelni morskiej. Tutaj mieści się Muzeum Narodowe w Szczecinie, największa instytucja kultury regionu, z czterema oddziałami w mieście. Obok stoi Budynek Urzędu Wojewódzkiego w Szczecinie, zespół trzech połączonych gmachów, ukończony w latach 1906-1911 i zwieńczony wieżą o wysokości siedemdziesięciu dwóch metrów z figurą marynarza.

Z dawnej twierdzy zostały dwie bramy. Brama Królewska w Szczecinie na placu Hołdu Pruskiego ma szczyty z rzeźbami Marsa i Herkulesa, a Brama Portowa w Szczecinie przy placu Brama Portowa to dawna Brama Berlińska, z łacińską inskrypcją i herbem Prus. Dalej, na wyspie Łasztownia, leży Port Szczecin: czynny port morski i rzeczny, w którym zwiedza się głównie nabrzeża i można wybrać rejs statkiem po akwenach portu. Na tej samej wyspie stoi Morskie Centrum Nauki im. prof. Jerzego Stelmacha w Szczecinie, wzorowane na kadłubie statku, z planetarium i tarasem widokowym.

Jakie place i budynki warto zobaczyć w śródmieściu?

W śródmieściu Szczecina ulice rozchodzą się promieniście z placów gwiaździstych, wzorowanych na rozwiązaniach paryskich. To dzielnica kamienic z końca XIX wieku, gmachów publicznych i kościołów, która dobrze nadaje się na spacer bez planu. Lista architektura w Szczecinie zbiera te obiekty w jednym miejscu.

Plac Grunwaldzki to największy plac gwiaździsty miasta, do którego zbiega się osiem jezdni; jego układ trafił do znaku graficznego miejskiej kandydatury do tytułu Europejskiej Stolicy Kultury. Plac Szarych Szeregów, dawny Arndtplatz, ma pięć rozchodzących się ulic, pomnik Józefa Piłsudskiego oraz kamienice z końca XIX stulecia. Spośród kościołów najłatwiej trafić do Bazyliki św. Jana Chrzciciela w Szczecinie, neogotyckiego kościoła halowego z lat 1888-1890, który od 2008 roku jest bazyliką mniejszą.

Wśród ocalałych kamienic wyróżniają się dwie. Malczewskiego 34, zwana potocznie Kanapką, to jedyna przedwojenna kamienica w swoim kwartale, wpisana do rejestru zabytków w 2004 roku. Piłsudskiego 7 w Szczecinie ukończona w 1897 roku, ocalała jako jedyna ze wschodniej strony ulicy; ozdobiły ją wykusze i rzeźby kobiet nad trzecim piętrem. Trasę uzupełniają neobarokowy Pałac Ziemstwa Pomorskiego przy Alei Niepodległości, dziś część Akademii Sztuki, oraz ceglany gmach Archiwum Państwowego w Szczecinie z 1901 roku.

Czerwony Ratusz przy placu Batorego, neogotycki gmach z lat 1875-1879, ogląda się z zewnątrz, bo mieszczą się w nim biura. Zielonym kontrapunktem jest Jasne Błonia, zieleniec z lat 1925-1927 ze 213 platanami, a muzycznym Państwowa Filharmonia im. Mieczysława Karłowicza w Szczecinie, biały gmach przy ulicy Małopolskiej 48 z salą symfoniczną na prawie tysiąc miejsc.

Gdzie w Szczecinie wyjść na park, jezioro i punkty widokowe?

Zieleń w Szczecinie to nie tylko skwery w śródmieściu. Duże parki leżą na zboczach Doliny Niemierzyńskiej i na Łęknie, a jeziora i lasy na obrzeżach dają dłuższe wyprawy. Pełną listę zobaczysz w kategorii parki i przyroda w Szczecinie, a widoki zbiera lista piękne widoki w Szczecinie.

Parki miejskie

Park im. Jana Kasprowicza z 1900 roku ma około dwudziestu siedmiu hektarów, leży nad jeziorem Rusałka i mieści Teatr Letni oraz rzadkie gatunki drzew. Park im. Stefana Żeromskiego w Szczecinie to drugi co do wielkości park miejski, dendrologiczny, z rzeźbami i kolekcją 177 gatunków drzew na miejscu dawnych cmentarzy. Ogród Różany w Szczecinie na Łęknie założono w 1928 roku i rośnie w nim ponad dziewięć tysięcy róż w dziewięćdziesięciu dziewięciu odmianach, z odtworzoną Ptasią Fontanną. Syrenie Stawy to stawy w Dolinie Niemierzyńskiej, mniej więcej trzy kilometry od śródmieścia, obok alei dla pieszych i rowerzystów.

Jeziora i wieże widokowe

Jezioro Szmaragdowe powstało w wyrobisku dawnej kopalni kredy zalanym w 1925 roku i leży w Puszczy Bukowej, w dzielnicy Zdroje; nazwę wzięło od zabarwienia wody. Dąbie to jezioro deltowe o powierzchni 54 kilometrów kwadratowych przez które biegnie tor wodny dla statków morskich, a nad brzegami są mariny i przystanie żeglarskie. Wieże na wzgórzach opisują dwa obiekty: Wieża Quistorpa w Lasku Arkońskim to ruina, na którą nie wchodzi się, a Wieża Bismarcka w Szczecinie na Zielonym Wzgórzu to dwudziestosześciometrowa budowla z tarasem widokowym, która bywa zamknięta z powodu remontu, więc przed wyjazdem trzeba sprawdzić, czy jest dostępna.

Co robić w Szczecinie, gdy pada deszcz?

Na deszczowy dzień wybierz muzea, filharmonię, teatr albo bibliotekę. Lista Szczecin na deszcz zbiera kilkadziesiąt takich miejsc, a muzea znajdziesz osobno w kategorii muzea w Szczecinie. Wspólne zalety: dach nad głową i możliwość spędzenia w środku całego popołudnia.

Muzeum Techniki i Komunikacji w Szczecinie mieści się w zabytkowej zajezdni tramwajowej na Niebuszewie-Bolinku i pokazuje szczecińskie pojazdy oraz interaktywne centrum nauki. Dla starszych dzieci i rodzin dobre jest wspomniane już Morskie Centrum Nauki, w którym ponad dwieście eksponatów można samemu dotknąć. Książnica Pomorska im. Stanisława Staszica w Szczecinie przy ulicy Podgórnej działa od 1905 roku i jest największą biblioteką Pomorza Zachodniego. Rodzinne propozycje zebrano na liście dla rodzin w Szczecinie.

Jakie miejsca pamięci i cmentarze są w Szczecinie?

Szczecin ma miejsca upamiętniające historię miasta, w tym zniszczoną społeczność żydowską. Podchodzi się do nich z powagą, dlatego opisujemy je rzeczowo, a zestawienie znajdziesz w kategorii miejsca pamięci w Szczecinie.

Nowa Synagoga w Szczecinie stała przy dzisiejszej ulicy Dworcowej, wzniesiona w trzeciej ćwierci XIX wieku, została spalona w listopadzie 1938 roku; dziś o jej istnieniu przypomina tablica sąsiadująca z Książnicą Pomorską. Cmentarz Centralny w Szczecinie to czynna nekropolia w Gumieńcach o powierzchni ponad stu siedemdziesięciu hektarów, założona w 1901 roku, z traktem historycznym i ścieżką botaniczną; jako pierwszy obiekt w mieście uznano go za pomnik historii. Odwiedza się go z szacunkiem dla ludzi, którzy tam spoczywają. Pozostałe cmentarze i pomniki zebrano w kategorii cmentarze i pomniki w Szczecinie.

Najczęstsze pytania

Jak zwiedzić Szczecin w jeden dzień?

Zacznij na Starym Mieście od zamku, Baszty Panieńskiej i archikatedry, potem przejdź na Wały Chrobrego i do bram, a wieczór spędź na placach śródmieścia albo w filharmonii. Taką trasę da się pokonać pieszo.

Które atrakcje Szczecina są bezpłatne?

Bezpłatne jest wiele zewnętrznych zabytków, placów, parków i tarasów, w tym Wały Chrobrego i plac Grunwaldzki. Pełna lista jest w kategorii bezpłatne miejsca w Szczecinie.

Gdzie w Szczecinie pójść samemu albo we dwoje?

Na samotny spacer pasują parki, wille i place, a lista Solo w Szczecinie obejmuje ponad sto miejsc. Na randkę lub spacer we dwoje polecamy zestaw dla par w Szczecinie.

Które dzielnice Szczecina mają najwięcej atrakcji?

Najwięcej miejsc leży na Starym Mieście i w Centrum, a dalej w Nowym Mieście, Pogodnie i Śródmieściu-Północ. Dąbie, Łękno i Zdroje przeważnie oznaczają jeziora, parki i las.

Czy w Szczecinie są koncerty i spektakle?

Tak, w mieście działają filharmonia, teatry i opera; ich listę zbiera kategoria teatry i opera w Szczecinie, a terminy znajdziesz w kalendarzu wydarzeń.