Solo: Świnoujście

Solo w Świnoujściu to latarnia ze 308 schodami, pruskie forty, park zdrojowy z tężniami i długi spacer promenadą nad Bałtykiem.

Świnoujście leży na kilku wyspach, więc dobrze nadaje się dla kogoś, kto lubi własny rytm: morze, ruiny fortyfikacji, ceglane kościoły i cisza lasu leżą tu blisko siebie. W zestawie jest około dwudziestu miejsc, od stawy w kształcie wiatraka po schrony pod ziemią. Jeśli planujesz kilka wyjazdów w pojedynkę, szukaj w dziale Solo, a o całym mieście przeczytasz na stronie atrakcje Świnoujścia.

Co robić w Świnoujściu samemu przez jeden dzień?

Zacznij od morza i uzdrowiska, potem idź w stronę portu. Wszystko, co wymaga tylko własnych nóg i trochę ciekawości, mieści się w kilku kilometrach.

Tężnie solankowe w Świnoujściu znajdziesz tam, gdzie Promenada Historyczna dochodzi do plaży od strony ulicy Małachowskiego. Dwie drewniane platformy porośnięte gałązkami, po których ścieka solanka, tworzą mgiełkę do wdychania. Komunikat z 2021 roku radził spędzić tam około pół godziny. Promenada ma 1,5 kilometra i została odnowiona oraz przedłużona w latach 2019-2020. Dalej leży Park Zdrojowy w Świnoujściu, park krajobrazowy założony w latach 1820-1829 jako zaplecze uzdrowiska, ze starym drzewostanem, alejami i rzeźbami. Źródła wiążą go z nazwiskiem Petera Josepha Lennégo. Kurortowe początki miasta opisuje artykuł o Świnoujściu jako uzdrowisku.

Dla widoków zostaje Latarnia Morska Świnoujście w dzielnicy Warszów, według Wikipedii najwyższa na polskim wybrzeżu Bałtyku i najwyższa na świecie wśród latarń z cegły. Ma 67,7 metra, a na górę prowadzi 308 schodów. Z portu warto zerknąć na Stawa Młyny, biały znak nawigacyjny w kształcie wiatraka na końcu Falochronu Zachodniego i jeden z symboli miasta. Spokojniejszy spacer da Kanał Piastowski, który w drugiej połowie XIX wieku przecięto przez Uznam, łącząc Świnę z Zalewem Szczecińskim; jego brzegi są strome i prawie bez roślin.

Które forty i schrony w Świnoujściu obejrzeć?

Pruska Twierdza Świnoujście składała się z czterech fortów, z których do dziś stoją trzy: Anioła, Gerharda i Zachodni. Każdy z nich opowiada inny rozdział obrony portu.

Twierdza Świnoujście powstała w XIX wieku, a jej projektantem był Johann Leopold Ludwig Brese. Fort Gerharda w Świnoujściu, zwany Fortem Wschodnim, należy do najlepiej zachowanych w Europie pruskich fortów artylerii nadbrzeżnej. Dojazd jest nietypowy: do fortu dopływa się statkiem, a w redicie mieści się muzeum. Jego historię opisuje artykuł o Forcie Gerharda. Fort Anioła w Świnoujściu z lat 1854-1858 ma formę trzykondygnacyjnej ceglanej rotundy z fosą i tarasem, a dziś działa w nim muzeum architektury militarnej z kawiarnią i wystawami. W sąsiedztwie, przy ulicy Jachtowej 4a, stoi Fort Zachodni w Świnoujściu z podziemnymi kazamatami i schronami, siedziba Muzeum Historii Twierdzy.

Z innej epoki pochodzi Zespół baterii artylerii nabrzeżnej „Vineta” w Świnoujściu, zespół schronów z lat 1936-1938 zbudowanych przez niemiecką marynarkę wojenną. Po 1945 roku schrony połączono korytarzami i przez dziesięciolecia mieściło się w nich tajne stanowisko dowodzenia. Dziś są filią Muzeum Obrony Wybrzeża i można je obejrzeć tylko z przewodnikiem. Szerzej pisze o nim tekst o baterii nadbrzeżnej, a powojenne dzieje portu i garnizonu zebrano w artykule o Świnoujściu po 1945 roku.

Jak poruszać się po wyspach Świnoujścia samemu?

Miasto rozciąga się na kilku wyspach, a granice między nimi wyznaczają Świna i Kanał Piastowski. To, jak się je pokonuje, zależy od celu: do Fortu Gerharda płynie się statkiem, a Karsibór, oddzielony kanałem od reszty Uznamu, leży po drugiej stronie wody.

O przeprawach, w tym o tunelu pod Świną, opowiada artykuł o tunelu i przeprawach między wyspami. Plan na dwa dni z sąsiednimi miejscowościami zawiera tekst weekend na wyspach.

Jakie kościoły i wieże warto zobaczyć w Świnoujściu?

Świątynie Świnoujścia pochodzą z czterech stuleci. Kto jedzie sam, może dzięki nim przejść przez dzielnice, do których z plaży się nie zagląda.

Kościół Chrystusa Króla w Świnoujściu na placu Kościelnym zbudowano w latach 1788-1792, a wieżę dodano w 1881 roku. W środku zobaczysz organy Steinmeyera, a pod sufitem wisi model korwety. Status sanktuarium kościół ma od 2022 roku. Kościół Najświętszej Marii Panny Gwiazdy Morza w Świnoujściu z lat 1895-1896 był pierwszą katolicką świątynią w okolicy, wzniesioną głównie z myślą o polskich robotnikach sezonowych, a nad portalem ma mozaikę Ave Maris Stella. W dzielnicy Przytór stoi neogotycki Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa w Świnoujściu, zbudowany dla parafii ewangelickiej, a po wojnie poświęcony jako katolicki. Na Karsiborze stoi późnogotycki kościół Niepokalanego Poczęcia wzniesiony na początku XV wieku; w roku 1630 mieszkał w okolicy szwedzki król Gustaw II Adolf. Współczesny Kościół śś. Stanisława i Bonifacego w Świnoujściu na osiedlu Posejdon budowano w latach 1994-1998.

Jedyną pozostałością po neogotyckim zborze ewangelickim z 1904 roku jest Wieża kościoła Marcina Lutra w Świnoujściu, zachowana jako punkt orientacyjny, dziś z tarasem widokowym. Do architektury świeckiej należy Gmach poczty w Świnoujściu, ceglany budynek z 1878 roku, przebudowany około 1900 roku i wpisany do rejestru zabytków.

Gdzie w Świnoujściu na deszcz, a gdzie na ciszę i przyrodę?

Na deszcz wskazano tylko jedno miejsce, ale dobre: Muzeum Rybołówstwa Morskiego w Świnoujściu zajmuje dawny ratusz miejski przy Placu Rybaka 1, wzniesiony w 1805-1806. Pokazuje faunę Bałtyku, bursztyn, dawne narzędzia połowowe, modele statków i dzieje miasta.

Jeśli wolisz ciszę, przejedź na Karsibór, gdzie Wieża widokowa w Leśnictwie Karsibór to ośmiometrowy drewniany podest nad Zalewem Szczecińskim przy ścieżce „Karsiborskie paprocie”, nadający się także do obserwacji ptaków. Inną ścieżką jest Wicko Wielkie, jezioro o powierzchni 12 kilometrów kwadratowych, w większości leżące w Wolińskim Parku Narodowym. Port Lubin i Wapnica leżą na jego wschodnim brzegu.

Najczęstsze pytania

Czy Świnoujście nadaje się na wyjazd w pojedynkę?

Tak. Promenada, park zdrojowy, tężnie, latarnia i forty to miejsca, które zwiedza się samemu i we własnym tempie. Część miejsc, jak fort Gerharda, wymaga rejsu statkiem.

Ile schodów ma latarnia w Świnoujściu?

Na wieżę prowadzi 308 schodów, a sama latarnia ma 67,7 metra wysokości. Według Wikipedii jest najwyższa na polskim wybrzeżu Bałtyku.

Jak dotrzeć do Fortu Gerharda?

Dopływa się do niego statkiem. Leży na wschodnim skraju miasta, na wyspie Wolin, niedaleko latarni.

Co zobaczyć w Świnoujściu, gdy pada?

Muzeum Rybołówstwa Morskiego w dawnym ratuszu z 1806 roku. To jedyne miejsce w zestawie z tagiem „Na deszcz”.