Wille: Szczecin

Wille w Szczecinie: kilkanaście zabytkowych domów z alei Wojska Polskiego i Pogodna, od Willi Lentza po Willę Quistorpa.

Szczecińskie wille to dobry pomysł na spacer bez biletów i kolejek: większość domów ogląda się z ulicy, bo dziś pełnią funkcję szkół, biur albo instytucji. Zebraliśmy dwanaście adresów, które łatwo połączyć w trasy po dzielnicach, przede wszystkim po Pogodnie i wzdłuż alei Wojska Polskiego.

Gdzie w Szczecinie szukać willi i jak je ułożyć w spacer?

Najwięcej willi stoi na Pogodnie, gdzie jest ich sześć, oraz w Śródmieściu-Północ, gdzie są trzy. Pojedyncze adresy leżą na Łęknie, w Podjuchach i na Dąbiu. Jedno popołudnie najlepiej poświęcić jednej dzielnicy.

Układ ulic daje gotową trasę: aleja Wojska Polskiego łączy numery od 70 do 164, a przecznice Solskiego i Konopnickiej dokładają kolejne domy. Szerszy plan podpowiadają przegląd Wille z całego regionu oraz atrakcje Szczecina.

Które wille przy alei Wojska Polskiego warto zobaczyć najpierw?

Zacznij od Śródmieścia-Północ, gdzie obok siebie stoją trzy domy z numerami 70, 76 i 84.

Willa Augusta Horna pod numerem 70 powstała w latach 1871-1872 i należy do trzech zachowanych w Śródmieściu domów z drewna. Dalej, pod numerem 76, stoi Willa Hoerdera, eklektyczny dom z lat 1896-1897, w którym dziś działa liceum. Najbardziej otwarta dla zwiedzających jest Willa Lentza pod numerem 84: po remoncie, który zakończył się w 2019 roku, działa tu miejska instytucja kultury: są wystawy, zwiedzanie wnętrz i wydarzenia.

Idąc dalej aleją, trafisz na Willę Georga Grawitza pod numerem 115 na Łęknie. To eklektyczny dom z końca XIX wieku, ozdobiony zegarem słonecznym i kartuszem z żaglowcem, a od 1951 roku mieści szkołę muzyczną.

Co zobaczyć w willowym Pogodnie?

Pogodno ma najgęstszy zbiór willi na liście: sześć adresów w obrębie kilku ulic.

Na alei stoją dwa duże domy. Willa Martina Quistorpa pod numerem 160 to eklektyczny dom z 1899 roku na rogu z ulicą Solskiego, zaprojektowany przez Heinricha Höllinga. Nieco dalej, pod numerem 164, znajdziesz Willę Wegnera z doryckim portykiem, neoklasycystyczną i dziś zajętą przez prywatne liceum.

Na ulicy Solskiego sąsiadują dwa różne domy: Willa Krahnstöver pod numerem 3, secesyjna i odrestaurowana, oraz willa przy ulicy Solskiego 4, ceglana, z nawiązaniami do stylu szwajcarskiego i neorenesansu północnego. Przy ulicy Konopnickiej 27 stoi Willa Hermana Schultza z 1902 roku, a przy Hoene-Wrońskiego 1 willa z lat 1910-1911, dziś siedziba dyrekcji biblioteki miejskiej. Historię całej dzielnicy opisuje tekst Pogodno: dzielnica willowa i dzieło Quistorpa na szczecińskich wzgórzach.

Czy są w Szczecinie wille po prawej stronie Odry?

Tak, dwie, ale obie w złym stanie, więc ogląda się je z zewnątrz i z rozwagą.

Willa Borchert przy ulicy Żaglowej 2 na Dąbiu pochodzi z lat 1916-1917 i była siedzibą Harcerskiego Ośrodka Morskiego, dziś w złym stanie. W Podjuchach, przy ulicy Niklowej 11, stoi willa dyrektorska Pomorskiej Fabryki Szamotu, ceglany dom dyrekcji dawnej fabryki, zniszczony w pożarze.

Najczęstsze pytania

Czy do szczecińskich willi można wejść?

Z listy zwiedzanie wnętrz prowadzi Willa Lentza. Pozostałe domy pełnią funkcje szkół, biur albo instytucji, więc zwykle ogląda się je z zewnątrz. Dwie wille na prawym brzegu Odry są w złym stanie.

Gdzie w Szczecinie jest najwięcej willi?

Najwięcej na Pogodnie, gdzie leży sześć z dwunastu adresów, oraz w Śródmieściu-Północ, z trzema. To dwie dzielnice, w których spacer od domu do domu zajmuje kilkanaście minut.

Które wille są wpisane do rejestru zabytków?

Do rejestru zabytków wpisano między innymi Willę Krahnstöver, Willę Quistorpa, Willę Wegnera i willę przy ulicy Solskiego 4.

Która willa na liście jest najstarsza?

Najstarszą datą może pochwalić się Willa Augusta Horna z lat 1871-1872. To szachulcowy dom z drewna, jeden z trzech zachowanych w Śródmieściu.