Atrakcje: Żelechowa

Co zobaczyć na Żelechowej: leśny Park Brodowski, ceglana kaplica cmentarna z 1911 roku i neobarokowy ratusz dawnej gminy.

Żelechowa leży w północnej części Szczecina, na skraju Wzgórz Warszewskich. Większość miejsc wiąże się z dawnymi cmentarzami zamienionymi na parki albo z historią samodzielnej gminy Züllchow, więc to okolica na spokojny spacer, bez biletów.

Gdzie na Żelechowej pójść na spacer wśród zieleni?

Dwa parki powstały na terenie dawnych cmentarzy i oba są bezpłatne. Jeden jest rozległy i leśny, drugi mały, na wzgórzu, z kamieniami nagrobnymi zebranymi w lapidarium.

Park Brodowski rozciąga się na Wzgórzach Warszewskich, przy ulicy Słowiczej, i zajmuje od 7,5 do około 10 hektarów. Urządzono go w latach siedemdziesiątych na miejscu zniszczonego Cmentarza Brodowskiego, a dziś rosną tu drzewa pomnikowe. Niewielki Cmentarz przy ul. Ostrowskiej w Szczecinie to dawny cmentarz ewangelicki o powierzchni 3,31 hektara, założony w 1912 roku. Od 2016 roku działa jako park miejski z lapidarium, a od 1978 roku figuruje w rejestrze zabytków. Zachował się też pomnik poległych w latach 1914-1918. Zwiedzaj te miejsca w skupieniu, bo przypominają o dawnych pochówkach.

Co ciekawego zobaczyć na Żelechowej z architektury?

Z zabytków wyróżniają się kaplica cmentarna przerobiona na kościół i neobarokowy ratusz z początku XX wieku. Oba budynki pochodzą z czasów, gdy Żelechowa była odrębną gminą pod niemiecką nazwą Züllchow.

Kościół Matki Bożej Ostrobramskiej w Szczecinie przy ulicy Słowiczej to dawna protestancka kaplica cmentarna z 1911 roku, zaprojektowana przez szczecińskiego architekta Emila Graverta. Murowaną z cegły, otynkowaną budowlę postawiono na kamiennej podmurówce, a w połaci dachu osadzono małą wieżyczkę z krzyżem. Od 1945 roku służy katolikom. Kawałek dalej, przy Robotniczej 26, stoi Ratusz dawnej gminy Żelechowa w Szczecinie, ceglany, neobarokowy, z lat 1913-1914. Jest wpisany do rejestru zabytków pod nazwą „d. ratusz”.

Kim była Sophie Tilebein i gdzie jest jej ławeczka?

Ławeczka stoi na skrzyżowaniu ulic Robotniczej i Dębogórskiej, na skraju parku. Przedstawia niemiecką artystkę, która założyła fundację pomagającą ubogim dziewczętom.

Ławeczka Sophie Caroline Auguste Tilebein w Szczecinie to brązowa rzeźba w naturalnym rozmiarze, ukazująca bohaterkę w stroju z epoki. W jednej ręce trzyma zapis nutowy, co nawiązuje do jej talentu, a pomnik przypomina również o fundacji Tilebein Stiftung. Powstał z budżetu obywatelskiego. Wszystkie te punkty razem składają się na atrakcje na Żelechowej: dwa parki, kościół, ratusz i jedna rzeźba.

Najczęstsze pytania

Czy atrakcje na Żelechowej są płatne?

Park Brodowski, cmentarz przy Ostrowskiej i ławeczka Tilebein mają oznaczenie bezpłatnych. Kościół i ratusz oglądasz z zewnątrz.

Gdzie na Żelechowej jest las?

Leśny charakter ma Park Brodowski na Wzgórzach Warszewskich przy ulicy Słowiczej. Rosną w nim drzewa pomnikowe.

Co to jest lapidarium przy ulicy Ostrowskiej?

To miejsce, gdzie zebrano elementy dawnych nagrobków, w parku urządzonym w 2016 roku na dawnym cmentarzu ewangelickim. Park leży na niewielkim wzgórzu o powierzchni 3,31 hektara.

Jak dawniej nazywała się Żelechowa?

Do 1946 roku osiedle nosiło niemiecką nazwę Züllchow. Nazwa budynku „ratusz dawnej gminy Żelechowa” odnosi się do odrębnej gminy z tamtych lat.