Co zobaczyć w Szczecinie i regionie

Atrakcje Szczecina i Pomorza Zachodniego: ponad półtora tysiąca miejsc, od archikatedry św. Jakuba po mola w Kołobrzegu i latarnie nad Bałtykiem.

Zebraliśmy tu całe województwo: Szczecin z dzielnicami, wybrzeże od Świnoujścia po Jarosławiec, pojezierza, puszcze i małe miasta z gotyckimi kościołami. Jeśli planujesz pierwszy przyjazd, zacznij od Starego Miasta i nabrzeża Odry. Jeśli znasz już Szczecin, przewiń do jezior, latarni i tras rowerowych.

Co zobaczyć w Szczecinie przy pierwszej wizycie?

Najwięcej kart w mieście dotyczy Starego Miasta i sąsiednich dzielnic śródmieścia, więc tam warto spędzić pierwszy dzień. W promieniu krótkiego spaceru stoją gotycka katedra, średniowieczna baszta, dwie barokowe bramy twierdzy i największe muzeum regionu. Wieczorem można przejść do filharmonii albo na Łasztownię po drugiej stronie Odry.

Stare Miasto: od baszty do katedry

Baszta Panieńska przy ulicy Panieńskiej, zwana też Basztą Siedmiu Płaszczy, to resztka gotyckich murów z XIV wieku, odbudowana w latach sześćdziesiątych. Stoi tuż pod Zamkiem Książąt Pomorskich, blisko rzeki, i dobrze pokazuje, jak wyglądały obwarowania dawnego miasta. Kilka ulic dalej wznosi się Bazylika Archikatedralna św. Jakuba Apostoła w Szczecinie: ceglana hala z wieżą wysoką na ponad sto dziesięć metrów, w której hełmie urządzono punkty widokowe. W środku obejrzysz gotyckie ołtarze przeniesione ze zniszczonych świątyń regionu i dwanaście kaplic.

Na Wałach Chrobrego mieści się gmach główny Muzeum Narodowego w Szczecinie, które ma jeszcze cztery oddziały w centrum i wystawę w Gryficach. Zbiory sięgają od archeologii i rzeźby średniowiecznej po sztukę afrykańską i współczesną, więc to dobry wybór na pochmurny dzień. Przy ulicy Podgórnej działa Książnica Pomorska im. Stanisława Staszica w Szczecinie, największa biblioteka Pomorza Zachodniego, z czytelnią pomorzoznawczą w dwóch przedwojennych gmachach połączonych łącznikiem.

Bramy pruskiej twierdzy i place gwiaździste

Z dawnej twierdzy zostały dwie barokowe bramy z lat dwudziestych XVIII wieku. Brama Królewska w Szczecinie na placu Hołdu Pruskiego ma szczyty z postaciami Marsa i Herkulesa, a Brama Portowa w Szczecinie, dawniej Berlińska, ma w attyce widok miasta, a nad nim pruski herb i napis po łacinie. Obie zaprojektował holenderski inżynier fortyfikacji Gerhard Cornelius van Wallrawe.

Od Bramy Portowej łatwo dojść do szczecińskich placów gwiaździstych w osiedlu Centrum. Plac Grunwaldzki jest największy z nich: zbiega się na nim osiem jezdni, a jego geometria trafiła do znaku miejskiej kandydatury do tytułu Europejskiej Stolicy Kultury. Na Plac Szarych Szeregów, dawny Arndtplatz, wychodzi pięć ulic, w tym Aleja Wojska Polskiego i Aleja Piastów, a wokół stoją kamienice z końca XIX wieku. Na rogu Bogurodzicy i Kaszubskiej znajdziesz neogotycką Bazylikę św. Jana Chrzciciela w Szczecinie, pierwszy kościół katolicki w mieście po reformacji.

Śródmieście-Północ i Łasztownia

W dzielnicy Śródmieście-Północ stoi biały gmach Państwowej Filharmonii im. Mieczysława Karłowicza w Szczecinie, wzniesiony w miejscu przedwojennego Konzerthausu, z salą symfoniczną i kameralną. Kawałek dalej rozciągają się Jasne Błonia, zieleniec z lat dwudziestych z ponad dwustu platanami, na spacer między koncertem a kolacją. Na Łasztowni, po drugiej stronie Odry, Morskie Centrum Nauki im. prof. Jerzego Stelmacha w Szczecinie zajmuje budynek w kształcie kadłuba statku: ponad dwieście eksponatów do samodzielnego uruchomienia, planetarium i taras widokowy.

Gdzie iść w Szczecinie, gdy pada?

Ponad sto pięćdziesiąt miejsc w regionie ma tag „na deszcz”, głównie muzea, biblioteki i sceny. W samym mieście najprościej połączyć dwa adresy: Muzeum Narodowe na Wałach Chrobrego i Morskie Centrum Nauki na Łasztowni dzieli tylko rzeka. Z dziećmi zainteresowanymi pojazdami lepiej pojechać na Niebuszewo-Bolinko.

Tam, w dawnej zajezdni tramwajowej przy ulicy Niemierzyńskiej, działa Muzeum Techniki i Komunikacji w Szczecinie z kolekcją szczecińskich pojazdów i centrum nauki o bezpieczeństwie na drodze, gdzie można usiąść w kabinie symulatora tramwaju. Więcej zadaszonych adresów dla najmłodszych zbiera kategoria Dla dzieci, a pełny przegląd wystaw w województwie - kategoria Muzea. Na wieczór zostają sceny z kategorii Teatry i opera oraz baseny i parki wodne z kategorii Aquaparki i baseny.

Woda i zieleń w granicach Szczecina

Szczecin leży nad Odrą, a niemal jedną piątą jego powierzchni zajmuje jezioro. Dąbie to deltowe jezioro w Dolinie Dolnej Odry, czwarte co do wielkości w Polsce, z torem wodnym dla statków morskich, marinami i kilkunastoma wyspami. Dla żeglarzy i kajakarzy to pierwszy kierunek, dla spacerowiczów - brzegi z widokiem na otwartą wodę.

Na Gumieńcach rozciąga się Cmentarz Centralny w Szczecinie, czynna nekropolia założona w 1901 roku jako park, uznana za pomnik historii. Ma trakt historyczny i ścieżkę botaniczną, ale odwiedza się go z szacunkiem dla miejsca, w którym wciąż trwają pogrzeby. Inne tereny zielone miasta i regionu znajdziesz w kategorii Parki i przyroda.

Co zobaczyć nad morzem: Świnoujście, Międzyzdroje, Kołobrzeg

Wybrzeże Pomorza Zachodniego to przede wszystkim mola, latarnie i uzdrowiskowe parki. Każde z trzech największych kurortów ma inny charakter: Świnoujście żyje portem i kanałami, Międzyzdroje plażą na wyspie Wolin, a Kołobrzeg dzielnicą uzdrowiskową z gotycką bazyliką w centrum.

W Świnoujściu warto zacząć od Parku Zdrojowego w Świnoujściu, założonego w latach dwudziestych XIX wieku na dawnej mieliźnie, z około sześćdziesięcioma gatunkami drzew. Na Placu Rybaka, w klasycystycznym ratuszu z początku XIX wieku, mieści się Muzeum Rybołówstwa Morskiego w Świnoujściu: fauna Bałtyku, bursztyn, narzędzia rybackie i modele statków. Na południu miasta biegnie Kanał Piastowski, przekopany w XIX wieku przez Uznam, którym statki płyną między Świną a Zalewem Szczecińskim.

Molo w Międzyzdrojach wychodzi w Zatokę Pomorską na prawie czterysta metrów; przy wejściu stoją dwie białe wieże po dawnym drewnianym pomoście, a z końca odpływają statki wycieczkowe. Molo w Kołobrzegu jest krótsze, ma dwupoziomową głowicę i stoi na przedłużeniu ulicy Mickiewicza, przy parku zdrojowym. W centrum Kołobrzegu wznosi się Bazylika Konkatedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kołobrzegu, pięcionawowa hala z gotyckim świecznikiem siedmioramiennym i chrzcielnicą z XIV wieku.

Latarnie, na które można wejść

Na wschód od Kołobrzegu stoją trzy latarnie udostępnione do zwiedzania. Latarnia Morska Gąski ma taras po stu dziewięćdziesięciu granitowych stopniach i widok od Sarbinowa po Unieście. Latarnia Morska Darłowo w Darłówku to niska ceglana budowla przy ujściu Wieprzy, mało podobna do klasycznej wieży. Latarnia Morska Jarosławiec stoi w środku wsi, a jej światło pali się od pierwszej połowy XIX wieku. Pozostałe latarnie, porty i kanały zebraliśmy w kategorii Latarnie i porty.

Między Mielnem a Unieściem leży Jamno, jezioro przybrzeżne oddzielone od morza mierzeją, z przystaniami żeglarskimi i rejsami statków. To dobra alternatywa dla plaży w wietrzny dzień.

Jeziora, rzeki i puszcze w głębi regionu

Pojezierze Drawskie, Ińskie i Równina Pyrzycka to druga, mniej znana twarz województwa. Kategoria Jeziora liczy kilkadziesiąt akwenów, od głębokich rynien z wyspami po płytkie jeziora na równinie, a większość ma tag „bezpłatne”.

Drawsko w gminie Czaplinek to największe jezioro Pojezierza Drawskiego i drugie po Hańczy pod względem głębokości, z dwunastoma wyspami i bazami dla żeglarzy, nurków i wędkarzy. Przez jezioro przepływa Drawa, jedna z najważniejszych rzek kajakowych regionu, której środkowy odcinek leży w Drawieńskim Parku Narodowym. Park ma szlak kajakowy, ścieżki poznawcze i buczyny, a spływ przez część parku jest otwarty tylko w wyznaczonych okresach.

Jezioro Ińsko leży w granicach miasta, ma wyspę-rezerwat, miejskie kąpielisko i jest jednym z popularniejszych w województwie miejsc do nurkowania. Miedwie koło Stargardu to piąte co do wielkości jezioro w Polsce i największa w kraju kryptodepresja, z kąpieliskami i szlakiem rowerowym dookoła.

Które miasta poza Szczecinem warto odwiedzić?

Po Szczecinie najwięcej opisanych miejsc mają Stargard, Kołobrzeg, Koszalin i Świnoujście, a dalej Szczecinek, Wałcz, Goleniów i Trzebiatów. Każde z tych miast wystarczy na pół dnia albo dzień zwiedzania.

W Stargardzie nad Kanałem Młyńskim stoi Brama Młyńska w Stargardzie, średniowieczna brama z dwiema ośmiobocznymi wieżami, przez którą płynie woda. Razem z kolegiatą Mariacką i murami obronnymi tworzy pomnik historii. W Koszalinie wejdziesz na Górę Chełmską, morenowy wał z sanktuarium i wieżą widokową z końca XIX wieku, położony kilka kilometrów od Bałtyku.

Na południu województwa, koło Osinowa Dolnego, wznosi się Góra Czcibora z pomnikiem orła i dwustu siedemdziesięcioma schodami, upamiętniająca bitwę pod Cedynią z 972 roku. W Białym Borze, na wschodnim skraju regionu, zobaczysz Cerkiew Narodzenia Przenajświętszej Bogarodzicy w Białym Borze, postmodernistyczną świątynię greckokatolicką zaprojektowaną przez Jerzego Nowosielskiego. Dawne miasta pełne gotyckiej cegły opisuje kategoria Zabytki, a ponad osiemset świątyń - kategoria Kościoły i klasztory.

Szlaki piesze i rowerowe przez Pomorze Zachodnie

Dwie długie trasy łączą większość regionu. Wokół Zalewu Szczecińskiego prowadzi polsko-niemiecka pętla rowerowa podzielona na siedem etapów: zaczyna się i kończy w Szczecinie, a po drodze mija Goleniów, Wolin, Świnoujście i Międzyzdroje.

Pieszo wzdłuż morza idzie Europejski szlak pieszy E9 - odcinek nadmorski, który w województwie biegnie od Świnoujścia po Jarosławiec, przez Międzyzdroje i Dziwnów. Krótsze trasy, wzgórza morenowe i punkty z widokiem zebraliśmy w kategorii Wzgórza i szlaki.

Miejsca pamięci na Pomorzu Zachodnim

Osobna kategoria, Miejsca pamięci, obejmuje kilkadziesiąt miejsc związanych z wojną i Zagładą. To osobna grupa, oddzielona od kart o wypoczynku i zwiedzaniu.

W Policach zostały ruiny fabryki benzyny syntetycznej, niemieckiego zakładu Hydrierwerke Pölitz, przy którym w czasie II wojny światowej działały obozy pracy przymusowej i podobóz koncentracyjny; dziś prowadzi przez nie ścieżka dydaktyczna. W Szczecinie Nową Synagogę, spaloną w nocy z 9 na 10 listopada 1938 roku, upamiętnia tablica obok Książnicy Pomorskiej. Kłomino w gminie Borne Sulinowo to opustoszała osada leśna w miejscu obozów jenieckich Gross-Born, później garnizonu radzieckiego.

Jak wybrać miejsca na weekend w regionie?

Najprościej filtrować po tagach. Ponad dwieście miejsc oznaczono jako bezpłatne, głównie jeziora, parki, place i szlaki. Kilkadziesiąt ma tag „dla rodzin”, ponad sto - „dla par”, a ponad sto - „piękne widoki”.

• Na spokojny spacer w mieście: kategoria Klimatyczne miejsca, czyli place, zaułki i nabrzeża.
• Na widok z góry: wieże i tarasy z kategorii Punkty widokowe.
• Na wypoczynek z kuracją: parki zdrojowe z kategorii Uzdrowiska.
• Na dzień w dzielnicy: Nowe Miasto, Pogodno albo Żelechowa na północy miasta.

Najczęstsze pytania

Co zobaczyć w Szczecinie w jeden dzień?

Stare Miasto z Basztą Panieńską i archikatedrą św. Jakuba, Wały Chrobrego z Muzeum Narodowym, a potem Brama Portowa i plac Grunwaldzki. Jeśli zostanie czas, przejdź przez Odrę na Łasztownię do Morskiego Centrum Nauki.

Jakie darmowe atrakcje są w Szczecinie i okolicy?

Bez biletu zobaczysz place gwiaździste, Jasne Błonia, brzegi jeziora Dąbie i bramy twierdzy z zewnątrz. W regionie bezpłatne są jeziora, szlaki, mola w Kołobrzegu i Międzyzdrojach oraz Góra Chełmska w Koszalinie.

Gdzie z dzieckiem w Szczecinie, gdy pada?

Do Morskiego Centrum Nauki na Łasztowni, gdzie eksponaty uruchamia się samemu, albo do Muzeum Techniki i Komunikacji w dawnej zajezdni na Niebuszewie, z symulatorem tramwaju. Oba miejsca mają tag „na deszcz”.

Na którą latarnię morską można wejść?

Do zwiedzania udostępnione są między innymi latarnie w Gąskach, Darłówku i Jarosławcu. W Gąskach na taras prowadzi sto dziewięćdziesiąt stopni, a z góry widać wybrzeże od Sarbinowa po Unieście.

Które jezioro na Pomorzu Zachodnim wybrać na żagle albo nurkowanie?

Na żagle: Dąbie w Szczecinie, Drawsko koło Czaplinka albo Jamno przy Mielnie. Do nurkowania często wybiera się Jezioro Ińsko, głębokie i z urozmaiconym dnem.