Atrakcje: Gumieńce

Co zobaczyć na Gumieńcach: Cmentarz Centralny jako park i pomnik historii, rzeźba Barlacha i gotycki kościół z ryglową wieżą.

Gumieńce to południowo-zachodnia część Szczecina, którą wyznacza wielka nekropolia założona na początku XX wieku. Wokół niej są też stary kościół i miejsca pamięci, więc to dzielnica na spokojny, refleksyjny spacer, a nie na rozrywkę.

Co obejrzeć na Cmentarzu Centralnym?

Cmentarz Centralny to czynna nekropolia o charakterze parku, więc zwiedza się go po cichu i z szacunkiem dla odbywających się tu pogrzebów. Układ alejek i zieleni pozwala przejść trakt historyczny albo ścieżkę botaniczną.

Cmentarz Centralny w Szczecinie zajmuje 172,33 hektara i według Wikipedii jest największym cmentarzem w Polsce. Założono go w 1901 roku według projektu Wilhelma Meyera-Schwartau, a rozporządzeniem Prezydenta RP uznano go za pomnik historii, jako pierwszy obiekt w mieście. Na jego terenie stoi Pomnik „Matka Ziemia”, rzeźba nagrobna Ernsta Barlacha. Przedstawiającą siedzącą starszą kobietę, o chropawej fakturze, zamówił szczeciński kupiec drzewny Richard Biesel jako element rodzinnego grobowca. Obecna figura to kopia odsłonięta w 2011 roku, a oryginał znajduje się w Niemczech.

Jakie miejsca pamięci są na Gumieńcach?

Na terenie Cmentarza Centralnego znajdują się dwa miejsca upamiętnienia, które opisujemy rzeczowo i osobno od reszty spaceru. Oba wymagają skupienia i ciszy.

Kwatera żydowska Cmentarza Centralnego w Szczecinie to wydzielona część nekropolii dla wyznawców judaizmu, utworzona w 1962 roku po zamknięciu starego cmentarza przy ulicy Ojca Beyzyma. Jest jedynym czynnym cmentarzem żydowskim w województwie zachodniopomorskim. Znajdują się w niej też starsze groby z lat 1946-1962, ekshumowane ze starego cmentarza. Przy ulicy Okólnej, między trzynastą a czternastą kwaterą dziecięcą, stoi Pomnik „Tym, którzy nie powrócili z morza” w Szczecinie. To symboliczny grób marynarzy, odsłonięty w 1989 roku z inicjatywy Szczecińskiego Klubu Kapitanów Żeglugi Wielkiej. Projekt przygotowali krakowscy artyści plastycy Małgorzata Schubert-Radnicka i Maciej Radnicki.

Który kościół na Gumieńcach jest najstarszy?

Najstarszy zachowany budynek sakralny to kościół przy ulicy Lwowskiej, wzniesiony pod koniec XV wieku. To gotycka świątynia salowa z kamienia i cegły, bez wydzielonego prezbiterium.

Kościół Matki Bożej Różańcowej w Szczecinie stoi na miejscu starszej drewnianej budowli. W 1800 roku przebudowano okna, wzmocniono elewacje przyporami i dostawiono od zachodu wieżę w konstrukcji ryglowej. W elewacji wschodniej widać blendę w kształcie krzyża, a nad nią mniejszą, okrągłą. W wieży wiszą dzwony odlane w 1513 i 1708 roku. Tak wygląda co zobaczyć na Gumieńcach w skrócie: wielka nekropolia, dwa miejsca pamięci i jeden stary kościół.

Najczęstsze pytania

Czy Cmentarz Centralny jest bezpłatny?

Wstęp na teren jest bezpłatny, a obiekt traktowany jest jak park. Pamiętaj, że to czynna nekropolia i obowiązuje zachowanie właściwe dla cmentarza.

Jak duży jest Cmentarz Centralny w Szczecinie?

Zajmuje 172,33 hektara, a według Wikipedii jest największym cmentarzem w Polsce. Dlatego warto wybrać jedną trasę, na przykład trakt historyczny albo ścieżkę botaniczną.

Czym jest rzeźba „Matka Ziemia”?

To rzeźba nagrobna Ernsta Barlacha z wapienia muszlowego, wysoka na 146 centymetrów. Zamówił ją kupiec Richard Biesel, a dziś stoi tu kopia z 2011 roku.

Co zobaczyć na Gumieńcach poza cmentarzem?

Poza nekropolią jest gotycki kościół przy ulicy Lwowskiej z ryglową wieżą z 1800 roku i dzwonami z 1513 i 1708 roku. To najstarsza budowla sakralna wśród opisanych w tej części miasta.