Zabytki: Świnoujście

Zabytki w Świnoujściu to pruskie forty nadbrzeżne, podziemne schrony baterii Vineta oraz ceglany gmach poczty z końca XIX wieku.

Sześć obiektów, z czego pięć wiąże się z obroną portu u ujścia Świny. Kilka z nich ma dziś muzea lub wystawy, więc lista nadaje się zarówno na samodzielny spacer, jak i na dłuższy dzień zwiedzania.

Jakie zabytki w Świnoujściu pochodzą z pruskiej twierdzy?

Z czterech fortów, które tworzyły Twierdza Świnoujście, zachowały się trzy: Anioła, Gerharda i Zachodni. Zespół fortyfikacji projektował Johann Leopold Ludwig Brese, a powstał w XIX wieku do obrony portu u ujścia Świny. Po niemiecku nazywał się Festung Swinemünde.

Wszystkie trzy forty są dziś udostępnione zwiedzającym, ale każdy w innym stylu. Wybór zależy od tego, czy wolisz wystawę, spacer po wałach, czy podziemne kazamaty.

Fort Gerharda

Fort Gerharda w Świnoujściu, zwany też Fortem Wschodnim, powstał w latach 1848-1859 przy adresie Ku Morzu 5. Opis zalicza go do najlepiej zachowanych w Europie pruskich fortów artyleryjskich nad morzem. Stoi we wschodniej części miasta, na wyspie Wolin, w pobliżu latarni morskiej, a w jego reducie działa muzeum. Można tam zwiedzać w roli rekruta, a dojazd wymaga rejsu statkiem. Szerzej o historii obiektu pisze artykuł Fort Gerharda: od pruskiego pięcioboku do muzeum.

Fort Anioła

Fort Anioła w Świnoujściu przy ulicy Jachtowej 2 zbudowano w latach 1854-1858. Zwany też Fortem III albo Wieżowym, ma formę trzykondygnacyjnej ceglanej rotundy z tarasem i basztą obserwacyjną, otoczonej wałami i fosą. Mieści muzeum architektury militarnej, wystawy i kawiarnię.

Fort Zachodni

Fort Zachodni w Świnoujściu, dawniej Westbatterie, wzniesiono w latach 1856-1861 przy Jachtowej 4a, w zalesionym sąsiedztwie ujścia Świny. Działa tu Muzeum Historii Twierdzy z podziemnymi kazamatami i schronami. Jachtowa łączy oba forty, więc łatwo zobaczyć je jednego dnia.

Gdzie w Świnoujściu zejść pod ziemię?

Zespół baterii artylerii nabrzeżnej „Vineta” w Świnoujściu to schrony z lat 1936-1938, zbudowane przez niemiecką marynarkę wojenną na wyspie Wolin. Po 1945 roku połączono je podziemnymi korytarzami, a przez dziesięciolecia mieściło się tu tajne stanowisko dowodzenia. Dziś funkcjonuje jako Podziemne Miasto i zwiedza się je z przewodnikiem. Adres to Wolińska 10.

Dzieje obiektu i jego rolę po wojnie opisują artykuły Podziemne Miasto w Świnoujściu oraz Świnoujście po 1945 roku.

Czy w Świnoujściu jest zabytek niewojskowy?

Tak. Gmach poczty w Świnoujściu przy ulicy Piłsudskiego 1 to budynek z czerwonej cegły, wzniesiony w 1878 roku i przebudowany około 1900 roku. Rejestr zabytków objął go w 1993 roku.

To spokojniejszy punkt na trasie, który pokazuje miasto z czasów, gdy było portem i uzdrowiskiem. O kurorcie, od pierwszego sezonu kąpielowego w 1824 roku, opowiada artykuł o Świnoujściu jako kurorcie.

Jak dojechać i połączyć zabytki Świnoujścia?

Miasto leży na kilku wyspach, a przeprawy między nimi opisuje tekst Tunel pod Świną i przeprawy między wyspami. Planując zwiedzanie, sprawdź, na której wyspie leży dany obiekt. Na dwa dni przygotowano weekend na wyspach.

Pozostałe kategorie w mieście to kościoły i klasztory, klimatyczne miejsca oraz latarnie i porty. Całe miasto zbiera strona Świnoujście, a zabytki regionu kategoria Zabytki.

Najczęstsze pytania

Ile fortów twierdzy zachowało się w Świnoujściu?

Z czterech fortów zachowały się trzy: Anioła, Gerharda i Zachodni.

Który fort w Świnoujściu ma muzeum architektury militarnej?

Fort Anioła przy ulicy Jachtowej 2, który mieści także wystawy i kawiarnię.

Jak zwiedza się Podziemne Miasto?

Z przewodnikiem. To dawna bateria Vineta, zespół schronów z lat 1936-1938, dziś zwiedzany jako Podziemne Miasto.

Czy do Fortu Gerharda można dojechać samochodem?

Według opisu dojazd wymaga rejsu statkiem.